Breaking Union Budget 2026-27 ચીન પાસે ભીખ માંગવાની જરૂર નથી, ભારત આત્મનિર્ભર રેર અર્થ કોરિડોર બનાવશે

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં કેન્દ્રીય બજેટ 2026 રજૂ કર્યું. તેમણે જણાવ્યું કે ભારતના દક્ષિણ રાજ્યોમાં રેર અર્થ કોરિડોર બનાવવામાં આવશે. સંસદમાં 2026-27નું બજેટ રજૂ કરતા, નાણામંત્રી સીતારમણે જણાવ્યું કે નવેમ્બર 2025 માં રેર અર્થ કાયમી ચુંબક માટેની યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું, “અમે હવે ઓડિશા, કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુ જેવા ખનિજ સમૃદ્ધ રાજ્યોને ખાણકામ, પ્રક્રિયા, સંશોધન અને ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સમર્પિત રેર અર્થ કોરિડોર સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકીએ છીએ.” ચાલો સમજીએ કે નિર્મલા સીતારમણની આ જાહેરાત શા માટે જરૂરી હતી. ભારતના આ ચાર દક્ષિણ રાજ્યોમાં રેર અર્થ માટે શું સંભાવના છે?

ભારત રેર અર્થ પર આટલું બધું કેમ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે?

રેર અર્થ મિનરલ્સ એ 17 તત્વોનો સમૂહ છે જે સ્માર્ટફોન અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો જેવા કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સથી લઈને ફાઇટર જેટ સુધીની દરેક વસ્તુનું હૃદય છે. હાલમાં, ચીન વૈશ્વિક રેર અર્થ ઉત્પાદનમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે, જે વૈશ્વિક રેર અર્થ ઉત્પાદનમાં આશરે 90 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. આ જ કારણ છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ભારત સહિત વિશ્વભરમાં નવા રેર અર્થ ભંડારો શોધવા અને ઉત્પન્ન કરવા માટે દોડધામ ચાલી રહી છે.

કેરળ: રેર અર્થ કોરિડોર માટે ₹42,000 કરોડનું રોકાણ

તાજેતરમાં, કેરળ તેના પ્રસ્તાવિત રેર અર્થ કોરિડોર દ્વારા ₹42,000 કરોડના રોકાણનું લક્ષ્ય રાખી રહ્યું છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય આવશ્યક ખનિજ પ્રક્રિયા અને ઉત્પાદન માટે એક સંકલિત ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય વ્યૂહાત્મક સામગ્રી માટે ભારતની સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવા, સ્વચ્છ ઉર્જા તકનીકોને ટેકો આપવા અને રાજ્યને અદ્યતન ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે સ્થાપિત કરવાનો છે.

કેરળ: દરિયાકાંઠા પર રેર અર્થનો વિશાળ ભંડાર છે

રેર અર્થ કોરિડોર વિઝિંજામ બંદરને ચાવરા અને કોચી સાથે જોડશે. ચાવરામાં KMML નજીક એક સમર્પિત કેન્દ્ર બનાવવામાં આવશે. બાલાગોપાલે જણાવ્યું હતું કે આનાથી ₹42,000 કરોડના રોકાણો આકર્ષિત થવાની અને આશરે 50,000 નોકરીઓનું સર્જન થવાની અપેક્ષા છે. કેરળમાં રેર અર્થ તત્વો મુખ્યત્વે મોનાઝાઇટ છે, જે દરિયાકાંઠાના રેતીના ભંડારમાં જોવા મળે છે. આ થોરિયમ અને અન્ય રેર અર્થ ઓક્સાઇડથી સમૃદ્ધ છે. અલુવાના ઉદ્યોગમંડલ ખાતે IRELનો રેર અર્થ્સ ડિવિઝન (RED) આ તત્વોને લેન્થેનમ, સેરિયમ, નિયોડીમિયમ, પ્રસેઓડીમિયમ, સમેરિયમ, યુરોપિયમ, ગેડોલિનિયમ અને યટ્રીયમ જેવા તત્વો કાઢવા માટે પ્રક્રિયા કરે છે.

આંધ્ર: 974 કિમી દરિયાકાંઠે પથરાયેલા રેર અર્થના અવશેષો

આંધ્રપ્રદેશનો 974 કિલોમીટરનો દરિયાકિનારો ફક્ત સુંદર દૃશ્યો અને માછીમારી બંદરો કરતાં વધુ પ્રદાન કરે છે. ઉત્તરમાં શ્રીકાકુલમથી દક્ષિણમાં નેલ્લોર સુધી, કાળી, ભારે રેતીની નીચે ભારતના સૌથી કિંમતી છતાં ઓછો ઉપયોગ કરાયેલા ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સંસાધનોમાંનું એક છે, દુર્લભ ખનિજોના વિશાળ ભંડાર જે દેશની સ્વચ્છ ઊર્જા, સંરક્ષણ અને સેમિકન્ડક્ટર મહત્વાકાંક્ષાઓમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

તમિલનાડુ: આ આવશ્યક રેર અર્થ ખનિજો છે

તમિલનાડુમાં ચૂનાના પથ્થર, મેગ્નેસાઇટ, ગ્રેફાઇટ, બોક્સાઇટ, આયર્ન ઓર, વર્મીક્યુલાઇટ જેવા મુખ્ય ખનિજો, ગ્રેનાઈટ, માટી, સિલિકા રેતી, લિગ્નાઇટ જેવા ગૌણ ખનિજો, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ જેવા બળતણ ખનિજો અને મોનાઝાઇટ, રૂટાઇલ, ઇલ્મેનાઇટ જેવા અણુ ખનિજો છે.

ઓડિશા: રેર અર્થના ચુંબક અસ્પૃશ્ય રહ્યા

ઓડિશામાં રેર અર્થ તત્વો (REEs) ના વિશાળ, પરંતુ અપ્રાપ્ય ભંડાર છે, જે મુખ્યત્વે તેના દરિયાકાંઠાની રેતી અને આંતરિક ખનિજ ભંડારોમાં જોવા મળતા મોનાઝાઇટ ભંડારોમાં જોવા મળે છે. મુખ્ય સ્થળોએ ગોપાલપુર કિનારો (ગંજમ જિલ્લો) શામેલ છે, જ્યાં IREL (ઇન્ડિયા) લિમિટેડ ઓડિશા સેન્ડ્સ કોમ્પ્લેક્સ (OSCOM) ચલાવે છે. આ ભંડારો નિયોડીમિયમ, પ્રાસોડીમિયમ અને ડિસપ્રોસિયમ જેવા તત્વોના પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ છે.

સપ્લાય-ચેઇનને મદદ કરવા માટે રેર અર્થ કોરિડોર

રેર અર્થ કોરિડોર યોજના નવેમ્બર 2025 માં જાહેર કરાયેલ રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ યોજના પર બનેલ છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, નવીનીકરણીય ઉર્જા અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં વપરાતા ચુંબકના સ્થાનિક ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો. કાચા ખનિજોના સતત પુરવઠા વિના, આવા ઉત્પાદન મુશ્કેલ છે. આ કોરિડોર ખાણકામથી લઈને તૈયાર ઉત્પાદનો સુધી, આ સપ્લાય ચેઇનને ટેકો આપશે તેવી અપેક્ષા છે.

દારુ પીતાં સમયે જે મળી જાય તેમ ચાલે છે કે ફક્ત ચખના જોઈએ! પણ શું તમને ખબર છે કે દારુ સાથે આ વસ્તુ ખાવાથી આડ અસર થઈ શકે છે?- ચાલો જાણીએ, વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો