Breaking News: 117 વર્ષ જૂનુ શેરબજાર દાયકાથી બંધ, ફરી શરૂ કરવા ‘સરકાર’ તૈયાર, જાણો શું છે ‘આખો પ્લાન’
આ રાજ્યમાં ચૂંટણી જીતતા જ ભાજપ સરકાર 117 વર્ષ જૂના Stock Exchange ને ફરીથી જીવંત કરવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. આ પગલાથી પૂર્વીય ભારતના નાના ઉદ્યોગોને નવું પ્લેટફોર્મ મળશે અને રાજ્યમાં મોટા રોકાણ લાવવામાં મદદ મળશે.
પશ્ચિમ બંગાળમાં સત્તા પરિવર્તન બાદ નવી ભાજપ સરકાર રાજ્યની આર્થિક ઓળખને ફરીથી સ્થાપિત કરવાની દિશામાં મોટા પગલાં પર વિચાર કરી રહી છે. આ જ કડીમાં હવે ચર્ચા તેજ થઈ ગઈ છે કે, 117 વર્ષ જૂના Calcutta Stock Exchange (CSE) ને ફરીથી સક્રિય કરવાનો પ્રયાસ શરૂ થઈ શકે છે.
એક સમયે દેશના સૌથી પ્રભાવશાળી શેરબજારમાં રહેલું CSE છેલ્લા એક દાયકાથી વધુ સમયથી નિષ્ક્રિય પડ્યું છે. જો કે, નવી સરકાર તેને માત્ર એક સ્ટોક એક્સચેન્જ તરીકે નહીં પરંતુ બંગાળના આર્થિક ગૌરવ અને ઔદ્યોગિક પુનરુત્થાનના પ્રતીક તરીકે જોઈ રહી છે.
વર્ષ 1908માં મુંબઈ પછી દેશનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ શેરબજાર માનવામાં આવતું હતું. પૂર્વીય અને ઉત્તર-પૂર્વીય ભારતની સેંકડો કંપનીઓ અહીં લિસ્ટેડ હતી તેમજ હજારો રોકાણકારો આના દ્વારા વેપાર કરતા હતા. જો કે, ટેકનિકલ પરિવર્તન, NSE અને BSE ના વધતા વર્ચસ્વ તેમજ નિયમનકારી (Regulatory) પડકારોના કારણે CSE નું મહત્વ ધીમે-ધીમે ઘટતું ગયું. અંતે વર્ષ 2013 માં તેના ટ્રેડિંગ ઓપરેશન બંધ થઈ ગયા અને પાછળથી એક્સચેન્જે સ્વૈચ્છિક એક્ઝિટની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી દીધી.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, નવી સરકાર માને છે કે જો બંગાળને ફરીથી રોકાણનું કેન્દ્ર બનાવવું હોય તો માત્ર નવા ઉદ્યોગો જ નહીં પરંતુ રાજ્યની ઐતિહાસિક આર્થિક સંસ્થાઓને પણ પુનર્જીવિત કરવી પડશે. સરકારના વ્યૂહરચનાકારોનું માનવું છે કે, જો નિયમનકારી મંજૂરીઓ મળી જાય, તો CSE ને આધુનિક ટેકનોલોજી, ડિજિટલ ટ્રેડિંગ અને SME પ્લેટફોર્મ તરીકે વિકસાવી શકાય છે. આનાથી પૂર્વીય ભારતના નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને મૂડી એકત્ર કરવાનું એક નવું પ્લેટફોર્મ મળી શકે છે. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે CSE Revival (પુનરુત્થાન) નો મુદ્દો આર્થિક કરતાં વધુ પ્રતિકાત્મક મહત્વ પણ ધરાવે છે.
ભાજપ લાંબા સમયથી એવો આરોપ લગાવતી આવી છે કે, પશ્ચિમ બંગાળે પોતાની ઔદ્યોગિક ઓળખ ગુમાવી દીધી છે. આવી સ્થિતિમાં 117 વર્ષ જૂના સ્ટોક એક્સચેન્જને ફરીથી જીવંત કરવાનો પ્રયાસ એવો સંદેશ આપી શકે છે કે, નવી સરકાર રાજ્યને રોકાણ, ઉદ્યોગ અને નાણાકીય પ્રવૃત્તિઓના જૂના સુવર્ણ યુગમાં પાછી લઈ જવા માંગે છે.
જો કે, CSE ને ફરીથી શરૂ કરવા માટે SEBI ની મંજૂરી, ક્લિયરિંગ અને સેટલમેન્ટ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ટેકનોલોજી અપગ્રેડ, નેટવર્થની જરૂરિયાતો અને અન્ય ઘણી નિયમનકારી શરતો પૂરી કરવી પડશે. બજારના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, ભલે CSE ફરીથી શરૂ થઈ જાય પરંતુ NSE અને BSE જેવી સંસ્થાઓને પડકારવી સરળ નહીં હોય. તેમ છતાંય, તે પૂર્વીય ભારત માટે એક વિશેષ પ્રાદેશિક મૂડી બજાર પ્લેટફોર્મની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
જો આ યોજના આગળ વધશે તો તે માત્ર એક બંધ પડેલા સ્ટોક એક્સચેન્જની વાપસી નહીં હોય પરંતુ પશ્ચિમ બંગાળની આર્થિક વિરાસતને પુનર્જીવિત કરવાનો પ્રયાસ હશે. સવાલ હવે એ નથી કે, CSE નો ઇતિહાસ કેટલો ગૌરવશાળી હતો પરંતુ એ છે કે, શું નવી ભાજપ સરકાર તે ઇતિહાસને ભવિષ્યમાં બદલવામાં સફળ થઈ શકશે?
