
આજના સમયમાં મોંઘવારીએ માઝા મૂકી છે, પરંતુ જ્યારે વાત શિક્ષણ અને આરોગ્ય જેવી પાયાની જરૂરિયાતોની આવે ત્યારે સ્થિતિ ગંભીર બની જાય છે. અત્યારે ગુજરાતનો મધ્યમ વર્ગ મોંઘવારીના બે પડ વચ્ચે ખરા અર્થમાં પીસાઈ રહ્યો છે. એક બાજુ આવકના મર્યાદિત સ્ત્રોત અને બીજી બાજુ આસમાને પહોંચતા શિક્ષણ-આરોગ્યના ખર્ચ.
આ ગંભીર મુદ્દે તાજેતરમાં સુરતના કામરેજ ખાતે પાટીદાર સમાજની એક અત્યંત નિર્ણાયક બેઠક મળી. અંદાજે 80 જેટલા પાટીદાર અગ્રણીઓ અને પ્રતિનિધિઓની આ ઉપસ્થિતિ માત્ર એક બેઠક નહોતી, પણ વ્યવસ્થા સામેનો એક પ્રબળ આક્રોશ હતો. આ બ્લોગમાં આપણે એ પૃથ્થકરણ કરીશું કે શા માટે હવે સમાજને રસ્તા પર ઉતરવાની ફરજ પડી છે.
શિક્ષણ અને આરોગ્ય એ કોઈ પણ સમાજની કરોડરજ્જુ છે, પરંતુ કમનસીબે આજે આ બંને ક્ષેત્રો સેવાનો માર્ગ છોડી વેપારની કેડીએ ચઢી ગયા છે. ખાનગીકરણના રાક્ષસે સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર એવો હુમલો કર્યો છે કે પોતાના સંતાનોને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ આપવું એ હવે મધ્યમ વર્ગ માટે એક સ્વપ્ન સમાન બની ગયું છે.
“જ્યારે સરસ્વતીનું ધામ માત્ર લક્ષ્મી કમાવવાનું સાધન બની જાય, ત્યારે સમાજનું નૈતિક પતન નિશ્ચિત છે.” જો પાયાનું શિક્ષણ અને આરોગ્ય પણ સામાન્ય જનતાની પહોંચ બહાર વહી જશે, તો આપણે કેવા ભવિષ્યનું નિર્માણ કરી રહ્યા છીએ? પાટીદાર અગ્રણીઓએ આ જ વેદનાને વાચા આપતા સરકારના તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપની માંગ કરી છે.
બેઠકમાં જે આંકડાકીય વિરોધાભાસ રજૂ કરવામાં આવ્યો તે આંખ ઉઘાડનારો છે. ગુજરાતમાં આજે પણ એવી સંસ્થાઓ છે જે માત્ર 5 થી 8 હજાર રૂપિયા જેવી નજીવી ફીમાં શ્રેષ્ઠ શિક્ષણ પૂરું પાડે છે. તો બીજી બાજુ એવી સંસ્થાઓ પણ છે જેઓ સરકાર પાસેથી અધધ અનુદાન (ગ્રાન્ટ) મેળવે છે અથવા સમાજના દાતાઓ પાસેથી માતબર દાન લે છે, છતાં વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી તોતિંગ ફી વસૂલવામાં જરાય પાછી પાની કરતી નથી.
અહીં પ્રશ્ન એ થાય છે કે જો અમુક સંસ્થાઓ 8 હજારમાં ગુણવત્તા આપી શકતી હોય, તો અન્ય સંસ્થાઓ લાખો રૂપિયા કેમ ખંખેરે છે? શું આ ખુલ્લેઆમ લૂંટ નથી? આ તુલના સ્પષ્ટ કરે છે કે શિક્ષણમાં સેવાના નામે નફાખોરીનો ખેલ રમાઈ રહ્યો છે.
વધતી જતી મોંઘવારી સામે પાટીદાર સમાજે અત્યંત આકરા તેવર બતાવ્યા છે. તેમની માંગણી ક્રાંતિકારી છે: જે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અયોગ્ય રીતે વધારે ફી વસૂલે છે, તેમનું માલિકીપણું રદ કરવું જોઈએ. સરકારે આવી સંસ્થાઓને પોતાના હસ્તક લઈ લેવી જોઈએ અને તેને ‘ન નફા ન નુકસાન’ (No Profit, No Loss) ના ધોરણે ચલાવવી જોઈએ.”શિક્ષણ એ સમાજ ઘડતરનું સાધન છે, વેપારનું નહીં. તે દરેક બાળક માટે સસ્તું, સરળ અને સુલભ હોવું જોઈએ.”
સરકાર જો કડક નીતિઓ નહીં ઘડે, તો આવનારી પેઢી આ આર્થિક બોજ હેઠળ દબાઈ જશે તે નક્કી છે.
કામરેજની આ બેઠકની સૌથી નોંધપાત્ર બાબત એ હતી કે અહીં માત્ર સરકાર કે તંત્ર સામે જ આંગળી નથી ચીંધાઈ, પણ સમાજના આંતરિક દૂષણો પર પણ પ્રહાર કરવામાં આવ્યા છે. નિખિલ દોંગાની હાજરીમાં મળેલી આ બેઠકમાં એવા તત્વોનો ઉગ્ર વિરોધ થયો જેઓ સમાજ કે જ્ઞાતિના નામે સંસ્થાઓ ઉભી કરે છે અને પછી પોતાના અંગત સ્વાર્થ સાધવા નફાખોરી કરે છે.
પોતાના જ લોકો સામે અવાજ ઉઠાવવો એ ખૂબ મોટું અને બહાદુરીભર્યું પગલું છે. સામાજિક શુદ્ધિકરણની આ પ્રક્રિયા દર્શાવે છે કે હવે સમાજ જાગૃત થયો છે અને ‘સમાજસેવા’ ના મહોરા હેઠળ ચાલતી દુકાનો હવે લાંબો સમય નહીં ટકે.
એક નાની ભૂલ, લાખો રૂપિયા ગુમાવવાનું જોખમ! 31 માર્ચ સુધી PPF/SSY તમારું ખાતું ચેક કરો! આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો
Published On - 12:00 pm, Mon, 9 March 26