ધ્વજ ફરકાવવો અને ધ્વજ લહેરાવવો બંનેમાં શું અંતર છે ? જાણો 26મી જાન્યુઆરીએ રાષ્ટ્રધ્વજને કેવી રીતે વંદન કરવામાં આવે છે
15 August and 26 January Difference: 15 ઓગસ્ટના રોજ સ્વતંત્રતા દિવસ અને 26 જાન્યુઆરી પ્રજાસત્તાક દિવસના રોજ ધ્વજવંદન સમારોહ વચ્ચે કેટલાક મૂળભૂત તફાવતો છે. એક દિવસે, પ્રધાનમંત્રી રાષ્ટ્રધ્વજ સમારોહમાં ભાગ લે છે, જ્યારે બીજી બાજુ, રાષ્ટ્રપતિ સમારોહનું કેન્દ્ર હોય છે. વધુમાં બંને દિવસે રાષ્ટ્રધ્વજ સમારોહના સ્થળો સંપૂર્ણપણે અલગ હોય છે.
ભારતીય ધ્વજ ફરકાવવો અને લહેરાવવો એ બે અલગ અલગ પ્રસંગો છે. જે 15 ઓગસ્ટ (સ્વતંત્રતા દિવસ) અને 26 જાન્યુઆરી (પ્રજાસત્તાક દિવસ) ના રોજ ઉજવવામાં આવે છે. પંડિત નેહરુએ 15 ઓગસ્ટ, 1947 ના રોજ લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ 26 જાન્યુઆરીએ ધ્વજ ફરકાવતા હતા. બંને પ્રસંગો લાલ કિલ્લાના પ્રાચીર અને રાજપથ પર થાય છે.
ધ્વજ ફરકાવવો અને ધ્વજ લહેરાવવો વચ્ચેનો તફાવત: ધ્વજ ફરકાવવાની પ્રક્રિયા 15 ઓગસ્ટ, સ્વતંત્રતા દિવસના રોજ થાય છે. 1947માં આ દિવસે, ભારતમાં બ્રિટીશ રાજનો ધ્વજ નીચે ઉતારવામાં આવ્યો હતો અને રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે રાષ્ટ્રધ્વજ નીચેથી ધ્વજસ્તંભની ટોચ પર ફરકાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેને ધ્વજ ફરકાવવો એવું કહેવામાં આવે છે.
26 જાન્યુઆરી, પ્રજાસત્તાક દિવસે ધ્વજ લહેરાવવામાં આવે છે, જે પહેલાથી જ ધ્વજસ્તંભની ટોચ પર રાખેલો હોય છે. ઘણી જગ્યાએ ફૂલોની વર્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ધ્વજસ્તંભમાં ધ્વજ સાથે ફૂલોની પાંખડીઓ પણ બાંધવામાં આવે છે.
15 ઓગસ્ટ અને 26 જાન્યુઆરીના રોજ ધ્વજવંદન સમારોહના સ્થળો: 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ સ્વતંત્રતા દિવસના દિવસે લાલ કિલ્લાના પ્રાચીર પર બ્રિટિશ ધ્વજની જગ્યાએ ભારતીય ત્રિરંગો ધ્વજ પહેલી વાર ફરકાવવામાં આવ્યો હતો અને ત્યારથી દર વર્ષે લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે. 26 જાન્યુઆરીના રોજ, રાષ્ટ્રપતિ ભવનની નજીક કર્તવ્ય પથ (અગાઉ રાજપથ તરીકે ઓળખાતું) પર ધ્વજવંદન સમારોહ યોજાય છે, જ્યાં પરેડ શરૂ થાય તે પહેલાં ધ્વજ ફરકાવવામાં આવે છે.
ધ્વજવંદન સમારોહમાં પ્રધાનમંત્રી અને રાષ્ટ્રપતિની ભૂમિકા: ભારતના પ્રથમ પ્રધાનમંત્રી પંડિત જવાહરલાલ નહેરુએ 15 ઓગસ્ટ, 1947ના રોજ લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. ત્યારથી દર વર્ષે ભારતના પ્રધાનમંત્રી અહીં ધ્વજ ફરકાવતા હોય છે અને પછી રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરતા હોય છે. ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદે 26 જાન્યુઆરી, 1950ના રોજ પ્રજાસત્તાક દિવસે ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો. ત્યારથી, ભારતના રાષ્ટ્રપતિ દર વર્ષે આ દિવસે રાજપથ પર ધ્વજ ફરકાવતા હોય છે, જે ભવ્ય પરેડની શરૂઆત દર્શાવે છે.
ધ્વજ ફરકાવવાના નિયમો ધ્યાનમાં રાખો: શું ભારતના સામાન્ય નાગરિકો તેમના ઘરે રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી શકે છે? હા, તેઓ કરી શકે છે! પરંતુ કેટલાક નિયમો છે જેનું પાલન કરવું આવશ્યક છે. ભારતીય ધ્વજ સંહિતા 2002 જણાવે છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ, કોઈપણ સંગઠન સાથે તેમનો સંબંધ હોવા છતાં રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવી શકે છે. તમે તેને ગમે ત્યારે ફરકાવી શકો છો, પરંતુ ધ્વજ પ્રત્યે આદર જાળવવાની ખાતરી કરો. જો કે પાછળથી ધ્વજ સંહિતામાં કેટલાક ફેરફારો કરવામાં આવ્યા હતા. સૂર્યાસ્ત પછી ત્રિરંગો ફરકાવી શકાતો નથી.
