Breaking News: પાકિસ્તાનના મેદાનોમાં “સફેદ કોટમાં લૂંટ”, 80ના દાયકાના વિવાદાસ્પદ અમ્પાયરોની કહાની
આજના સમયમાં DRS અને ટેક્નોલોજી અમ્પાયરિંગને વધુ પારદર્શક બનાવે છે, પરંતુ 1980ના દાયકામાં પાકિસ્તાનમાં ક્રિકેટ રમવું વિદેશી ટીમો માટે મોટો પડકાર હતું. તે સમયના અમ્પાયરોના વિવાદાસ્પદ નિર્ણયોના કારણે મેચોનું પરિણામ બદલાઈ જતું હતું. શકુર રાણા અને ખિઝર હયાતના નામ આજે પણ ક્રિકેટના સૌથી ચર્ચાસ્પદ અમ્પાયરોમાં સામેલ છે.
1980ના દાયકામાં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં પાકિસ્તાનનો પ્રવાસ વિદેશી ટીમો માટે સહેલો નહોતો. માત્ર પિચ કે ખેલાડીઓ જ નહીં, પરંતુ મેદાન પર ઉભેલા અમ્પાયરો પણ મોટી ભૂમિકા ભજવતા હતા. ખાસ કરીને શકુર રાણા અને ખિઝર હયાતના નિર્ણયો ઘણી વખત ચર્ચાનો વિષય બનતા હતા.
શકુર રાણાનું નામ સાંભળતા જ 1987 ની ફૈસલાબાદ ટેસ્ટ યાદ આવે છે. આ મેચ દરમિયાન તેમણે ઈંગ્લેન્ડના કેપ્ટન માઈક ગેટિંગ સાથે મેદાન પર જ તીવ્ર વાદવિવાદ કર્યો હતો. વાત એટલી વધી ગયેલી કે મેચને થોડીવાર માટે રોકવી પડી હતી, જે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટી વિવાદાસ્પદ ઘટના બની.
વિદેશી ટીમોના ખેલાડીઓનો આક્ષેપ હતો કે શકુર રાણા ઘણી વખત ઘરઆંગણેની ટીમને (પાકિસ્તાનને) ફાયદો પહોંચાડતા હતા. પાકિસ્તાની બેટ્સમેન આઉટ હોવા છતાં તેમને નોટ આઉટ જાહેર કરવામાં આવતા અને નાની અપીલ પર વિદેશી ખેલાડીઓને આઉટ આપવામાં આવતા. આ કારણે તેમની પ્રતિષ્ઠા નિષ્પક્ષ અમ્પાયર તરીકે નહીં પરંતુ પક્ષપાતી તરીકે બની.
બીજી તરફ, ખિઝર હયાત પણ એટલા જ વિવાદાસ્પદ હતા. તેમની ઝડપથી આંગળી ઊંચી કરવાની સ્ટાઈલને લઈને બેટ્સમેનોમાં ભયનો માહોલ હતો. 1989-90માં ભારતના પ્રવાસ દરમિયાન કપિલ દેવ અને શ્રીકાંત જેવા ખેલાડીઓએ તેમના નિર્ણયોને લઈને નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.
વિદેશી મીડિયામાં તો ખિઝર હયાતને “પાકિસ્તાનનો 12મો ખેલાડી” પણ કહેવામાં આવતો. તેમના નિર્ણયો સામે વિરોધી ટીમો ઘણીવાર બેસહાય બની જતી. મેચ શરૂ થવા પહેલા જ મનોબળ તૂટવાની સ્થિતિ સર્જાતી હતી, જે ક્રિકેટ માટે ખતરનાક સંકેત માનવામાં આવતો.
આ વિવાદોએ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ પર ગંભીર અસર પેદા કરી. ક્લાઈવ લોયડ સહિત અનેક દિગ્ગજોએ ખુલ્લેઆમ ફરિયાદો કરી. અંતે ઈમરાન ખાને પણ તટસ્થ અમ્પાયરિંગની માંગ ઉઠાવી, જેને ICCએ સ્વીકારી અને નિયમોમાં ફેરફાર કર્યો.
આ રીતે શકુર રાણા અને ખિઝર હયાતના વિવાદાસ્પદ સમયગાળાએ ક્રિકેટને એક મહત્વપૂર્ણ શીખ આપી. આજે તટસ્થ અમ્પાયરિંગ અને ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ રમતને વધુ નિષ્પક્ષ બનાવે છે, જે તે સમયના અનુભવોથી જ શક્ય બન્યું છે. (PC:X/GETTY/ESPN/WISDON)
