Breaking News : પાકિસ્તાન આઉટ, અમેરિકાને પણ મોટો ઝટકો.. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં 5 મોટા ફેરફાર

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC)ની તાજેતરની ચૂંટણીમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ રાજકીય ફેરફારો જોવા મળ્યા છે. વર્ષ 2027થી શરૂ થતા બે વર્ષના કાર્યકાળ માટે ઑસ્ટ્રિયા, કિર્ગિસ્તાન, પોર્ટુગલ, ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો તેમજ ઝિમ્બાબ્વેને નવા કામચલાઉ સભ્યો તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. આ પરિણામોએ વૈશ્વિક રાજદ્વારીમાં નવી ચર્ચાઓને જન્મ આપ્યો છે, કારણ કે કેટલાક પ્રભાવશાળી દેશોને નિરાશાનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

પાકિસ્તાનનું કાર્યકાળ પૂર્ણ, કિર્ગિસ્તાનનું આગમન

પાકિસ્તાન હાલમાં 2025-26ના કાર્યકાળ માટે UNSCનું કામચલાઉ સભ્ય છે. જુલાઈ 2025માં તેણે એક મહિના માટે સુરક્ષા પરિષદનું અધ્યક્ષપદ પણ સંભાળ્યું હતું. આતંકવાદ વિરોધી સમિતિ સહિતની કેટલીક મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ પણ પાકિસ્તાનને સોંપવામાં આવી હતી. જોકે તેનો કાર્યકાળ 31 ડિસેમ્બર 2026ના રોજ પૂર્ણ થશે. એશિયા-પેસિફિક જૂથમાં હવે તેની જગ્યાએ કિર્ગિસ્તાનનો સમાવેશ થશે.

પ્રથમ વખત UNSCમાં પહોંચ્યું કિર્ગિસ્તાન

આ ચૂંટણીમાં સૌથી ચર્ચાસ્પદ પરિણામ કિર્ગિસ્તાનની જીત રહી. એશિયા-પેસિફિક જૂથની બેઠક માટે કિર્ગિસ્તાન અને ફિલિપાઇન્સ વચ્ચે કડક સ્પર્ધા જોવા મળી હતી. ચાર રાઉન્ડના મતદાન બાદ કિર્ગિસ્તાને 142 મત મેળવી જરૂરી બહુમતી હાંસલ કરી, જ્યારે ફિલિપાઇન્સને માત્ર 49 મત મળ્યા. આ સાથે કિર્ગિસ્તાન પ્રથમ વખત UNSCનું સભ્ય બન્યું છે.

જર્મનીને મળ્યો મોટો રાજદ્વારી ઝટકો

ચૂંટણીનું સૌથી મોટું આશ્ચર્ય જર્મનીનો પરાજય રહ્યો. પશ્ચિમ યુરોપિયન અને અન્ય દેશોના જૂથમાં બે બેઠકો માટે જર્મની, ઑસ્ટ્રિયા અને પોર્ટુગલ વચ્ચે સ્પર્ધા હતી. જર્મનીને માત્ર 104 મત મળ્યા, જ્યારે પોર્ટુગલને 134 અને ઑસ્ટ્રિયાને 131 મત મળ્યા. પરિણામે જર્મની બેઠક જીતવામાં નિષ્ફળ રહ્યું.

જર્મની અગાઉ છ વખત UNSCનું સભ્ય રહી ચૂક્યું છે, તેથી આ પરિણામને રાજદ્વારી ક્ષેત્રે મોટો ઝટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે. જર્મન ચાન્સેલર ફ્રેડરિક મેર્ઝે પણ આ પરિણામને નિરાશાજનક ગણાવ્યું છે. વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ઇઝરાયલ મુદ્દે જર્મનીના વલણ અને કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર તેની નીતિઓએ ઘણા દેશોને અસંતુષ્ટ કર્યા હોઈ શકે છે.

ફિલિપાઇન્સની હારથી અમેરિકાને આંચકો

ફિલિપાઇન્સની હારને અમેરિકાના દૃષ્ટિકોણથી પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં ચીનના વધતા પ્રભાવનો સામનો કરવા માટે અમેરિકા ફિલિપાઇન્સને મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર તરીકે આગળ ધપાવી રહ્યું હતું. પરંતુ કિર્ગિસ્તાન સામે ફિલિપાઇન્સને મળેલી હાર અમેરિકાની પ્રાદેશિક વ્યૂહરચના માટે એક પડકારરૂપ ઘટના માનવામાં આવી રહી છે. આ પરિણામે વૈશ્વિક મંચ પર અમેરિકાના પ્રભાવ અંગે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

નવી સુરક્ષા પરિષદનું ચિત્ર

નવી રચનામાં ઝિમ્બાબ્વે આફ્રિકા જૂથની બેઠક પર સોમાલિયાનું સ્થાન લેશે. ત્રિનિદાદ અને ટોબેગો લેટિન અમેરિકા અને કેરેબિયન જૂથમાં પનામાની જગ્યાએ આવશે. જ્યારે પોર્ટુગલ અને ઑસ્ટ્રિયા ડેનમાર્ક અને ગ્રીસનું સ્થાન સંભાળશે.

આ નવા પાંચ સભ્યો બહેરીન, કોલંબિયા, કોંગો, લાતવિયા અને લાઇબેરિયા સાથે મળીને 2027થી સુરક્ષા પરિષદમાં કામગીરી કરશે. આ બદલાવોથી UNSCની રાજકીય દિશા અને વિવિધ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પરના અભિગમમાં પણ કેટલીક નવી અસર જોવા મળી શકે છે.

UNGAને પણ મળ્યો નવો પ્રમુખ

બીજી તરફ, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા (UNGA)ના 81મા સત્ર માટે બાંગ્લાદેશના વિદેશ પ્રધાન ખલીલુર રહેમાનને પ્રમુખ તરીકે ચૂંટવામાં આવ્યા છે. તેઓ સપ્ટેમ્બર 2026થી કાર્યભાર સંભાળશે.

UNSC શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ વિશ્વની શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા માટે જવાબદાર સૌથી શક્તિશાળી આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થા માનવામાં આવે છે. 15 સભ્યો ધરાવતી આ પરિષદ પાસે પ્રતિબંધો લાદવા, શાંતિ મિશન મંજૂર કરવા અને જરૂર પડે ત્યારે લશ્કરી કાર્યવાહી માટે મંજૂરી આપવાની સત્તા છે.

UNSCમાં પાંચ કાયમી સભ્યો, અમેરિકા, રશિયા, ચીન, ફ્રાન્સ અને યુકે- પાસે વીટો પાવર છે. જ્યારે બાકીના 10 સભ્યો વિવિધ પ્રાદેશિક જૂથોમાંથી બે વર્ષના કાર્યકાળ માટે ચૂંટાય છે. હાલમાં યુક્રેન યુદ્ધ, મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને મહાસત્તાઓ વચ્ચેની સ્પર્ધા જેવા પડકારો વચ્ચે UNSCની ભૂમિકા વધુ મહત્વપૂર્ણ બની છે.