
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ખેડૂતોને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવા માટે પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ યોજના (PM-KISAN) શરૂ કરવામાં આવી છે. આ યોજના 1 ડિસેમ્બર 2018થી અમલી બની હતી. તેનો મુખ્ય હેતુ ખેતી કરતા ખેડૂતોની આર્થિક જરૂરિયાતોમાં મદદ કરવાનો છે. (Image Source | iStock)

આ યોજના હેઠળ પાત્ર ખેડૂત પરિવારોને દર વર્ષે કુલ ₹6,000ની આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે. આ રકમ ₹2,000ના ત્રણ સમાન હપ્તામાં સીધી ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં DBT દ્વારા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવે છે. (Image Source | iStock)

આ યોજનાનો લાભ ખેતીલાયક જમીન ધરાવતા પાત્ર ખેડૂત પરિવારોને મળે છે. યોજનામાં ખેડૂત પરિવારની વ્યાખ્યામાં પતિ, પત્ની અને સગીર બાળકોનો સમાવેશ થાય છે. રાજ્ય સરકાર જમીનના રેકોર્ડના આધારે લાભાર્થીઓની ઓળખ કરે છે. (Image Source | iStock)

સંસ્થાકીય જમીનધારકો આ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે પાત્ર નથી. આ ઉપરાંત બંધારણીય હોદ્દા ધરાવતા અથવા અગાઉ ધરાવી ચૂકેલા વ્યક્તિઓના ખેડૂત પરિવારો પણ યોજનાના અપવાદોમાં સામેલ છે. (Image Source | iStock)

હાલના અને ભૂતપૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રીઓ, રાજ્યમંત્રીઓ, લોકસભા-રાજ્યસભાના સાંસદો, ધારાસભ્યો, વિધાન પરિષદના સભ્યો, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના મેયર અને જિલ્લા પંચાયતના અધ્યક્ષોના પરિવારોને આ યોજનાનો લાભ મળતો નથી. (Image Source | iStock)

કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના મંત્રાલયો, કચેરીઓ, વિભાગો, સરકારી સંસ્થાઓ તથા જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમોમાં કાર્યરત અથવા નિવૃત્ત અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના પરિવારો સામાન્ય રીતે અપાત્ર છે. જોકે મલ્ટી-ટાસ્કિંગ સ્ટાફ, વર્ગ-4 અને ગ્રુપ-ડી કર્મચારીઓને આ નિયમમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. (Image Source | iStock)

ઉપરોક્ત સરકારી કર્મચારી વર્ગના નિવૃત્ત પેન્શનરોને દર મહિને ₹10,000 કે તેથી વધુ પેન્શન મળતું હોય તો તેમના પરિવારોને યોજનાનો લાભ મળતો નથી. આ ઉપરાંત અગાઉના આકારણી વર્ષમાં આવકવેરો ભરનારા ખેડૂતો પણ અપાત્ર છે. (Image Source | iStock)

રજિસ્ટર્ડ ડોક્ટર, એન્જિનિયર, વકીલ, ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટ અને આર્કિટેક્ટ જેવા વ્યવસાયિકો જો પોતાની પ્રેક્ટિસ કરતા હોય તો તેમના પરિવારો પણ આ યોજનાનો લાભ મેળવી શકતા નથી. (Image Source | iStock)

યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે લાભાર્થી ખેડૂતનું e-KYC પૂર્ણ હોવું જરૂરી છે. ખેડૂતો આધાર સાથે જોડાયેલા મોબાઇલ નંબર દ્વારા OTP, PM-KISAN એપ દ્વારા ફેસ ઓથેન્ટિકેશન અથવા નજીકના CSC સેન્ટર પર બાયોમેટ્રિક પદ્ધતિથી e-KYC કરાવી શકે છે. (Image Source | iStock)

ખેડૂતો PM-KISANની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જઈને New Farmer Registration, Beneficiary List અને Know Your Status જેવા વિકલ્પો દ્વારા નોંધણી, લાભાર્થી યાદી અને હપ્તાની સ્થિતિ ચકાસી શકે છે. વેબસાઇટ છે: https://pmkisan.gov.in/ (Image Source | iStock)

02/11/2026 સુધીના (ઓગસ્ટ-નવેમ્બર 2026-27) "Payment Success" રિપોર્ટ મુજબ, ગુજરાતમાં 52,33,435 પાત્ર લાભાર્થીઓમાંથી 52,03,985 લોકોને ભંડોળ ટ્રાન્સફર થયું છે. જે 99% સફળતા દર દર્શાવે છે. ભારતના નકશામાં મુખ્યત્વે 80 થી 100 ની શ્રેણી દર્શાવતો ઘેરો રંગ જોવા મળે છે. આ આંકડા નિર્ધારિત સમયગાળામાં ગુજરાતની ઊંચી ચુકવણી કામગીરી રજૂ કરે છે. (Image Source | https://pmkisan.gov.in/)