જજ AI દ્વારા નિર્ણયો લઈ શકશે નહીં! હાઈકોર્ટે નવી ગાઈડલાઈન કરી જાહેર, નિયમો તોડ્યા તો થશે કાર્યવાહી
એક ઐતિહાસિક પગલું ભરતા કેરળ હાઈકોર્ટે જિલ્લા ન્યાયતંત્રમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ના ઉપયોગ અંગે કડક માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. આ અંતર્ગત કોઈપણ સંજોગોમાં ન્યાયિક નિર્ણયો અથવા કાનૂની વિશ્લેષણ માટે AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે નહીં.
હવે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) ટૂલ્સનો ઉપયોગ ન્યાયિક નિર્ણયો લેવા માટે થઈ શકશે નહીં. આ દિશામાં એક ઐતિહાસિક પગલું ભરતાં કેરળ હાઈકોર્ટે એક નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. જેમાં જિલ્લા ન્યાયતંત્રને AI નો મર્યાદિત અને જવાબદાર ઉપયોગ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
ન્યાયિક નિર્ણયો AI દ્વારા લેવામાં આવશે નહીં: હાઇકોર્ટ દ્વારા જાહેર કરાયેલા 'જિલ્લા ન્યાયતંત્રમાં કૃત્રિમ ગુપ્તચર સાધનોના ઉપયોગ અંગેની નીતિ' સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે AI સાધનોનો ઉપયોગ ફક્ત સહાયક સાધન તરીકે થઈ શકે છે. કોઈ નિર્ણય અથવા કાનૂની અભિપ્રાય માટે નહીં.
પરિણામો ગંભીર હોઈ શકે છે: કોર્ટના મતે આ દેશની પહેલી આવી નીતિ છે, જે ન્યાયિક પ્રક્રિયામાં AI ના અવકાશને સ્પષ્ટ રીતે વ્યાખ્યાયિત કરે છે. તેમાં જણાવાયું છે કે AI નો આડેધડ ઉપયોગ ગોપનીયતાનું ઉલ્લંઘન, ડેટા સુરક્ષા જોખમો અને ન્યાયિક પ્રણાલીમાં વિશ્વાસનો અભાવ જેવા ગંભીર પરિણામો તરફ દોરી શકે છે.
નીતિ દસ્તાવેજ મુજબ, "AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ ફક્ત ખાસ પરવાનગી આપેલા કાર્યો માટે જ કરવામાં આવશે. તેનો ઉપયોગ ન્યાયિક આદેશો, નિષ્કર્ષ, રાહત અથવા નિર્ણયો લેવા માટે કોઈપણ રીતે કરી શકાતો નથી."
આ નીતિનો ઉદ્દેશ્ય જજ અને ન્યાયિક કર્મચારીઓને તેમના નૈતિક અને કાનૂની ફરજોથી વાકેફ કરવાનો છે. માનવ દેખરેખ, પારદર્શિતા, નિષ્પક્ષતા, ગુપ્તતા અને જવાબદારી જાળવવી ફરજિયાત છે.
નિયમો તોડવા બદલ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે: આ નીતિનું ઉલ્લંઘન કરવા બદલ શિસ્તભંગના પગલાં લેવાની પણ જોગવાઈ છે. આ માર્ગદર્શિકા રાજ્યના જિલ્લા ન્યાયતંત્ર, તેમના સ્ટાફ અને તેમની સાથે કામ કરતા ઇન્ટર્ન અથવા કાયદા કારકુનોને પણ લાગુ પડશે.
જનરેટિવ ટૂલ્સના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ: નીતિમાં ChatGPT, Gemini, Copilot અને Deepseek જેવા જનરેટિવ AI ટૂલ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે. તે એમ પણ જણાવે છે કે એઆઈ ટૂલ્સનો ઉપયોગ ખાનગી, કોર્ટ કે તૃતીય પક્ષ ઉપકરણો પર થાય છે કે નહીં આ નીતિ બધી પરિસ્થિતિઓમાં લાગુ પડશે.
