
દીકરીના જન્મ સાથે જ માતા-પિતાની જવાબદારીઓ વધી જાય છે. તેના શિક્ષણથી લઈને લગ્ન સુધીના ખર્ચની ચિંતા દરેક માતા-પિતાને સતાવતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જો દીકરીના જન્મથી જ નાની-નાની બચત શરૂ કરવામાં આવે, તો ભવિષ્યમાં મોટું આર્થિક ભંડોળ એકત્ર કરી શકાય છે. કેન્દ્ર સરકારની સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) દીકરીઓના ઉજ્જવળ અને આર્થિક રીતે સુરક્ષિત ભવિષ્ય માટે શરૂ કરવામાં આવેલી એક લોકપ્રિય બચત યોજના છે.

આ યોજનાની ખાસ વાત એ છે કે માતા-પિતા દર મહિને પોતાની ક્ષમતા અનુસાર નાની રકમ જમા કરાવીને લાંબા ગાળે મોટી બચત કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે તમારી દીકરીના નામે સુકન્યા સમૃદ્ધિ ખાતું ખોલાવીને દર મહિને ₹2,000 જમા કરાવો છો, તો વાર્ષિક ₹24,000ની બચત થશે. આ રીતે 15 વર્ષ સુધી નિયમિત રોકાણ કરવામાં આવે તો તમારી કુલ જમા રકમ ₹3.60 લાખ થશે.

હવે વાત કરીએ આ યોજનામાં મળતા વ્યાજની. ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના પર વાર્ષિક 8.2 ટકા વ્યાજદર લાગુ છે. જો આ જ વ્યાજદર સમગ્ર રોકાણ સમયગાળા દરમિયાન યથાવત્ રહે, તો ગણતરી મુજબ 21 વર્ષની પાકતી મુદતે તમને આશરે ₹11.09 લાખ જેટલી રકમ મળી શકે છે. તેમાં તમારી કુલ જમા રકમ ₹3.60 લાખ અને અંદાજિત વ્યાજ ₹7.49 લાખનો સમાવેશ થાય છે.

આ યોજનાનો એક મોટો ફાયદો એ છે કે તેમાં ખાતું ખોલાવ્યા પછી માત્ર 15 વર્ષ સુધી જ નાણાં જમા કરાવવાનાં હોય છે. ત્યારબાદ આગામી છ વર્ષ સુધી કોઈ નવી રકમ જમા કરાવવાની જરૂર રહેતી નથી. જોકે, આ સમયગાળા દરમિયાન ખાતામાં રહેલી રકમ પર નિયમો અનુસાર વ્યાજ મળતું રહે છે. આ રીતે 21 વર્ષ પૂર્ણ થતાં ખાતું પરિપક્વ થાય છે અને જમા થયેલી રકમ વ્યાજ સાથે પરત મળે છે.

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનામાં ખાતું ખોલાવવા માટે દીકરીની ઉંમર 10 વર્ષથી ઓછી હોવી જરૂરી છે. માતા-પિતા અથવા કાનૂની વાલી દીકરીના નામે આ ખાતું ખોલાવી શકે છે. આ યોજનામાં એક નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન ઓછામાં ઓછા ₹250 અને વધુમાં વધુ ₹1.5 લાખ જમા કરાવી શકાય છે. સામાન્ય રીતે એક પરિવારમાં વધુમાં વધુ બે દીકરીઓ માટે ખાતું ખોલાવી શકાય છે. જોકે, જોડિયા અથવા ત્રિપુટી દીકરીઓના કિસ્સામાં નિયમો અનુસાર વિશેષ છૂટ આપવામાં આવે છે.

જો તમે પણ તમારી દીકરીના શિક્ષણ, ઉચ્ચ અભ્યાસ અને લગ્ન માટે અત્યારથી જ નાણાકીય આયોજન કરવા માગતા હોવ, તો સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. નિયમિત બચત, લાંબો રોકાણ સમયગાળો અને ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજના લાભથી ભવિષ્યમાં મોટું ભંડોળ ઊભું કરવામાં મદદ મળી શકે છે.

જોકે, ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે 8.2 ટકાનો વ્યાજદર સમગ્ર 21 વર્ષ માટે નિશ્ચિત નથી. સરકાર દર ત્રિમાસિક ગાળે વ્યાજદરની સમીક્ષા કરે છે, તેથી વાસ્તવિક પાકતી રકમમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.