
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન અને ઇન્ટરનેટના વપરાશની સાથે-સાથે સાયબર ક્રાઇમ અને ઓનલાઇન છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ પણ રોકેટ ગતિએ વધી રહ્યા છે. સાયબર ઠગો અવનવી યુક્તિઓ અજમાવીને લોકોના બેંક ખાતાઓ સેકન્ડોમાં ખાલી કરી દે છે. આ વધતા જતા જોખમ સામે સામાન્ય નાગરિકોને સુરક્ષિત કરવા માટે ભારત સરકારના ગૃહ મંત્રાલય હેઠળ કામ કરતી ખાસ એજન્સી ‘ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોર્ડિનેશન સેન્ટર’ (I4C) દ્વારા એક શાનદાર અને મફત કોર્સ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે.
આ કોર્સની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે માત્ર 2.5 કલાકનો છે. આ ટૂંકા ગાળાના કોર્સને સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા બાદ ભારત સરકાર તરફથી ઓફિશિયલ ડિજિટલ સર્ટિફિકેટ પણ બિલકુલ મફત આપવામાં આવશે. આવો જાણીએ કે આ સરકારી કોર્સમાં શું શીખવા મળશે અને કોણ આમાં જોડાઈ શકે છે:
સરકારી એજન્સી ‘સાયબર દોસ્ત’ (I4C) એ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ કોર્સ અંગે સત્તાવાર માહિતી આપી છે. એજન્સીએ જણાવ્યું છે કે માર્કેટમાં ફેક લિંક્સ, ફ્રોડ કોલ્સ અને સ્કેમર્સની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. આ સ્થિતિમાં લોકોએ પોતે જાગૃત થવું પડશે. આ મફત કોર્સમાં જોડાવા માટે સત્તાવાર પોસ્ટની સાથે એક લિંક પણ શેર કરવામાં આવી છે, જેના પર ક્લિક કરીને કોઈપણ વ્યક્તિ ઓનલાઇન રજિસ્ટ્રેશન કરાવી શકે છે.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આ કોર્સને એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે કે સમાજનો દરેક વર્ગ તેનો લાભ લઈ શકે. આમાં મુખ્યત્વે:
Fraud calls. Fake links. Scam messages.
Cyber threats are evolving every day.
The course is free and participants receive a certificate upon successful completion.
Enrol now: https://t.co/mFzmcOXA8b pic.twitter.com/XdspZQa0ux
— CyberDost I4C (@Cyberdost) May 25, 2026
એજન્સી દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા ઓફિશિયલ પોસ્ટર અનુસાર, આ અઢી કલાકના ઓનલાઇન સેશનમાં નીચે મુજબની મહત્વની બાબતો પ્રેક્ટિકલ રીતે સમજાવવામાં આવશે:
I4C એ પોતાની પોસ્ટમાં દેશના નાગરિકોને ખાસ અપીલ કરી છે કે, જો કોઈ વ્યક્તિ કમનસીબે સાયબર ફ્રોડનો ભોગ બને છે, તો તેણે જરાય ગભરાયા વગર તુરંત જ તેની ફરિયાદ સત્તાવાર સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન નંબર પર નોંધાવવી જોઈએ. ઠગાઈ થયાના પ્રથમ થોડા કલાકો (ગોલ્ડન અવર્સ) માં જેટલી ઝડપથી ફરિયાદ થશે, બેંક ખાતામાંથી ઉડી ગયેલા નાણાં બ્લોક થવાની અને પરત મળવાની શક્યતા એટલી જ વધારે રહે છે.
સાયબર ગુનેગારો અત્યારે ફેક જોબ ઓફર, KYC અપડેટ, પાન કાર્ડ બ્લોક થવાના મેસેજ અને ફેક પાર્સલ કુરિયરના નામે લોકોની આખી જિંદગીની કમાણી લૂંટી રહ્યા છે, તેથી આ ટૂંકો સરકારી કોર્સ દરેક ઇન્ટરનેટ યુઝર માટે રક્ષણ કવચ સાબિત થઈ શકે છે.