દાદીમાની વાતો: વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કરીને પ્રણામ કરવા જોઈએ, શાસ્ત્ર તો આ કહે છે, પણ વૈજ્ઞાનિક કારણ છે રહસ્યમય
દાદીમાની વાતો: હિન્દુ ધર્મમાં પગ સ્પર્શ કરવાની પરંપરા વર્ષોથી ચાલી આવે છે. દાદીમા આપણને વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કરવાનું અને તેમના આશીર્વાદ લેવાનું પણ કહે છે કારણ કે આ પરંપરા પાછળ અનેક શારીરિક ફાયદા છુપાયેલા છે.
સનાતન ધર્મમાં ઘણી માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ છે, જે સદીઓથી અનુસરવામાં આવે છે. આ પરંપરાઓમાંની એક છે પગ સ્પર્શ કરવાની પરંપરા જે આજના આધુનિક યુગમાં પણ અનુસરવામાં આવે છે. શાસ્ત્રોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે દરરોજ સવારે ઉઠીને માતા-પિતાના ચરણ સ્પર્શ કરવા જોઈએ.
દાદીમા નાનપણથી જ બાળકોને શીખવે છે કે તેમણે વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કરવા જોઈએ અને તેમના આશીર્વાદ લેવા જોઈએ. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે વડીલો, માતા-પિતા, ગુરુ કે કોઈપણ વરિષ્ઠ વ્યક્તિના ચરણ સ્પર્શ કરવાનું કારણ ફક્ત આશીર્વાદ મેળવવાની ઇચ્છા કરતાં ઘણું વધારે છે. હિન્દુ ધર્મની આ માન્યતા અને ભારતીય શૈલીને સમગ્ર વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ સારી માને છે.
દાદીમાઓ દ્વારા કહેવામાં આવેલી આ વાતો તમને થોડા સમય માટે વિચિત્ર અથવા તો પૌરાણિક પણ લાગશે. પરંતુ તેનું કારણ અને તેના ફાયદા શાસ્ત્રોમાં સમજાવવામાં આવ્યા છે. જો તમે તમારી દાદીએ આપેલી સલાહનું પાલન કરશો તો તમે ખુશ રહેશો અને ભવિષ્યમાં કોઈપણ અશુભ ઘટનાથી બચી શકશો. ચાલો જાણીએ કે દાદીમા આપણને વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કરવા અને તેમના આશીર્વાદ લેવાનું કેમ કહે છે.
પગ સ્પર્શ કરવાના ધાર્મિક ફાયદા: ભારતીય સંસ્કૃતિમાં, પગ સ્પર્શ કરવાની મુખ્યત્વે ત્રણ રીતો છે. પહેલું નમવું, બીજું ઘૂંટણ પર બેસીને અને ત્રીજું પ્રણામ કરીને. ત્રણેયના ભૌતિક અને ધાર્મિક ફાયદાઓનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. એવું કહેવાય છે કે વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કરવાથી અને તેમના આશીર્વાદ મેળવવાથી નમ્રતા, આદર અને નમ્રતાની ભાવના જાગૃત થાય છે. આ ઉપરાંત, વ્યક્તિમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર પણ થાય છે.
વડીલોના ચરણ સ્પર્શ કરવાથી નવ ગ્રહો સંબંધિત દોષો દૂર થાય છે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર અનુસાર પિતાના ચરણ સ્પર્શ કરવાથી સૂર્ય મજબૂત થાય છે; દાદી, માતા, કાકી, સાસુ વગેરેને સ્પર્શ કરવાથી ચંદ્ર મજબૂત થાય છે; મોટા ભાઈના ચરણ સ્પર્શથી મંગળ મજબૂત થાય છે; બહેનના ચરણ સ્પર્શથી બુધ મજબૂત થાય છે; ગુરુ, સંતો, બ્રાહ્મણોના ચરણ સ્પર્શથી ગુરુ મજબૂત થાય છે; મોટાઓના ચરણ સ્પર્શથી કેતુ મજબૂત થાય છે અને ભાભીના ચરણ સ્પર્શથી શુક્ર મજબૂત થાય છે.
પગ સ્પર્શ કરવાથી પણ પોઝિટિવ એનર્જીનું આદાન-પ્રદાન થાય છે. જ્યારે આપણે કોઈ વ્યક્તિના પગને સ્પર્શ કરીએ છીએ ત્યારે તેનો હાથ આપણા માથા પર હોય છે. આનાથી પોઝિટિવ એનર્જીનું વિનિમય થાય છે.
પગ સ્પર્શ કરવાના વૈજ્ઞાનિક ફાયદા: સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતોના મતે પગને સ્પર્શ કરવાથી કમરના ઉપરના ભાગમાં યોગ્ય રક્ત પરિભ્રમણ થાય છે. આનાથી ત્વચા અને વાળની સમસ્યાઓ દૂર થાય છે. યોગમાં ચરણસ્પર્શ માટે 'શાસ્ટાંગ પ્રણામ' કહેવામાં આવે છે. વિજ્ઞાન મુજબ જ્યારે આપણે નીચે નમીને પગને સ્પર્શ કરીએ છીએ, ત્યારે તે આપણી કમર અને કરોડરજ્જુને રાહત આપે છે. ઘૂંટણ પર બેસીને પગને સ્પર્શ કરવાથી, તમારા પગના બધા સાંધા વળે છે, જેનાથી સાંધાના દુખાવામાં રાહત મળે છે. શસ્તંગ પ્રણામ કરતી વખતે બધા સાંધા થોડા સમય માટે ખેંચાઈ છે જેનાથી તણાવ પણ ઓછો થાય છે.
