કેળું ખાધા બાદ તેની છાલને સામાન્ય રીતે કચરામાં ફેંકી દેવામાં આવે છે. પરંતુ આ છાલનો ઉપયોગ તમે ઘરના છોડ માટે કુદરતી ખાતર તરીકે કરી શકો છો. કેળાની છાલમાં પોટેશિયમ, ફોસ્ફરસ, કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ જેવા પોષક તત્વો હોય છે, જે છોડના વિકાસમાં ઉપયોગી બની શકે છે.

જો તમારા ઘરની બાલ્કની, અગાશી કે બારી પાસે નાના-મોટા કુંડા રાખેલા છે, તો કેળાની છાલને ફેંકવાને બદલે તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. ખાસ વાત એ છે કે આ માટે કોઈ મોંઘી વસ્તુ ખરીદવાની પણ જરૂર નથી. ઘરે રહેલી સામાન્ય વસ્તુઓથી કેળાની છાલમાંથી અલગ-અલગ પ્રકારનું ખાતર તૈયાર કરી શકાય છે.

ચાલો જાણીએ કેળાની છાલમાંથી ખાતર બનાવવાની 5 સરળ રીતો.

1. પાણીમાં પલાળીને બનાવો કેળાની છાલનું ખાતર

કેળાની છાલમાંથી લિક્વિડ ફર્ટિલાઇઝર બનાવવાની આ સૌથી સરળ રીત છે. સૌપ્રથમ કેળાની છાલને નાના ટુકડામાં કાપી લો. હવે તેને એક સ્વચ્છ બરણી અથવા કન્ટેનરમાં નાખીને એટલું પાણી ઉમેરો કે છાલ સંપૂર્ણપણે પાણીમાં ડૂબી જાય. આ મિશ્રણને લગભગ 2 થી 3 દિવસ સુધી રહેવા દો. ત્યારબાદ પાણી ગાળી લો અને છાલને અલગ કરી દો. તૈયાર થયેલા પાણીને સીધું છોડમાં નાખવાને બદલે તેમાં થોડું સ્વચ્છ પાણી ઉમેરીને પાતળું કરો અને પછી માટીમાં આપો. બચેલી કેળાની છાલને ફેંકવાની જરૂર નથી. તેને તમે કમ્પોસ્ટમાં પણ ઉમેરી શકો છો.

2. છાલને ઉકાળીને બનાવો લિક્વિડ ફીડ

કેળાની છાલમાંથી પ્રવાહી ખાતર બનાવવાની બીજી રીતમાં તેને પહેલાં પાણીમાં પલાળવામાં આવે છે. છાલને નાના ટુકડામાં કાપીને 2થી 3 દિવસ પાણીમાં રાખો. ત્યારબાદ આ છાલને પાણી સહિત લગભગ 30થી 45 મિનિટ સુધી ઉકાળો પછી મિશ્રણને સંપૂર્ણપણે ઠંડું થવા દો અને ગાળીને પ્રવાહી અલગ કરી લો. આ લિક્વિડને છોડમાં નાખતા પહેલાં સ્વચ્છ પાણી ઉમેરીને પાતળું કરવું જરૂરી છે. ખૂબ જ ગાઢ મિશ્રણ સીધું છોડની માટીમાં નાખવાનું ટાળો.

3. કેળાની છાલ સુકવીને માટીમાં ભેળવો

જો તમને વારંવાર લિક્વિડ ખાતર બનાવવું મુશ્કેલ લાગતું હોય તો કેળાની છાલને સુકવીને પણ ઉપયોગ કરી શકો છો. છાલને નાના ટુકડામાં કાપીને સૂર્યપ્રકાશમાં સારી રીતે સુકવી લો. છાલ સંપૂર્ણપણે સુકાઈ જાય તે જરૂરી છે. ત્યારબાદ આ સૂકા ટુકડાઓને છોડની માટીમાં થોડી માત્રામાં ભેળવી શકાય છે. સૂકવેલી છાલને થોડા સમય માટે સાચવીને પણ રાખી શકાય છે, જેથી જરૂર પડે ત્યારે તેનો ઉપયોગ કરી શકાય.

4. સૂકી છાલનો પાવડર બનાવીને વાપરો

કેળાની સૂકી છાલનું પાવડર બનાવવું પણ એક સરળ વિકલ્પ છે. છાલ સંપૂર્ણપણે સૂકાઈ જાય અને કરકરા થઈ જાય પછી તેને મિક્સર, ફૂડ પ્રોસેસર અથવા ગ્રાઇન્ડરની મદદથી બારીક પીસી લો. આ પાવડરને ઓછી માત્રામાં છોડની માટીમાં ભેળવી શકાય છે. જરૂરિયાત મુજબ તેને પાણીમાં મિક્સ કરીને પણ છોડને આપી શકાય છે. આ રીતનો ફાયદો એ છે કે પાવડરને સાચવી રાખવું સરળ છે અને જરૂરિયાત પ્રમાણે થોડી માત્રામાં તેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

5. કેળાની છાલમાંથી બનાવો ફર્મેન્ટેડ લિક્વિડ

જો તમારી પાસે થોડો વધુ સમય હોય તો કેળાની છાલમાંથી ફર્મેન્ટેડ લિક્વિડ પણ તૈયાર કરી શકાય છે. આ માટે પાકેલા કેળાના ટુકડા અને ડાર્ક બ્રાઉન શુગર સરખા પ્રમાણમાં લો અને બંનેને એક કન્ટેનરમાં ભરી દો.આ મિશ્રણને લગભગ બે અઠવાડિયા સુધી ફર્મેન્ટ થવા માટે રાખવામાં આવે છે. પરંતુ આ પ્રક્રિયા દરમિયાન સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. તેમાં ખાંડ હોવાથી માખીઓ અને અન્ય જીવાતો આકર્ષાઈ શકે છે. તેથી કન્ટેનરને યોગ્ય રીતે ઢાંકીને રાખો. છોડમાં ઉપયોગ કરતા પહેલાં આ લિક્વિડને પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી સાથે પાતળું કરવું જરૂરી છે.

કેળાની છાલનું ખાતર વાપરતી વખતે આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો

• કેળાની છાલમાંથી તૈયાર કરેલું ખાતર છોડ માટે વધારાના પોષણ તરીકે ઉપયોગ કરવું યોગ્ય છે. તેને બજારમાં મળતા સંપૂર્ણ ખાતરના વિકલ્પ તરીકે જોવું યોગ્ય નથી. છોડના સારા વિકાસ માટે યોગ્ય માટી, પાણી, સૂર્યપ્રકાશ અને અન્ય જરૂરી પોષક તત્વો પણ મહત્વના છે.
• જો તમે કેળાની છાલનું પાણી બનાવી રહ્યા છો તો તેને હંમેશા પાતળું કરીને ઉપયોગમાં લો. સામાન્ય રીતે એક ભાગ કેળાના પાણીમાં આશરે પાંચ ભાગ સ્વચ્છ પાણી ઉમેરી શકાય છે. તેનો દરરોજ ઉપયોગ કરવાની જરૂર નથી, અઠવાડિયામાં એક વખત ઉપયોગ પૂરતો હોઈ શકે છે.
• દરેક છોડની જરૂરિયાત અલગ હોય છે. મની પ્લાન્ટ, સ્નેક પ્લાન્ટ, મોન્સ્ટેરા, ફિલોડેન્ડ્રોન, એન્થુરિયમ, ઓર્કિડ, ગુલાબ, ટામેટા અને ભીંડા જેવા છોડમાં પાતળું કરેલું કેળાનું પાણી ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે.
• બીજી તરફ, સક્યુલન્ટ્સ જેવા છોડને પાણી અને ખાતરની જરૂરિયાત ઓછી હોય છે. તેથી આવા છોડમાં કેળાની છાલમાંથી બનેલા ખાતરનો ઉપયોગ કરતી વખતે ખાસ કાળજી રાખવી જોઈએ.

એક જ ડોલમાં 2 શાકભાજી ! ટામેટાં સાથે ધાણા ઉગાડવાની આ ટ્રિક જાણો