
દેશની જાણીતી સોનાની નિકાસકાર કંપની રાજેશ એક્સપોર્ટ્સ લિમિટેડ (REL) ફરી એકવાર ગંભીર વિવાદોમાં ઘેરાઈ છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED)એ કંપની અને તેની સાથે જોડાયેલી સંસ્થાઓના બેંગલુરુ અને મુંબઈ સહિત કુલ 9 સ્થળોએ સર્ચ અને સીઝર ઓપરેશન હાથ ધર્યા હતા. તપાસ દરમિયાન એવા અનેક મુદ્દા સામે આવ્યા છે, જેના કારણે કંપનીની નાણાકીય પારદર્શિતાને લઈને મોટા પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.
EDના જણાવ્યા મુજબ કંપનીનો કુલ રેવન્યુ આશરે ₹7.7 લાખ કરોડ હોવા છતાં કંપનીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટરને દર મહિને માત્ર ₹17,000નો પગાર આપવામાં આવતો હતો. વધુ આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે કંપનીના ચીફ ફાઇનાન્શિયલ ઓફિસર (CFO)ને વર્ષ 2020થી કોઈ પગાર જ ચૂકવવામાં આવ્યો નથી. તપાસ એજન્સીના મતે આ પ્રકારની વેતન વ્યવસ્થા સામાન્ય કોર્પોરેટ માળખાથી સંપૂર્ણપણે અલગ છે અને કંપનીના વાસ્તવિક કારોબાર અંગે શંકા ઉભી કરે છે.
EDએ કંપનીના શેરોમાં સંદિગ્ધ બ્લોક ટ્રેડિંગ અને શેર હેરફેરના આરોપો પણ લગાવ્યા છે. તપાસ દરમિયાન કેટલાક એવા નામો સામે આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે, જે અગાઉ આંતરરાષ્ટ્રીય ડેટા લીક મામલાઓમાં પણ ચર્ચામાં રહ્યા હતા. એજન્સીનો આરોપ છે કે NRI બેનામી ખાતાઓનો ઉપયોગ કરીને શેર હેરફેર મારફતે ભારતમાંથી ₹600 કરોડથી વધુની રકમ બહાર મોકલવામાં આવી હોઈ શકે છે.
તપાસ દરમિયાન કંપની અનેક વિદેશી વ્યવહારો સંબંધિત દસ્તાવેજો રજૂ કરવામાં નિષ્ફળ રહી હોવાનું પણ EDએ જણાવ્યું છે. આયાત-નિકાસ, વિદેશી રોકાણ અને વિદેશી વેપારની ચુકવણી-ઉઘરાણી સંબંધિત રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ ન હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ ઉપરાંત આફ્રિકાની ખાણોમાં ₹1,035 કરોડના રોકાણના દાવાને સમર્થન આપતા કોઈ દસ્તાવેજો પણ તપાસ દરમિયાન રજૂ થઈ શક્યા નથી. EDએ લગભગ ₹3,000 કરોડના વિદેશી વેપાર સંબંધિત વ્યવહારોમાં અસ્પષ્ટ ‘નેટિંગ’ અને ‘સેટ-ઓફ’ વ્યવસ્થાની પણ તપાસ શરૂ કરી છે, જેમાં UAE સહિતના વિદેશી પક્ષકારો સંડોવાયેલા હોવાની શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
તપાસ દરમિયાન ફેક્ટરીમાં નોંધાયેલા સ્ટોક અને વાસ્તવિક સ્ટોક વચ્ચે આશરે 40 ટકાનો તફાવત પણ સામે આવ્યો હોવાનું EDએ જણાવ્યું છે. આ સમગ્ર મામલો SEBI દ્વારા અગાઉ ઉઠાવવામાં આવેલી ચિંતાઓ સાથે પણ જોડાયેલો છે. SEBIએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે કંપનીએ 2020-21થી 2024-25 દરમિયાન લગભગ ₹15.15 લાખ કરોડના કન્સોલિડેટેડ રેવન્યુ અંગે ભ્રામક માહિતી આપી હતી.
EDએ જણાવ્યું છે કે દરોડા દરમિયાન અનેક મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો અને ડિજિટલ પુરાવા જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે અને તેમની વિગતવાર તપાસ હજુ ચાલુ છે.