
ઓક્ટોમ્બરના પહેલા લોન્ગ વીકએન્ડ અને ઉત્તરાખંડના કૈંચી ધામમાં શ્રદ્ધાળુઓની સંખ્યા 50 હજારને પાર પહોંચી ગઈ છે. શ્રદ્ધાળુઓની વધતી સંખ્યાને કારણે વહીવટીતંત્રે દર્શન માટે નોંધણી, યાત્રાળુઓની સંખ્યા મર્યાદિત કરવા અને શટલ સેવાઓ શરૂ કરવા જેવી વ્યવસ્થાઓ પર વિચાર કરવો પડ્યો છે. આ દર્શાવે છે કે ભારતમાં શ્રદ્ધા ફક્ત મંદિરો સુધી મર્યાદિત નથી. તે લોકોની મુસાફરીની દિશા અને સમગ્ર પ્રવાસન નકશાને પણ બદલી રહી છે.
ઓક્ટોમ્બરના પહેલા લોન્ગ વીકએન્ડમાં લોકો શિમલા મનાલી જ જતા નથી પરંતુ ચારધામ તરફ પણ શ્રદ્ધાળુઓની ગણતરી 2 ઓક્ટોમ્બરને 39,567 છે. ટુંકમાં રાજાનો મતલબ હવે ગોવાના બીચ કે મનાલીના વ્યુ કે પછી જયપુરની શેરીઓ સુધી સીમિત રહી નથી. નવા ટ્રાવેલ લિસ્ટમાં કેદારનાથ, કૈંચી ધામ, કાશી, અયોધ્યા, વૃંદાવન અને ઉજ્જૈન પણ સ્થાન બનાવી રહ્યું છે. મંદિરોએ ભારતનો ટ્રાવેલ મેપ બદલી નાંખ્યો છે.ભગવાનના દર્શનની સાથે, તે પર્વતો, ઘાટ, લોકલ ફુડ, બજાર, સંસ્કૃતિ અને સોશિયલ મીડિયાના અનુભવ વિશે પણ છે.
ગોવા, કેરળ અને રાજસ્થાન એક સમયે પ્રવાસન સ્થળોની યાદીમાં ટોચ પર હતા, પરંતુ પ્રેસ ઇન્ફર્મેશન બ્યુરોના ડેટા દર્શાવે છે કે 15.7 ટકા મુલાકાતીઓની યાત્રાઓ સાથે યુપી સૌથી આગળ છે. તમિલનાડુ 13.4 ટકા સાથે અને રાજસ્થાન 8 ટકા સાથે બીજા ક્રમે છે. આ આંકડામાં રાજ્યની અંદરના અને અન્ય રાજ્યોના મુલાકાતીઓ બંનેનો સમાવેશ થાય છે.
કેદારનાથની સ્ટોરી પણ એ જ છે કે, અહી દર્શનની સાથે ટ્રૈકિંગ,પહાડ અને એડવેન્ચરને યંગ જનરેશનને એક ટ્રિપમાં આસ્થા, એડવેન્ચરની સાથે સોશિયલ મીડિયા કન્ટેટ પણ આપે છે. આ માટે કેદારનાથ ધામ હવે માત્ર ધાર્મિક યાત્રાની કેટેગરીમાં જોતા નથી. યુવાનો તેમને આખા ટ્રાવેલ પ્લાનનો ભાગ બનાવ્યો છે.
અયોધ્યા અને મથુરા-વૃંદાવનમાં પણ આવી જ પેટર્ન જોવા મળે છે. વારસો, સંસ્કૃતિ, ખોરાક અને નવા પર્યટન માળખાને મંદિર સાથે સાંકળવામાં આવી રહ્યા છે. સરકારી ડેટા દર્શાવે છે કે ધાર્મિક યાત્રાધામોનો 48% હિસ્સો અને ઉત્તર પ્રદેશનો 15.7% મુલાકાતીઓનો પ્રવાસ હિસ્સો સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભક્તિ અને શ્રદ્ધા દ્વારા બનાવેલ પ્રવાસ નકશો હવે ફક્ત હિલ સ્ટેશનો અને બીચ વેકેશન વિશે નથી.