ખેડૂતોને માલામાલ કરી શકે છે આ ઔષધીય છોડની ખેતી, જાણો વાવણીથી લઈ લણણી સુધીની પ્રક્રિયા

ખેડૂતો પણ હવે પ્રયોગ કરવામાં પાછળ નથી. કંઈક અલગ કરવાની ઈચ્છા સાથે તેઓ પરંપરાગત પાકોની ખેતીની સાથે ઔષધીય છોડની ખેતી (Medicinal Plant Farming) તરફ પણ વળવા લાગ્યા છે. તેમની ખેતીને કારણે તેઓ ઓછા સમય અને ખર્ચમાં વધુ કમાણી કરી રહ્યા છે. આવી જ એક ઔષધીય વનસ્પતિ છે શતાવરી(Shatavari). તે દેશના વિવિધ ભાગોમાં ઘણા નામોથી ઓળખાય છે. સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે આ છોડને એક વાર વાવ્યા પછી ખેડૂતો (Farmers) ઘણા વર્ષો સુધી ઉપજ મેળવી શકે છે. તેમને માત્ર સમય સમય પર પાકની કાળજી લેવાની જરૂર છે. ખેડૂતો એક એકરમાં શતાવરીનું વાવેતર કરીને 4 લાખ રૂપિયા સુધીનો નફો મેળવી શકે છે. ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે શતાવરી એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે.

વૈજ્ઞાનિકોના મતે શતાવરી ગ્લુકોઝથી ભરપૂર હોય છે. ભારતમાં આ છોડ હિમાલયના પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે. તેના ફૂલો સફેદ હોય છે અને ફળ ઝુમખામાં હોય છે. તેના કંદ પણ ગુચ્છામાં હોય છે, જેનો ઉપયોગ ઔષધીય ઔષધોમાં થાય છે. શતાવરીનો છોડ સંપૂર્ણ રીતે વધવા અને કંદના ઉપયોગ માટે યોગ્ય બનવામાં કુલ 3 વર્ષનો સમય લાગે છે. રેતાળ લોમ જમીન તેની ખેતી માટે સૌથી યોગ્ય માનવામાં આવે છે. શતાવરીના છોડને વધુ સિંચાઈની જરૂર પડતી નથી. શરૂઆતમાં અઠવાડિયામાં એકવાર અને જ્યારે છોડ ઉગાડવામાં આવે છે, ત્યારે મહિનામાં એકવાર, હળવા સિંચાઈની જરૂર છે.

કિંમત 1 લાખ રૂપિયા છે અને નફો 4 લાખ થશે

શતાવરીનો છોડ તેના મૂળ ઉપર પાતળી છાલ ધરાવે છે. છાલ ઉતારવા પર સફેદ દૂધિયું મૂળ મળે છે, જે સૂકવવા પર પાવડર મળે છે. આ માટે, આબોહવા ગરમ, ભેજવાળા અને તાપમાન 10.5 ° સે અને વાર્ષિક વરસાદ 250 સેમી હોય તેવા વિસ્તારોમાં શતાવરીના છોડની ખેતી માટે યોગ્ય ગણવામાં આવે છે. શતાવરી રોપાઓ બીજમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે. શતાવરીની ખેતી માટે પ્રતિ એકર 5 કિલો બિયારણની જરૂર પડે છે. વાવેતર કર્યા પછી છોડ જ્યારે વધવાનું શરૂ કરે છે, ત્યારે તેના મૂળને ખોદવું જોઈએ. પછી તેને અલગ કરીને સૂકવવામાં આવે છે.

ખેડૂતોને પ્રતિ એકર 350 ક્વિન્ટલ મૂળ મળે છે, જે સુકાઈ ગયા પછી માત્ર 35 ક્વિન્ટલ જ રહે છે. શતાવરીનો છોડ ઉગાડવાનો ખર્ચ 80 હજારથી 1 લાખ રૂપિયા પ્રતિ એકર આવે છે, જ્યારે નફો 4 લાખ રૂપિયા પ્રતિ એકર છે. આવી સ્થિતિમાં તે સ્પષ્ટ છે કે ખેડૂતોની આવક વધારવા માટે તે યોગ્ય વિકલ્પ છે. હાલમાં ઘણી કંપનીઓ ખેડૂતો સાથે કરાર કરીને શતાવરીનું વાવેતર કરાવી રહી છે. આનો ફાયદો એ છે કે ખેડૂતોને ઉત્પાદનના વેચાણ માટે ભટકવું પડતું નથી.