
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ફરી એકવાર વધેલા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને લઈને ઉભી થયેલી અનિશ્ચિતતાના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઇલ)ના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. આ પરિસ્થિતિને કારણે ભારત સહિત વિશ્વના અનેક દેશોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ ફરી વધવાની શક્યતા ઉભી થઈ છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં સોમવારે વૈશ્વિક તેલ બજારમાં લગભગ 3% સુધીનો ઉછાળો નોંધાયો. ખાસ કરીને ગલ્ફ દેશોના ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $82 પ્રતિ બેરલને પાર જતા જોવા મળ્યા, જ્યારે અમેરિકન વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) ક્રૂડ પણ $78 પ્રતિ બેરલની ઉપર પહોંચી ગયો.
બજાર વિશ્લેષકો મુજબ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારાના ત્રણ મુખ્ય કારણો છે:
આ તમામ પરિસ્થિતિઓને કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર દબાણ વધ્યું છે, જેનો સીધો પ્રભાવ તેલના ભાવ પર પડ્યો છે.
ટ્રેડિંગ દરમિયાન બ્રેન્ટ ક્રૂડ $82.30ના સ્તર સુધી પહોંચ્યા બાદ થોડો ઘટાડો નોંધાયો અને $81.11 પ્રતિ બેરલ પર બંધ થયો. બીજી તરફ WTI ક્રૂડમાં પણ તેજી જોવા મળી અને તે $78.62 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચ્યો.
રિપોર્ટ મુજબ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પરથી જહાજોની અવરજવર ઘટી છે, જે વૈશ્વિક વેપાર માટે ચિંતાજનક માનવામાં આવે છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઈરાને દાવો કર્યો છે કે તે અમેરિકી અને ઈઝરાયલી કાર્યવાહી સામે વિરોધ રૂપે આ પગલાં લઈ રહ્યો છે.
અમેરિકા તરફથી ઈરાન પર દબાણ વધારવાના સંકેતો વચ્ચે વાતચીત પણ ચાલી રહી છે. અમેરિકી નેતૃત્વએ સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે ચેતવણી આપી છે, જ્યારે ઈરાન તરફથી પણ કડક પ્રતિક્રિયાઓ આવી રહી છે.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના તેલ પરિવહન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માર્ગ છે અને અહીં કોઈપણ વિક્ષેપ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને અસર કરી શકે છે.
દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ હાલમાં સ્થિર છે. દિલ્હીમાં પેટ્રોલ ₹102.12 (અંદાજિત) અને ડીઝલ ₹95.20 પ્રતિ લિટર છે. મુંબઈમાં પેટ્રોલ ₹111.21 અને ડીઝલ ₹97.83 પ્રતિ લિટર વેચાઈ રહ્યું છે. અમદાવાદમાં આજે પેટ્રોલનો ભાવ ₹101.99 (અંદાજિત) પ્રતિ લિટર નોંધાયો છે.
અત્યારે મળતી માહિતી મુજબ, ભારતમાં તાત્કાલિક પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધવાની શક્યતા ઓછી છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે જ્યાં સુધી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $95 થી $100 પ્રતિ બેરલ સુધી નથી પહોંચતા, ત્યાં સુધી રિટેલ ફ્યુઅલ પ્રાઈસમાં મોટો ફેરફાર થવાની શક્યતા ઓછી છે.
તેમ છતાં, આગામી દિવસોમાં ઈરાન-અમેરિકા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની સ્થિતિને કારણે બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ ચાલુ રહી શકે છે.