FD કે બોન્ડ ? ટેક્સ બચત સાથે ક્યાં મળશે વધુ રિટર્ન, સમજો આખી ગણતરી
તમારી બચત પર વધુ રિટર્ન મેળવવા માટે FD કે બોન્ડમાંથી કયો વિકલ્પ શ્રેષ્ઠ છે? આ સમાચારમાં જાણો બંને વચ્ચેનો તફાવત, ટેક્સ ગણતરી અને ક્યાં રોકાણ કરવાથી તમને મળશે વધુ નફો.
જો તમે પણ તમારી મોટાભાગની બચત ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) માં રાખો છો, તો આ અહેવાલ તમારા માટે કામનો છે. ભારતમાં આજે પણ મોટાભાગના લોકો FD ને સૌથી સુરક્ષિત રોકાણ માને છે. તેનું કારણ એ છે કે તેમાં રિટર્ન પહેલાથી નક્કી હોય છે અને પૈસા ડૂબવાનું જોખમ ઓછું રહે છે. પરંતુ હવે ઘણા રોકાણકારો બોન્ડ તરફ પણ વળી રહ્યા છે. તેનું સૌથી મોટું કારણ બહેતર ટેક્સ પ્લાનિંગ અને વધુ રિટર્ન મેળવવાની તક છે. જોકે, રોકાણ કરતા પહેલા એ સમજવું જરૂરી છે કે FD અને બોન્ડમાં માત્ર વ્યાજ દર જ નહીં, પરંતુ ટેક્સ અને પૈસા ઉપાડવાના નિયમો પણ અલગ-અલગ છે.
વ્યાજ પર ટેક્સ કેવી રીતે લાગે છે? FD માંથી મળતું વ્યાજ તમારી કુલ આવકમાં ઉમેરાય છે. ત્યારબાદ તમારી ઇનકમ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ટેક્સ ચૂકવવો પડે છે. ધારો કે તમને FD પર 7 ટકા વ્યાજ મળી રહ્યું છે અને તમે 30 ટકા ટેક્સ સ્લેબમાં આવો છો. આવી સ્થિતિમાં ટેક્સ કપાયા પછી તમારું સાચું રિટર્ન ઘણું ઓછું થઈ જાય છે. બોન્ડમાં મળતું વ્યાજ (કૂપન) પણ આ જ રીતે ટેક્સના દાયરામાં આવે છે. ભલે સરકારી બોન્ડ હોય કે કોર્પોરેટ બોન્ડ, વ્યાજ પર ટેક્સ તમારી ઇનકમ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ જ લાગશે. તેથી માત્ર વ્યાજ દર જોઈને નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી.
બોન્ડ ક્યાં બાજી મારી જાય છે? અહીં જ બોન્ડ્સ FD કરતા આગળ નીકળી જાય છે. FD માં તમને માત્ર નક્કી કરેલું વ્યાજ મળે છે. પરંતુ લિસ્ટિંગ થયેલા બોન્ડ્સમાં વ્યાજ ઉપરાંત તેની કિંમત વધવાનો (Capital Appreciation) લાભ પણ મળી શકે છે. જો તમે ઊંચા વ્યાજ દરના સમયે બોન્ડ ખરીદ્યો હોય અને પછીથી માર્કેટમાં વ્યાજ દર ઘટી જાય, તો તે બોન્ડની કિંમત વધી શકે છે. જો તમે તેને એક વર્ષ પછી વેચો છો, તો તે નફા પર માત્ર 12.5 ટકા લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ (LTCG) લાગે છે. ઘણા રોકાણકારો માટે આ ટેક્સ તેમના ઇનકમ ટેક્સ સ્લેબ કરતા ઘણો ઓછો હોઈ શકે છે. આ જ કારણ છે કે ટેક્સ કપાયા પછી બોન્ડનું રિટર્ન ઘણી વાર FD કરતા વધુ સારું નીકળે છે.
જરૂર પડ્યે પૈસા ક્યાંથી ઝડપથી મળશે? FD તમે સમય પહેલાં તોડી શકો છો, પરંતુ બેંક તેના પર પેનલ્ટી લગાવે છે. કેટલીકવાર વ્યાજ દર પણ ઘટાડી દેવામાં આવે છે. બીજી તરફ, લિસ્ટિંગ થયેલા બોન્ડને સ્ટોક એક્સચેન્જ પર બજાર ભાવે વેચી શકાય છે. તેમાં ઇશ્યુઅર તરફથી કોઈ પેનલ્ટી લાગતી નથી. જોકે, બજારના ઉતાર-ચડાવ મુજબ તેની કિંમત ઉપર-નીચે થઈ શકે છે.
તમારે શેમાં પૈસા રોકવા જોઈએ? જો તમારો ધ્યેય ઇમરજન્સી ફંડ બનાવવાનો છે અથવા તમને કોઈ પણ જોખમ વગર નક્કી કરેલું રિટર્ન જોઈએ છે, તો FD શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. પરંતુ જો તમે લાંબા ગાળાના રોકાણકાર છો અને ટેક્સ કપાયા પછી પણ વધુ રિટર્ન ઈચ્છો છો, તો સારી રેટિંગ વાળા સરકારી અથવા કોર્પોરેટ બોન્ડ પર વિચાર કરી શકો છો. નાણાકીય નિષ્ણાતો માને છે કે બંનેમાંથી કોઈ એકને પસંદ કરવાને બદલે ઇમરજન્સી ફંડ માટે FD રાખો અને લાંબા ગાળાના પોર્ટફોલિયોનો કઇંક હિસ્સો બોન્ડમાં રોકો. આનાથી જોખમ પણ વહેંચાઈ જશે અને ટેક્સ પછીનું રિટર્ન પણ સારું મળશે.
