
અમેરિકન શેરબજારના લાંબા ગાળાના ચાર્ટને લઈને હાલમાં રોકાણકારોમાં ચર્ચા તેજ બની છે. ઓક્ટોબર 2026ના ચાર્ટ મુજબ, S&P 500 ઇન્ડેક્સના ક્વાર્ટરલી ટાઇમફ્રેમ પર RSI લગભગ 78ના સ્તરે જોવા મળી રહ્યો છે. ટેક્નિકલ એનાલિસિસમાં RSI એટલે કે રિલેટિવ સ્ટ્રેન્થ ઇન્ડેક્સનો ઉપયોગ બજારમાં ખરીદી અને વેચાણના દબાણને સમજવા માટે થાય છે.

સામાન્ય રીતે RSI 70થી ઉપર પહોંચે ત્યારે બજારને ઓવરબોટ ઝોનમાં ગણવામાં આવે છે. જોકે, માત્ર RSIના ઊંચા સ્તર પરથી જ બજારમાં મોટો કડાકો આવશે એવું નિશ્ચિતપણે કહી શકાય નહીં. તેમ છતાં, શેરબજારમાં સતત તેજી બાદ આવા સંકેતો રોકાણકારોને સાવચેત રહેવા માટે પ્રેરિત કરી શકે છે.

ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો અમેરિકન શેરબજારે અનેક વખત ભારે ઉતાર-ચઢાવનો સામનો કર્યો છે. વર્ષ 1929માં શરૂ થયેલી મહામંદી એટલે કે ગ્રેટ ડિપ્રેશન અમેરિકાના આર્થિક ઇતિહાસની સૌથી ગંભીર ઘટનાઓમાંની એક હતી. શેરબજારના કડાકા બાદ બેન્કિંગ ક્ષેત્ર, ઉદ્યોગો અને રોજગાર પર ગંભીર અસર પડી હતી.

આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને ફરી વેગ આપવા માટે અમેરિકામાં જાહેર કામો અને રોજગારલક્ષી કાર્યક્રમો અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા. જોકે, ગ્રેટ ડિપ્રેશનને માત્ર એક જ કારણ સાથે જોડવું યોગ્ય નથી, કારણ કે તેમાં નાણાકીય નીતિ, બેન્કિંગ સંકટ, માંગમાં ઘટાડો અને વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિ સહિત અનેક પરિબળોએ ભૂમિકા ભજવી હતી.

અમેરિકન બજારમાં અન્ય મહત્વપૂર્ણ ઉથલપાથલનો સમયગાળો 1998થી 2002 વચ્ચે જોવા મળ્યો હતો. આ સમય દરમિયાન ઇન્ટરનેટ અને ટેક્નોલોજી કંપનીઓના શેરમાં ભારે તેજી આવી હતી. અનેક કંપનીઓના મૂલ્યાંકન તેમની વાસ્તવિક આવક અને નફાની સરખામણીએ ઘણાં ઊંચાં થઈ ગયાં હતાં. ત્યારબાદ ડોટકોમ બબલ ફૂટતાં ટેક્નોલોજી શેરોમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો. બીજી તરફ, વર્ષ 2008ની વૈશ્વિક નાણાકીય કટોકટી દરમિયાન અમેરિકાના હાઉસિંગ માર્કેટમાં આવેલી મંદી, સબપ્રાઇમ લોન અને નાણાકીય સંસ્થાઓની મુશ્કેલીઓએ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને હચમચાવી દીધું હતું. લેહમેન બ્રધર્સના પતન બાદ સંકટ વધુ ગંભીર બન્યું હતું. આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે બજારમાં અતિશય આશાવાદ અને નાણાકીય જોખમોનું સંયોજન ગંભીર પરિણામો લાવી શકે છે.

હાલમાં અમેરિકાના વધતા સરકારી દેવા અને વ્યાજની ચુકવણીનો ખર્ચ પણ ચર્ચાનો વિષય છે. જો સરકારી દેવું સતત વધે, વ્યાજદર ઊંચા રહે અને સરકારી બોન્ડ પરનું વળતર વધે, તો તેની અસર શેરબજાર, કંપનીઓના મૂડી ખર્ચ અને રોકાણકારોના વિશ્વાસ પર પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં અમેરિકન ડોલર, બોન્ડ માર્કેટ અને વૈશ્વિક મૂડીપ્રવાહમાં પણ ફેરફારો જોવા મળી શકે છે. જોકે, અમેરિકામાં ડેટ ક્રાઇસિસ ઊભી થશે જ અથવા તેના કારણે આગામી એકથી બે વર્ષમાં શેરબજારમાં ઐતિહાસિક કડાકો આવશે, એવો નિષ્કર્ષ હાલના ચાર્ટના આધારે કાઢી શકાય નહીં. તેના માટે સરકારી નાણાકીય સ્થિતિ, ફેડરલ રિઝર્વની નીતિ, કંપનીઓની કમાણી અને આર્થિક વૃદ્ધિ જેવા પરિબળોનું વિશ્લેષણ જરૂરી છે.

આગામી સમયમાં અમેરિકન શેરબજારની દિશા નક્કી કરવામાં RSI ઉપરાંત અનેક આર્થિક અને નાણાકીય સંકેતો મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો RSI 85 કે 90 જેવા ઊંચા સ્તરે પહોંચે, તો તે બજારમાં અસામાન્ય તેજીનો સંકેત હોઈ શકે છે, પરંતુ તે પોતે જ કડાકાની ખાતરી આપતું નથી. રોકાણકારોએ માત્ર ઐતિહાસિક ચાર્ટ અથવા એક ટેક્નિકલ ઇન્ડિકેટરના આધારે નિર્ણય લેવાને બદલે જોખમનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ.

ખાસ કરીને ભારતીય રોકાણકારો માટે અમેરિકન બજારમાં મોટો ઘટાડો થાય તો વૈશ્વિક રોકાણકારોના વલણ, વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણ અને ભારતીય શેરબજાર પર તેની સંભવિત અસર પર નજર રાખવી જરૂરી રહેશે. હાલનો મુખ્ય સવાલ એ છે કે અમેરિકન બજારની તેજી આગળ પણ ચાલુ રહેશે કે વધતું દેવું અને આર્થિક અનિશ્ચિતતા બજાર માટે નવો પડકાર ઊભો કરશે.