Cancer Reasons: આ 5 ઇન્ફેકશનને સામાન્ય ગણીને ઇગ્નોર ન કરતાં, બની શકે છે કેન્સરનું કારણ!
વિશ્વભરમાં આશરે દર આઠમાંથી એક કેન્સરનો કેસ ચેપ સાથે સંકળાયેલો છે, જેમાં 2024માં 23 લાખ કેસ ચેપજન્ય હતા. H. pylori, HPV, હેપેટાઇટિસ B/C અને EBV જેવા પાંચ ચેપ મુખ્ય કારણો છે.
કેન્સરનું નામ સાંભળતા જ સામાન્ય રીતે ખરાબ જીવનશૈલી, ધૂમ્રપાન, દારૂ, બિનઆરોગ્યપ્રદ આહાર અને પ્રદૂષણ જેવા પરિબળો ધ્યાનમાં આવે છે. જોકે, કેટલાક પ્રકારના ચેપ પણ લાંબા ગાળે કેન્સરના જોખમ સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે. એક નવા અભ્યાસમાં આ અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી સામે આવી છે.
‘ઇન્ટરનેશનલ એજન્સી ફોર રિસર્ચ ઓન કેન્સર’ (IARC)ના સંશોધન મુજબ, વિશ્વભરમાં કેન્સરના આશરે દર આઠમાંથી એક કેસ કોઈને કોઈ ચેપ સાથે સંકળાયેલો હોઈ શકે છે. સંશોધકોના અંદાજ પ્રમાણે, 2024માં વિશ્વભરમાં કેન્સરના લગભગ 1.92 કરોડ નવા કેસ નોંધાયા હતા, જેમાંથી આશરે 23 લાખ કેસ ચેપ સાથે જોડાયેલા હતા.
સંશોધનમાં ખાસ કરીને પાંચ પ્રકારના ચેપને કેન્સર સાથે જોડવામાં આવ્યા છે. તેમાં Helicobacter pylori (H. pylori), હ્યુમન પેપિલોમાવાયરસ (HPV), હેપેટાઇટિસ B, હેપેટાઇટિસ C અને એપસ્ટીન-બાર વાયરસ (EBV)નો સમાવેશ થાય છે.
કયા ચેપથી કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે?
Helicobacter pylori એક સામાન્ય બેક્ટેરિયા છે, જે મુખ્યત્વે પેટમાં ચેપનું કારણ બની શકે છે. દૂષિત ખોરાક અથવા પાણી દ્વારા તેનો ફેલાવો થઈ શકે છે. લાંબા સમય સુધી આ ચેપ રહે તો પેટના કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે.
બીજી તરફ, HPV એક સામાન્ય વાયરસ છે, જે શરીરની ત્વચા તેમજ મોં અને ગળા સહિત શરીરની આંતરિક સપાટીના કોષોને સંક્રમિત કરી શકે છે. ખાસ કરીને સર્વાઇકલ કેન્સરના લગભગ તમામ કેસ HPV ચેપ સાથે સંકળાયેલા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
એપસ્ટીન-બાર વાયરસ એટલે કે EBV પણ ચેપ-સંબંધિત કેટલાક કેન્સર સાથે જોડાયેલો છે. આ વાયરસને સામાન્ય રીતે ‘ગ્લેન્ડ્યુલર ફીવર’ જેવી બીમારીઓ સાથે પણ જોડવામાં આવે છે.
H. pylori પણ બની શકે છે મોટું જોખમ
અભ્યાસમાં H. pyloriને ચેપ-સંબંધિત કેન્સરના મહત્વપૂર્ણ કારણોમાંથી એક ગણાવવામાં આવ્યું છે. સંશોધકોના અંદાજ પ્રમાણે, 2024માં આશરે 7.6 લાખ કેન્સરના કેસ આ બેક્ટેરિયલ ચેપ સાથે સંકળાયેલા હતા. તેમાં મોટાભાગના કેસ પેટના કેન્સરના હતા.
સંશોધકોનું કહેવું છે કે H. pylori સામે અસરકારક રસી વિકસાવવામાં હજુ વધુ સંશોધનની જરૂર છે. જો ભવિષ્યમાં આવી રસી વિકસાવવામાં સફળતા મળે, તો વિશ્વભરમાં પેટના કેન્સરના કેસ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
હેપેટાઇટિસ B અને C પણ કેન્સર સાથે જોડાયેલા
હેપેટાઇટિસ B અને હેપેટાઇટિસ C પણ ચેપ-સંબંધિત કેન્સરના મહત્વપૂર્ણ કારણોમાં સામેલ છે. બંને વાયરસ લાંબા સમય સુધી શરીરમાં રહે તો લીવરને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને આગળ જઈને લીવર કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે.
સંશોધકોના જણાવ્યા મુજબ, હેપેટાઇટિસ સાથે સંકળાયેલા ઘણા કેન્સરના કેસોને અટકાવવાની શક્યતા છે, કારણ કે હેપેટાઇટિસ B માટે અસરકારક સારવાર ઉપલબ્ધ છે અને હેપેટાઇટિસ Cની સારવારથી મોટાભાગના દર્દીઓમાં ચેપ સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકાય છે.
HPVથી પણ કેન્સરનું જોખમ
અભ્યાસમાં HPVને પણ ચેપ-સંબંધિત કેન્સરના મુખ્ય કારણોમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. ખાસ કરીને સર્વાઇકલ કેન્સર સાથે તેનો મજબૂત સંબંધ જોવા મળે છે. HPVના કેટલાક પ્રકારો લાંબા સમય સુધી શરીરમાં રહે તો કોષોમાં ફેરફાર કરી શકે છે, જેના કારણે સમય જતાં કેન્સરનું જોખમ વધી શકે છે.
આથી HPV સામે રસીકરણ અને નિયમિત આરોગ્ય તપાસ કેન્સરથી બચાવના મહત્વપૂર્ણ ઉપાયો બની શકે છે.
ચેપને અવગણવો કેમ યોગ્ય નથી?
દરેક ચેપ કેન્સરનું કારણ બને છે એવું નથી. મોટાભાગના ચેપ સામાન્ય રીતે સારવારથી નિયંત્રિત થઈ શકે છે અને દરેક વ્યક્તિને કેન્સર થાય એવું પણ નથી. જોકે, કેટલાક ચોક્કસ ચેપ લાંબા સમય સુધી શરીરમાં રહે ત્યારે કેન્સરનું જોખમ વધારી શકે છે.
The Lancet Oncologyમાં પ્રકાશિત સંશોધનમાં ચેપના નિવારણ અને નિયંત્રણ પર વધુ ધ્યાન આપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. સંશોધકોના મતે રસીકરણ, સમયસર તપાસ, યોગ્ય સારવાર અને ચેપથી બચવાના પગલાં ભવિષ્યમાં ચેપ-સંબંધિત કેન્સરના કેસ ઘટાડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. તેથી કોઈપણ ચેપને સામાન્ય ગણીને લાંબા સમય સુધી અવગણવો યોગ્ય નથી. સતત રહેતા અથવા વારંવાર થતા ચેપ માટે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અને જરૂરી તપાસ કરાવવી મહત્વપૂર્ણ છે.
7500 અને 7700… વિમાન હાઈજેક કે ઈમરજન્સી દરમિયાન આ નંબર કેમ દબાવવામાં આવે છે? જાણી લો
