
ભારતના અવકાશ ક્ષેત્રમાં એક મોટું પગલું ભરાયું છે. રિલાયન્સ જિયોની આશરે 1,600 લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO) સેટેલાઇટ લોન્ચ કરવાની યોજનાને ભારતીય અવકાશ નિયમનકાર IN-SPACe તરફથી ટેકનિકલ મંજૂરી મળી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આ મંજૂરી બાદ જિયો દેશનું સૌથી મોટું સ્વદેશી સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ નેટવર્ક બનાવવાની દિશામાં આગળ વધ્યું છે.
અહેવાલો અનુસાર, IN-SPACe, ISRO અને ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) દ્વારા જિયોના પ્રસ્તાવનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવ્યું હતું. નિષ્ણાતોએ આ યોજનાને ટેકનિકલી મજબૂત ગણાવી છે અને તેને સ્ટારલિંક જેવી વૈશ્વિક સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ સેવાઓની સમકક્ષ માનવામાં આવી છે.
હાલમાં એલોન મસ્કની સ્ટારલિંક દુનિયાભરમાં હજારો સેટેલાઇટ દ્વારા ઈન્ટરનેટ સેવા આપે છે. હવે જિયો પણ ભારત માટે પોતાનું સ્વદેશી સેટેલાઇટ નેટવર્ક તૈયાર કરવા જઈ રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ સફળ બનશે તો ભારત વિદેશી કંપનીઓ પરની નિર્ભરતા પણ ઘટાડી શકશે.
જિયોનો હેતુ લગભગ 4.5થી 5 ટેરાબિટ પ્રતિ સેકન્ડ (Tbps) ક્ષમતા સાથે સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ સેવા આપવાનો છે, જે ભારત માટે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો પ્રસ્તાવ માનવામાં આવે છે.
જિયોના આ સેટેલાઇટ નેટવર્ક દ્વારા હાઈ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ, મોબાઈલ ટાવર માટે બેકહોલ સેવા અને ભવિષ્યમાં સીધા મોબાઈલમાં સેટેલાઇટ કનેક્ટિવિટી જેવી સેવાઓ ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે. આ માટે કંપની દેશભરમાં લગભગ 20થી 22 ગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન પણ બનાવવાની યોજના ધરાવે છે.
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ઈન્ટરનેટ સેવા પૂરતો જ નથી. તે ભારતની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, સંરક્ષણ અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા વધારવા માટે પણ મહત્વનો માનવામાં આવે છે. સ્વદેશી સેટેલાઇટ નેટવર્ક બનવાથી ભારતને ભવિષ્યમાં વધુ સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય કમ્યુનિકેશન વ્યવસ્થા મળશે.
હાલમાં જિયોને ટેકનિકલ મંજૂરી મળી છે. આગામી તબક્કામાં અન્ય નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ થયા બાદ કંપની સેટેલાઇટ લોન્ચ કરવાની દિશામાં આગળ વધશે. જો બધું આયોજન મુજબ રહ્યું તો આગામી વર્ષોમાં ભારતના કરોડો લોકો માટે સેટેલાઇટ ઈન્ટરનેટ એક નવી હકીકત બની શકે છે.