Breaking News : શું ‘ઈરાન’ હવે હોર્મુઝમાં સમુદ્રની નીચે ઇન્ટરનેટ કેબલ્સ પર પ્રહાર કરવાનું છે? જો હુમલો થાય, તો વિશ્વ અને ભારત પર શું અસર થશે?
મધ્ય-પૂર્વમાં ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે વધતા યુદ્ધના તણાવે હવે એક નવો તેમજ અત્યંત ભયાનક વળાંક લીધો છે. અત્યાર સુધી યુદ્ધ જમીન કે આકાશ પર થતું હતું પરંતુ હવે આ જ યુદ્ધ સમુદ્રની અંદર થશે, તેવું લાગી રહ્યું છે. એવામાં સૌથી પહેલો સવાલ એ છે કે, શું ઈરાન વ્યૂહાત્મક ગણાતી 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ'માં સમુદ્રની અંદર ઇન્ટરનેટ કેબલ્સને નિશાન બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે?
મધ્ય-પૂર્વમાં વધતા તણાવ વચ્ચે એક નવી આશંકા સામે આવી રહી છે. જો ઈરાન યુદ્ધ દરમિયાન સમુદ્રની અંદર ઇન્ટરનેટ કેબલ લાઈનોને નિશાન બનાવે છે, તો તેની અસર માત્ર પ્રાદેશિક નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ જેવા વ્યૂહાત્મક વિસ્તારમાં આવું કોઈ પણ પગલું આખી દુનિયાની ડિજિટલ અને આર્થિક વ્યવસ્થાને મોટો ઝટકો આપી શકે છે.
ઇન્ટરનેટ સિસ્ટમ પર સીધી અસર: સમુદ્રની અંદર કેબલ્સ જ વિશ્વના લગભગ 95% ઇન્ટરનેટ ડેટાને ટ્રાન્સફર કરે છે. જો આમાં નુકસાન થાય, તો ઘણા દેશોમાં ઇન્ટરનેટની સ્પીડ અચાનક ધીમી થઈ શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વેબસાઇટ્સ અને એપ્સ સુધી પહોંચવામાં અવરોધ આવી શકે છે. બેંકિંગ, ક્લાઉડ સર્વિસિસ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ્સમાં વિલંબ થઈ શકે છે. જો કે, ઇન્ટરનેટ સંપૂર્ણપણે બંધ નહીં થાય, કારણ કે તેનું નેટવર્ક વિકેન્દ્રિત (decentralized) છે પરંતુ વપરાશકર્તાઓને વિલંબ (delay) અને કનેક્ટિવિટીની સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડશે.
વૈશ્વિક અને ભારતીય બજારોમાં હલચલ: આવા હુમલાની અસર સીધી નાણાકીય બજાર પર પણ પડશે. ભારતમાં શેરબજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. વિદેશી રોકાણકારો ઝડપથી નાણાં પાછા ખેંચી શકે છે. અલ્ગો અને હાઈ-ફ્રિકવન્સી ટ્રેડિંગ સિસ્ટમ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. અચાનક ઘટાડો કે ઉછાળો આવવાથી રોકાણકારોમાં ગભરાટ વધી શકે છે.
તેલ અને વેપાર પર મોટો ફટકો: સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાંથી વિશ્વનું લગભગ 20 ટકા કાચું તેલ પસાર થાય છે. આવી સ્થિતિમાં તેલનો પુરવઠો ખોરવાઈ શકે છે. કાચા તેલની કિંમતોમાં તેજી આવી શકે છે. ભારત જેવા આયાત પર નિર્ભર દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ મોંઘા થઈ શકે છે.
ભારત પર વિશેષ અસર: ભારત માટે આ સ્થિતિ ઘણા મોરચે પડકારરૂપ હશે. યુરોપ સાથે જોડાયેલા ઇન્ટરનેટ રૂટ પ્રભાવિત થવાથી આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી ધીમી પડી શકે છે. રૂપિયા પર દબાણ વધી શકે છે અને આયાત બિલમાં વધારો થઈ શકે છે. મોંઘવારીમાં વધારો અને આર્થિક સંતુલન પર અસર પડી શકે છે. જો કે, ભારત પાસે વૈકલ્પિક ઇન્ટરનેટ રૂટ ઉપલબ્ધ છે પરંતુ સંપૂર્ણ નુકસાનથી બચવું શક્ય નહીં હોય.
હવે સવાલ એ છે કે, કઈ ભારતીય કંપનીઓ પર અસર પડશે? ભારતમાં ઘણી મોટી કંપનીઓ સમુદ્રી ઇન્ટરનેટ કેબલ ઇકોસિસ્ટમ (કેટલીક સીધી રીતે, તો કેટલીક પરોક્ષ રીતે) સાથે જોડાયેલી છે.
મુખ્ય ટેલિકોમ અને ડેટા કંપનીઓ: ટાટા કોમ્યુનિકેશન્સ વૈશ્વિક સ્તરે સબમરીન કેબલ નેટવર્ક ઓપરેટ કરે છે. કેબલ કપાવા પર તેના ઇન્ટરનેશનલ ડેટા ટ્રાફિક અને એન્ટરપ્રાઇઝ ક્લાયન્ટ્સ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ભારતી એરટેલ ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય કેબલ પ્રોજેક્ટ્સમાં રોકાણ કરે છે, જેનાથી તેના ગ્લોબલ કનેક્ટિવિટી બિઝનેસ પર અસર પડી શકે છે. રિલાયન્સ જીયો નવા કેબલ નેટવર્ક દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી વધારી રહ્યું છે, તેથી વિક્ષેપથી તેની સેવાઓ પર અસર થવી સંભવ છે. વોડાફોન આઈડિયા આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક પર નિર્ભર હોવાને કારણે સેવાની ગુણવત્તામાં ઘટાડો અનુભવી શકે છે.
પરોક્ષ રીતે પ્રભાવિત સેક્ટર્સ: આઈટી કંપનીઓ, ક્લાઉડ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ, બેંકિંગ અને ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ્સ પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે, કારણ કે આ તમામ ઝડપી અને સ્થિર ઇન્ટરનેટ પર નિર્ભર છે.
સંભવિત તકો: કેટલીક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એન્જિનિયરિંગ કંપનીઓને કેબલ રિપેરિંગ અને મરીન પ્રોજેક્ટ્સમાં નવી તક મળી શકે છે. ટેલિકોમ સપોર્ટ અને નેટવર્ક મેનેજમેન્ટ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓને પણ ફાયદો થઈ શકે છે.
સાયબર અને વ્યૂહાત્મક તણાવ: આ માત્ર એક ટેકનિકલ હુમલો નહીં પરંતુ સાયબર વોરફેરનો હિસ્સો ગણાશે. આનાથી વૈશ્વિક શક્તિઓ વચ્ચે તણાવ વધુ વધી શકે છે. ઘણા દેશો સેટેલાઈટ ઇન્ટરનેટ જેવા વિકલ્પોનો સહારો લઈ શકે છે.
એવામાં જો 'ઈરાન' સમુદ્રી ઇન્ટરનેટ કેબલ્સ પર હુમલો કરે છે, તો તેની અસર માત્ર ઇન્ટરનેટ સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. તે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, ઊર્જા પુરવઠો અને બજારમાં અસ્થિરતા વધારી શકે છે. ભારત માટે આનો અર્થ ધીમું ઇન્ટરનેટ, મોંઘું તેલ, અસ્થિર શેરબજાર અને ટેલિકોમ કંપનીઓ પર સીધું દબાણ હશે. ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હવે યુદ્ધનો એક મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ મોરચો બની ચૂક્યું છે.
Published On - 4:31 pm, Fri, 27 March 26
