સોનાના ભંડારનો ઉપયોગ હવે યુદ્ધની તૈયારી માટે ! આ એક નિર્ણયથી આખા વિશ્વના ગોલ્ડ માર્કેટમાં મચી શકે છે ‘હલચલ’
વિશ્વભરમાં જ્યારે યુદ્ધના વાદળો ઘેરાઈ રહ્યા છે અને દરેક દેશ સોનાનો ભંડાર ભેગો કરવામાં લાગ્યો છે, ત્યારે અચાનક એક મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. એક એવો દેશ કે, જે અત્યાર સુધી દુનિયામાં સૌથી વધુ સોનું ખરીદવા માટે જાણીતો હતો, તે હવે અચાનક સોનું વેચવાની તૈયારી કરી રહ્યો છે.
ન્યૂઝ એજન્સી બ્લૂમબર્ગના જણાવ્યા અનુસાર, વિશ્વમાં જ્યાં મોટાભાગના દેશો પોતાના ગોલ્ડ રિઝર્વ (સોનાનો ભંડાર) વધારવામાં લાગેલા છે, ત્યારે યુરોપનો એક મોટો દેશ હવે સોનું વેચવાની તૈયારી કરી રહ્યો છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના ડેટા દર્શાવે છે કે, છેલ્લા 2 વર્ષથી વિશ્વનો સૌથી મોટો સરકારી ગોલ્ડ ખરીદનાર દેશ, હવે પોતાના ગોલ્ડ રિઝર્વનો હિસ્સો વેચીને સંરક્ષણ બજેટ (Defense Budget) વધારવા પર વિચાર કરી રહ્યો છે.
પૂર્વ યુરોપનો દેશ 'પોલેન્ડ' આ દિવસોમાં સુરક્ષાને લઈને ગંભીર વ્યૂહરચના બનાવી રહ્યો છે. રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે ચાલી રહેલો સંઘર્ષ હવે ચોથા વર્ષમાં પહોંચી ગયો છે અને તેની અસર પોલેન્ડની સુરક્ષા વિચારધારા પર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. આ જ કારણે પોલેન્ડ હવે પોતાના સંરક્ષણ બજેટને બમણું કરવાની તૈયારીમાં છે.
રિપોર્ટ અનુસાર, પોલેન્ડની સેન્ટ્રલ બેંક પોતાના ગોલ્ડ રિઝર્વનો કેટલોક હિસ્સો વેચીને અંદાજે 13 અબજ ડોલર એકત્ર કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ પ્રસ્તાવ પોલેન્ડની સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નર એડમ ગ્લાપિન્સ્કીએ દેશના રાષ્ટ્રપતિ કારોલ નાવરોકી સાથેની બેઠકમાં રજૂ કર્યો હતો.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ગોલ્ડ રિઝર્વના વેચાણથી મળનારા નાણાં ઉપરાંત અંદાજે 3.25 અબજ ડોલર બીજી આવકના સ્ત્રોતોમાંથી પણ એકત્ર કરી શકાય છે. એવામાં માત્ર આ વર્ષે જ અંદાજે 16 અબજ ડોલર સંરક્ષણ ખર્ચ માટે એકત્ર કરવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી રહી છે.
આગળ જતાં આખી યોજનાની સાઇઝ લગભગ 50 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. આ રકમ યુરોપ તરફથી પોલેન્ડને આપવામાં આવનારી સંભવિત સંરક્ષણ લોન બરાબર માનવામાં આવે છે.
રાષ્ટ્રપતિ નાવરોકી અને તેમની સરકાર 'યુરોપિયન યુનિયન'ના તે કાર્યક્રમને લઈને ચિંતિત છે, જેના હેઠળ અંદાજે 174 અબજ ડોલરના હથિયારો માટે લોન આપવાની યોજના છે. તેમનું માનવું છે કે, આ યોજના મોંઘી છે અને તેનાથી અમેરિકા સાથેના સંબંધો પર અસર પડી શકે છે. આ જ કારણે પોલેન્ડ પોતાની સંરક્ષણ જરૂરિયાતો માટે વૈકલ્પિક ફંડિંગ વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે, જેમાં ગોલ્ડ રિઝર્વનો ઉપયોગ એક મોટો વિકલ્પ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
સેન્ટ્રલ બેંકના ગવર્નરનું માનવું છે કે, જો ગોલ્ડ રિઝર્વનો કેટલોક હિસ્સો વેચવામાં આવે તો તેનાથી નફો કમાઈ શકાય છે. બાદમાં બજારની સ્થિતિ મુજબ તે જ સોનું ફરીથી ખરીદી પણ શકાય છે.
એક બીજો વિકલ્પ એ પણ બતાવવામાં આવ્યો છે કે, કાયદામાં ફેરફાર કરીને ગોલ્ડ રિઝર્વની કિંમતનું પુનઃમૂલ્યાંકન કરવામાં આવે અને તે વધેલી કિંમતથી મળતા નફાને સંરક્ષણ ખર્ચ માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે.
આ પ્રસ્તાવ એટલા માટે પણ ચોંકાવનારો માનવામાં આવે છે, કારણ કે પોલેન્ડની સેન્ટ્રલ બેંક તાજેતરના વર્ષોમાં વિશ્વની સૌથી મોટી સોનાની ખરીદદાર રહી છે. પોલેન્ડે વર્ષ 2024 અને વર્ષ 2025માં પોતાના રિઝર્વમાં 100-100 ટનથી વધુ સોનું ઉમેર્યું હતું. આટલું જ નહીં, ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં સેન્ટ્રલ બેંકે એમ પણ કહ્યું હતું કે, તે પોતાના કુલ વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Foreign Exchange Reserves) માં ગોલ્ડનો હિસ્સો 30% સુધી વધારવા માંગે છે.
તે સમયે ગવર્નર ગ્લાપિન્સ્કીએ કહ્યું હતું કે, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાના સમયમાં સોનું જ સરકારી રિઝર્વ માટે સૌથી સુરક્ષિત રોકાણ છે. જો બજારમાં સોનું વેચાય છે, તો તેનાથી સપ્લાય વધી જશે તેવી શક્યતા છે. એવામાં ગોલ્ડ માર્કેટમાં જ્યારે સપ્લાય વધે છે, ત્યારે સામાન્ય રીતે કિંમતો પર દબાણ આવે છે.
ખાસ કરીને, ત્યારે જ્યારે બજારને પહેલાથી જ આ અપેક્ષા ન હોય. જો કે, એ પણ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબત છે કે, દેશ પાસે અંદાજે 550 ટન સોનું છે અને જો તે તેનો માત્ર નાનો હિસ્સો વેચે છે, તો તેની અસર મર્યાદિત પણ રહી શકે છે.
ટૂંકમાં કહીએ તો, પોલેન્ડની પૂર્વી સીમા પાસે રશિયા-યુક્રેન વચ્ચે યુદ્ધ ચાલુ છે અને આ સંઘર્ષ હવે ચોથા વર્ષમાં પહોંચી ગયો છે. આ કારણે પોલેન્ડ પોતાની સુરક્ષાને લઈને વધુ સતર્ક થઈ ગયું છે. દેશની સરકાર સંરક્ષણ બજેટને ઝડપથી વધારવા માંગે છે, જેથી સેનાને મજબૂત કરી શકાય. આ જરૂરિયાતને પૂરી કરવા માટે ગોલ્ડ રિઝર્વનો ઉપયોગ કરવાનો વિચાર સામે આવ્યો છે.
Published On - 5:11 pm, Fri, 6 March 26
