કાનુની સવાલ: તમે ક્યારેય કોઈને સહી કરીને કોરો ચેક આપ્યો છે ? જાણો શું જોખમ રહેલા છે અને કાયદો શું કહે છે

કાનુની સવાલ: ઘણા લોકો વિશ્વાસના આધારે અથવા તાત્કાલિક જરૂરિયાતને કારણે કોઈને સહી કરીને કોરો ચેક આપી દેતા હોય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આ નાની લાગતી બાબત ભવિષ્યમાં મોટું જોખમ બની શકે છે? કાયદાકીય રીતે પણ કોરો ચેક આપવો ખૂબ જ સંવેદનશીલ મુદ્દો છે.

| Updated on: Apr 06, 2026 | 6:51 PM
1 / 6
ભારતમાં ચેક સંબંધિત નિયમો Reserve Bank of India અને Negotiable Instruments Act, 1881 હેઠળ નિયંત્રિત થાય છે. આ કાયદા મુજબ, જો તમે કોઈને સહી કરેલો ખાલી ચેક આપો છો, તો તે વ્યક્તિ તેમાં પોતાની ઇચ્છા મુજબ રકમ ભરી શકે છે. જો તે રકમ તમારા ખાતામાં ઉપલબ્ધ ન હોય, તો ચેક બાઉન્સ થઈ શકે છે, જે ગંભીર કાયદાકીય પરિણામો લાવી શકે છે.

ભારતમાં ચેક સંબંધિત નિયમો Reserve Bank of India અને Negotiable Instruments Act, 1881 હેઠળ નિયંત્રિત થાય છે. આ કાયદા મુજબ, જો તમે કોઈને સહી કરેલો ખાલી ચેક આપો છો, તો તે વ્યક્તિ તેમાં પોતાની ઇચ્છા મુજબ રકમ ભરી શકે છે. જો તે રકમ તમારા ખાતામાં ઉપલબ્ધ ન હોય, તો ચેક બાઉન્સ થઈ શકે છે, જે ગંભીર કાયદાકીય પરિણામો લાવી શકે છે.

2 / 6
ચેક બાઉન્સ થવા પર તમને નોટિસ મોકલવામાં આવી શકે છે અને જો તમે નક્કી સમયગાળામાં રકમ ચૂકવી ન શકો, તો તમારા સામે કોર્ટ કેસ પણ થઈ શકે છે.

ચેક બાઉન્સ થવા પર તમને નોટિસ મોકલવામાં આવી શકે છે અને જો તમે નક્કી સમયગાળામાં રકમ ચૂકવી ન શકો, તો તમારા સામે કોર્ટ કેસ પણ થઈ શકે છે.

3 / 6
આ કેસોમાં દંડ અથવા જેલની સજા પણ થઈ શકે છે. એટલે કે, કોરો ચેક આપવો એ કાયદાકીય રીતે જોખમી નિર્ણય છે.

આ કેસોમાં દંડ અથવા જેલની સજા પણ થઈ શકે છે. એટલે કે, કોરો ચેક આપવો એ કાયદાકીય રીતે જોખમી નિર્ણય છે.

4 / 6
ઘણા લોકો એવું માને છે કે વિશ્વાસપાત્ર વ્યક્તિને કોરો ચેક આપવો સલામત છે, પરંતુ વાસ્તવમાં પરિસ્થિતિ બદલાય શકે છે. જો ચેકનો દુરુપયોગ થાય, તો તમને નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે અને સાબિત કરવું પણ મુશ્કેલ બની શકે છે કે ચેકનો ખોટો ઉપયોગ થયો છે.

ઘણા લોકો એવું માને છે કે વિશ્વાસપાત્ર વ્યક્તિને કોરો ચેક આપવો સલામત છે, પરંતુ વાસ્તવમાં પરિસ્થિતિ બદલાય શકે છે. જો ચેકનો દુરુપયોગ થાય, તો તમને નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે અને સાબિત કરવું પણ મુશ્કેલ બની શકે છે કે ચેકનો ખોટો ઉપયોગ થયો છે.

5 / 6
નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે ક્યારેય પણ સહી કરેલો ખાલી ચેક આપવો જોઈએ નહીં. જો આપવો જ પડે, તો તેમાં તારીખ અને રકમ સ્પષ્ટ લખવી જોઈએ અને "Account Payee Only" લખવું વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. ઉપરાંત, ચેક આપતા પહેલા તેની જરૂરિયાત અને સામેની વ્યક્તિની વિશ્વસનીયતા વિશે સંપૂર્ણ ખાતરી કરવી જરૂરી છે.

નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે ક્યારેય પણ સહી કરેલો ખાલી ચેક આપવો જોઈએ નહીં. જો આપવો જ પડે, તો તેમાં તારીખ અને રકમ સ્પષ્ટ લખવી જોઈએ અને "Account Payee Only" લખવું વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. ઉપરાંત, ચેક આપતા પહેલા તેની જરૂરિયાત અને સામેની વ્યક્તિની વિશ્વસનીયતા વિશે સંપૂર્ણ ખાતરી કરવી જરૂરી છે.

6 / 6
એકંદરે, કોરો ચેક આપવો સરળ લાગતો વિકલ્પ છે, પરંતુ તેનાથી મોટા આર્થિક અને કાયદાકીય જોખમ ઊભા થઈ શકે છે. આથી, સાવચેતી રાખવી અને યોગ્ય માહિતી સાથે નિર્ણય લેવો ખૂબ જ જરૂરી છે.

એકંદરે, કોરો ચેક આપવો સરળ લાગતો વિકલ્પ છે, પરંતુ તેનાથી મોટા આર્થિક અને કાયદાકીય જોખમ ઊભા થઈ શકે છે. આથી, સાવચેતી રાખવી અને યોગ્ય માહિતી સાથે નિર્ણય લેવો ખૂબ જ જરૂરી છે.

Follow Us