Breaking News : IPO બાદ NSE ની નવી તૈયારી, પછી શેરના ડ્યુઅલ ટ્રેડિંગનો રસ્તો ખુલશે? જાણો શું છે સમગ્ર મામલો
NSE નો બહુચર્ચિત IPO આવી રહ્યો છે અને તેનું લિસ્ટિંગ BSE પર થશે. ભવિષ્યમાં NSE પોતાના પ્લેટફોર્મ પર પણ શેરનું ટ્રેડિંગ કરી શકે છે, પરંતુ તેના માટે SEBIની મંજૂરી જરૂરી છે. હાલના નિયમો એક્સચેન્જને પોતાના શેરનું સ્વ-લિસ્ટિંગ કરતા અટકાવે છે.
દેશના સૌથી મોટા સ્ટોક એક્સચેન્જ NSE (નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ) નો બહુચર્ચિત IPO હવે બજારમાં આવવા જઈ રહ્યો છે. NSEનો IPO BSE પર લિસ્ટ થવાનો છે, પરંતુ IPO બાદ રોકાણકારોને એક નવી સુવિધા મળી શકે તેવી શક્યતા ચર્ચામાં છે. ભવિષ્યમાં NSEના શેરનું ટ્રેડિંગ માત્ર BSE પર જ નહીં, પરંતુ NSEના પોતાના પ્લેટફોર્મ પર પણ થઈ શકે છે. જોકે, આ માટે NSEએ પહેલા માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBIની મંજૂરી મેળવવી પડશે. જો SEBI તરફથી મંજૂરી મળે છે, તો NSEના શેરના 'ડ્યુઅલ ટ્રેડિંગ' એટલે કે બે અલગ-અલગ સ્ટોક એક્સચેન્જ પર ટ્રેડિંગનો માર્ગ ખુલ્લો થઈ શકે છે.
NSEના MD અને CEO આશિષકુમાર ચૌહાણે જણાવ્યું છે કે સ્ટોક એક્સચેન્જ ભવિષ્યમાં NSEના શેરના પોતાના પ્લેટફોર્મ પર ટ્રેડિંગના વિકલ્પ પર વિચાર કરી શકે છે. જોકે, હાલ આ મામલે SEBI સમક્ષ કોઈ અરજી કરવામાં આવી નથી. અહેવાલો અનુસાર, જો NSE પોતાના પ્લેટફોર્મ પર શેરના ટ્રેડિંગની મંજૂરી મેળવવા આગળ વધે છે, તો તેને 'ટ્રેડિંગ પરમિશન'ના વિકલ્પની તપાસ કરવી પડશે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ કોઈ સિક્યોરિટી એક્સચેન્જ પર ઔપચારિક રીતે લિસ્ટ થયેલી ન હોવા છતાં ત્યાં તેનું ટ્રેડિંગ શક્ય બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં કંપની તેના પ્રાથમિક સ્ટોક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટેડ રહેશે અને તેની તમામ નિયમનકારી જવાબદારીઓ, અનુપાલન તથા રોકાણકારોને જરૂરી માહિતી જાહેર કરવાની પ્રક્રિયા યથાવત રહેશે.
હાલના SEBIના નિયમો મુજબ કોઈ માન્ય સ્ટોક એક્સચેન્જ પોતાની જ સિક્યોરિટીઝને પોતાના પ્લેટફોર્મ પર લિસ્ટ કરી શકતું નથી. SEBI (Stock Exchanges and Clearing Corporations) Regulations, 2018ના Regulation 45(1) હેઠળ માન્ય સ્ટોક એક્સચેન્જ પોતાની સિક્યોરિટીઝ અન્ય કોઈ માન્ય સ્ટોક એક્સચેન્જ પર લિસ્ટ કરી શકે છે.
આ નિયમનો અર્થ એ છે કે IPO બાદ NSEના શેરનું ઔપચારિક લિસ્ટિંગ NSEના પોતાના પ્લેટફોર્મ પર થઈ શકશે નહીં. તેના બદલે NSEનું પ્રાથમિક લિસ્ટિંગ અન્ય માન્ય એક્સચેન્જ, એટલે કે BSE પર રહેશે. આ પ્રકારનું નિયમન એક્સચેન્જની કામગીરીમાં પારદર્શિતા અને દેખરેખ જાળવવાના હેતુથી બનાવવામાં આવ્યું છે. આશિષકુમાર ચૌહાણના જણાવ્યા અનુસાર, એક્સચેન્જની કામગીરી પર અન્ય એક્સચેન્જ દ્વારા દેખરેખ રહે તે માટે આ માળખું મહત્વનું છે.
NSEના IPO અંગે આશિષકુમાર ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે IPOની પ્રાઇસ બેન્ડ રિટેલ રોકાણકારોને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરવામાં આવી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે IPO પહેલાં એન્કર રોકાણકારો તરફથી મળેલો રસ નોંધપાત્ર રહ્યો છે. ₹22,569 કરોડના આ મેગા IPO માટે મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો એટલે કે એન્કર બુક તરફથી દર્શાવવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતા અપેક્ષા કરતાં ઘણી વધારે હોવાનું પણ જણાવાયું છે. આ બાબત NSEના IPOમાં સંસ્થાકીય રોકાણકારોના મજબૂત રસ તરફ ઈશારો કરે છે.
NSEનો IPO 17 સપ્ટેમ્બરથી રિટેલ રોકાણકારો માટે ખુલશે અને 21 સપ્ટેમ્બરે બંધ થશે. કંપનીએ IPO માટે શેર દીઠ ₹1,700થી ₹1,785ની પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરી છે. પ્રાઇસ બેન્ડની ઉપરની મર્યાદા એટલે કે ₹1,785ના ભાવે ગણતરી કરવામાં આવે તો NSE આ IPO દ્વારા ₹22,569 કરોડ સુધીની રકમ એકત્ર કરી શકે છે. એન્કર રોકાણકારો માટે બિડિંગ 16 સપ્ટેમ્બરે શરૂ થશે. રોકાણકારો ઓછામાં ઓછા 8 શેર માટે અરજી કરી શકશે. ત્યારબાદ અરજી 8 શેરના ગુણાંકમાં કરી શકાશે.
જો ભવિષ્યમાં SEBI NSEના પોતાના પ્લેટફોર્મ પર NSEના શેરના ટ્રેડિંગને મંજૂરી આપે છે, તો રોકાણકારો માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ વિકાસ બની શકે છે. હાલમાં NSEના શેરનું પ્રાથમિક લિસ્ટિંગ BSE પર થવાનું છે. પરંતુ નિયમનકારી મંજૂરી મળ્યા બાદ NSEના પ્લેટફોર્મ પર પણ તેના શેરમાં ટ્રેડિંગની સંભાવના ઊભી થઈ શકે છે.
જોકે, હાલમાં આ માત્ર એક સંભવિત વિકલ્પ છે અને NSEએ આ માટે SEBI સમક્ષ કોઈ અરજી કરી નથી. તેથી NSEના શેરનું ડ્યુઅલ ટ્રેડિંગ ક્યારે શરૂ થશે કે ખરેખર શરૂ થશે કે નહીં, તે અંગે અત્યારે કોઈ નિશ્ચિતતા નથી. આગામી સમયમાં SEBIના નિયમો અને NSE દ્વારા લેવામાં આવતા પગલાં આ મામલે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
