RBI Education Savings Plan: શિક્ષણ માટે ખાસ બચત યોજના લાવવાની દિશામાં RBIનો વિચાર, બેંકો પાસેથી માંગ્યા સૂચનો
બાળકોના શિક્ષણનો વધતો ખર્ચ ધ્યાનમાં રાખીને RBI નવી પ્રકારની એજ્યુકેશન સેવિંગ્સ યોજના પર વિચાર કરી રહ્યું છે. હાલ બેંકો પાસેથી સૂચનો લેવામાં આવી રહ્યા છે.
બાળકોના શિક્ષણ પર થતો ખર્ચ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સતત વધી રહ્યો છે. શાળા, કોલેજ, વ્યાવસાયિક કોર્સ તેમજ અન્ય શૈક્ષણિક જરૂરિયાતો માટે માતા-પિતાને મોટી રકમ ખર્ચવી પડે છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) શિક્ષણ માટે સમર્પિત એક નવી બચત યોજના શરૂ કરવાની શક્યતાઓનું મૂલ્યાંકન કરી રહી છે.
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ, આ યોજના સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટથી અલગ હોઈ શકે છે અને ખાસ કરીને બાળકોના ભવિષ્યના શિક્ષણ માટે બચત કરવા ઇચ્છતા પરિવારોને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી શકે છે. આ અંગે વિવિધ બેંકો પાસેથી અભિપ્રાય અને સૂચનો માંગવામાં આવ્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
જો આ પ્રસ્તાવ આગળ વધશે તો લાંબા ગાળે નિયમિત બચતને પ્રોત્સાહન મળે તેવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી શકે છે. જોકે, વ્યાજદર, રોકાણની મર્યાદા અથવા અન્ય નિયમો અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
ભારતમાં ઉચ્ચ શિક્ષણનો ખર્ચ દર વર્ષે વધી રહ્યો છે. એન્જિનિયરિંગ, મેડિકલ, મેનેજમેન્ટ અને વિદેશમાં અભ્યાસ જેવા વિકલ્પો માટે લાખો રૂપિયાની જરૂર પડતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં જો શિક્ષણ માટે અલગ બચત યોજના ઉપલબ્ધ બને તો પરિવારો સમયસર નાણાંનું આયોજન કરી શકશે અને ભવિષ્યમાં એકસાથે મોટો આર્થિક બોજ પણ નહીં આવે.
બેંકિંગ ક્ષેત્રના જાણકારોનું માનવું છે કે આવી યોજના લોકોને ચોક્કસ હેતુ માટે બચત કરવાની પ્રેરણા આપશે. ઉપરાંત, નાણાકીય આયોજન વધુ વ્યવસ્થિત બનશે અને બાળકોના શિક્ષણ માટે અલગ ફંડ તૈયાર કરવાની સંસ્કૃતિને પણ વેગ મળશે. જો આ યોજના આકર્ષક વ્યાજદર અથવા અન્ય લાભો સાથે આવશે તો તેનો લાભ મોટી સંખ્યામાં પરિવારો લઈ શકે છે.
હાલમાં આ માત્ર વિચારણા અને ચર્ચાના તબક્કામાં છે. RBI વિવિધ બેંકોના અભિપ્રાયના આધારે આ યોજનાનું સ્વરૂપ નક્કી કરશે. એટલે કે, યોજના અમલમાં મૂકવાનો અંતિમ નિર્ણય હજુ લેવાયો નથી. આગામી સમયમાં મળનારા સૂચનો અને ચર્ચા બાદ જ RBI તરફથી સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.
જો આ પહેલ અમલમાં આવશે તો તે માત્ર બચતને પ્રોત્સાહન આપશે એટલું જ નહીં, પરંતુ લાખો પરિવારોને બાળકોના ઉચ્ચ શિક્ષણ માટે અગાઉથી આર્થિક તૈયારી કરવામાં પણ મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. ખાસ કરીને મધ્યમવર્ગીય પરિવારો માટે આ પ્રકારની યોજના ભવિષ્યના શિક્ષણ ખર્ચને સરળતાથી સંભાળવાનો એક મહત્વપૂર્ણ વિકલ્પ બની શકે છે. (All Image Credit Source: Social Media)
