શું તમને ખબર છે કે રેલવે પણ ટ્રેન ટિકિટ પર સબસિડી આપે છે…! ભારતીય રેલવેએ આપ્યો સંપૂર્ણ હિસાબ
જો ટ્રેનની ટિકિટ ₹500 ની હોય, તો રેલવેને મુસાફર પાસેથી મળેલા પૂરા ₹500 એ મુસાફરીનો વાસ્તવિક ખર્ચ નથી હોતો. રેલવેના જણાવ્યા અનુસાર મુસાફરોના ટિકિટ ભાડા પર સરેરાશ કેટલા ટકા સબસિડી આપવામાં આવે છે. જાણો
ટ્રેનની ₹500 વાળી ટિકિટ જોઈને શું તમને પણ એવું લાગે છે કે રેલવેને પૂરા ₹500 મળે છે? જો હા, તો એ જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે ટિકિટની પૂરી રકમ મુસાફર પાસેથી વસૂલવામાં આવતી નથી. રેલવે પોતે પણ તમારી મુસાફરીના ખર્ચનો એક મોટો હિસ્સો ભોગવે છે. સરકારે લોકસભામાં માહિતી આપી છે કે મુસાફરોના ટિકિટ ભાડા પર લગભગ 43 ટકા સબસિડી આપવામાં આવે છે. એટલે કે તમે જે ટિકિટ માટે ₹500 આપો છો, તેની પાછળ રેલવે તરફથી પણ સારા એવા નાણાં ખર્ચવામાં આવે છે.
હવે સવાલ એ છે કે ₹500 ની ટિકિટ પર રેલવે પોતાની તરફથી કેટલા રૂપિયા ખર્ચે છે અને આખરે આ સબસિડીનો પૂરો હિસાબ શું છે? રેલવેએ આનો જવાબ લોકસભામાં આપ્યો છે. નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં મુસાફરોને ભાડામાં કુલ આશરે ₹60,239 કરોડની સબસિડી આપવામાં આવી હતી.
₹500 ની ટિકિટનો સરળ હિસાબ સમજો: ચાલો આને સરળ ભાષામાં સમજીએ. માની લો કે તમે ટ્રેનની ટિકિટ માટે ₹500 ચૂકવ્યા. રેલવેના જણાવ્યા અનુસાર, મુસાફરનું ભાડું એ રેલવેને થતા મુસાફરીના કુલ ખર્ચના આશરે 57 ટકા જેટલું જ હોય છે, જ્યારે બાકીનો 43 ટકા ખર્ચ રેલવે સબસિડી તરીકે પોતે ભોગવે છે.
એટલે કે જો કોઈ મુસાફર પાસેથી ટિકિટ માટે ₹500 લેવામાં આવ્યા હોય, તો તેનો અર્થ એ નથી કે તે મુસાફરને ટ્રેનમાં મુસાફરી કરાવવાનો કુલ ખર્ચ માત્ર ₹500 જ છે. જો ₹500 ને 57 ટકા ભાડું માનવામાં આવે, તો ટ્રેનમાં તે મુસાફરી પૂરી પાડવાનો વાસ્તવિક ખર્ચ આશરે ₹877 થાય છે. આમાંથી લગભગ ₹500 મુસાફર આપે છે અને આશરે ₹377 રેલવે સબસિડી તરીકે ખર્ચે છે.
બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, ₹500 ની ટિકિટ પર સરેરાશ આશરે ₹377 ની સબસિડીનો હિસાબ બને છે. જોકે, એ સમજી લેવું જરૂરી છે કે આ માત્ર એક ઉદાહરણ છે. 43 ટકા સબસિડીનો આંકડો સમગ્ર પેસેન્જર ભાડાની સરેરાશ પર આધારિત છે. દરેક ટ્રેન, દરેક રૂટ, દરેક ક્લાસ અને દરેક ટિકિટ પર સબસિડીની રકમ બરાબર ₹377 જ હોય તે જરૂરી નથી.
રેલવેએ પોતે બતાવ્યું સબસિડીનું સૂત્ર: રેલવેએ પોતાના જવાબમાં જણાવ્યું કે જો કોઈ મુસાફરને ટ્રેનથી મુસાફરી કરાવવામાં ₹100 નો ખર્ચ આવતો હોય, તો મુસાફર પાસેથી ટિકિટ તરીકે માત્ર ₹57 જ લેવામાં આવે છે. બાકીના ₹43 રેલવે તરફથી સબસિડી તરીકે ભોગવવામાં આવે છે.
આ જ ફોર્મ્યુલાને ₹500 ની ટિકિટ પર લાગુ કરીએ તો ચિત્ર સરળતાથી સમજાઈ જાય છે. મુસાફર દ્વારા આપવામાં આવેલા ₹500 ને જો કુલ ખર્ચના 57 ટકા સમાન ગણવામાં આવે, તો રેલવે તરફથી આશરે ₹377 નો વધારાનો ખર્ચ ભોગવવામાં આવે છે. એટલે કે મુસાફરને ટ્રેન મુસાફરીના વાસ્તવિક ખર્ચની સરખામણીમાં ખૂબ ઓછા પૈસામાં મુસાફરી કરવાની તક મળે છે.
એક વર્ષમાં ₹60 હજાર કરોડથી વધુની સબસિડી: રેલવેના જણાવ્યા અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં પેસેન્જર ટિકિટો પર લગભગ ₹60,239 કરોડની સબસિડી આપવામાં આવી હતી. રેલવેનું કહેવું છે કે આ સબસિડી તમામ મુસાફરોને આપવામાં આવે છે. આનો અર્થ એ છે કે રેલવે માત્ર કેટલાક ખાસ વર્ગના મુસાફરોને જ રાહત આપતી નથી, પરંતુ સામાન્ય મુસાફરોને પણ ટિકિટ ભાડામાં આ સબસિડીનો લાભ મળે છે.
રેલવેએ પોતાના જવાબમાં વરિષ્ઠ નાગરિકો, દિવ્યાંગ મુસાફરો અને અન્ય શ્રેણીઓના મુસાફરોને આપવામાં આવતી સુવિધાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. એટલે કે રેલવે તરફથી મુસાફરોને ભાડામાં રાહત આપવાની સાથે અન્ય ઘણી સુવિધાઓ પણ પૂરી પાડવામાં આવે છે.
તો ₹500 ની ટિકિટ પર કેટલી સબસિડી? સીધા અને સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો, જો ₹500 ની ટિકિટને ઉદાહરણ ગણીએ, તો 43 ટકા સબસિડી મુજબ આશરે ₹377 રેલવે દ્વારા ભોગવવામાં આવતા ખર્ચ તરીકે સમજી શકાય છે. આ રીતે મુસાફરની ₹500 ની ટિકિટનો વાસ્તવિક મુસાફરી ખર્ચ આશરે ₹877 ની આસપાસ હોઈ શકે છે. પરંતુ ધ્યાન રાખો, આ સરેરાશ આંકડા પરથી કાઢવામાં આવેલું એક ઉદાહરણ છે. કોઈ ચોક્કસ ટ્રેન કે ટિકિટ પર વાસ્તવિક સબસિડી આનાથી અલગ હોઈ શકે છે.
