Iran-US Ceasefire Breaking News: યુદ્ધ રોકાયું, વૈશ્વિક તેલ લાઈફલાઈન ફરી શરૂ, પરંતુ હોર્મુઝ પર ઈરાનનો આગળનો દાવ શું?
ઈરાને 2 અઠવાડિયા માટે હોર્મુઝ જળમાર્ગ ખોલવાની જાહેરાત કરી છે. સીઝફાયર વચ્ચે હવે સવાલ છે-શું જહાજો પાસેથી ટોલ વસૂલાશે?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટએ મધ્ય પૂર્વમાં આવેલા ખાસ જળમાર્ગ છે, જે ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે આવેલું છે. આ માર્ગ વિશ્વના લગભગ 20% તેલ અને ગેસ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે, એટલે કે દુનિયાભરના દેશો માટે તેલ અને ગેસ પહોંચાડવા માટે આ માર્ગનો ઉપયોગ થાય છે. આ જળમાર્ગ પર કોઈ પણ વિક્ષેપ થવાથી વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવમાં જોરદાર વધારાનો રિસ્ક થાય છે.
છેલ્લા છ અઠવાડિયાથી ઈરાન અને અમેરિકાના વચ્ચે ગંભીર યુદ્ધ ચાલી રહ્યું હતું. આ યુદ્ધમાં હજારો લોકો માર્યા ગયા છે, જેમાં સામાન્ય નાગરિકો પણ સામેલ છે. ઈરાન દ્વારા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિયંત્રણ અને ટોલ વસૂલવાની વાત ચાલી રહી હતી. તેલ અને ગેસ સપ્લાય અટકી જતા વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ ખૂબ ઊંચા થઇ ગયા.
ટ્રમ્પ અને સીઝફાયર
અચાનક અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ બે અઠવાડિયા માટે સીઝફાયર (યુદ્ધવિરામ) જાહેર કર્યો. ટ્રમ્પે કહ્યું કે જો ઈરાન તરત જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલી આપે, તો યુદ્ધ 2 અઠવાડિયા માટે રોકાશે. સીઝફાયરને કારણે બંને પક્ષોને પોતાની સૈન્ય પ્રવૃત્તિઓ રોકવાની શરત રાખવામાં આવી છે. આ સીઝફાયર અંતર્ગત આ રૂટ પર સલામત સમુદ્રી અવરજવર શરૂ થશે.
શું ટોલ વસૂલાશે?
ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચીએ કહ્યું કે 2 અઠવાડિયાની મુદત દરમિયાન ટેક્નિકલ સમન્વય સાથે સલામત અવરજવર શક્ય છે. ટોલ વસૂલવાના મુદ્દે હજી સ્પષ્ટ જવાબ આપવામાં આવ્યો નથી. એટલે, હોર્મુઝ ખુલશે, પરંતુ શું ઈરાન ટેક્સ/ટોલ વસૂલે તે પછી જાણી શકાશે.
Statement on behalf of the Supreme National Security Council of the Islamic Republic of Iran: pic.twitter.com/cEtBNCLnWT
— Seyed Abbas Araghchi (@araghchi) April 7, 2026
હાલની સ્થિતિ
સીઝફાયર છતાં તણાવ સંપૂર્ણ રીતે હટ્યો નથી. ઈઝરાયેલે દાવો કર્યો કે સીઝફાયર પછી પણ ઈરાન તરફથી મિસાઇલ હુમલા થયા છે. ઈરાનની શરતો હજુ સખ્ત છે: હોર્મુઝ પર નિયંત્રણ, યુરેનિયમ પ્રોગ્રામ ચાલુ રાખવા અને દરેક પ્રતિબંધ હટાવવા અંગે.
વૈશ્વિક પ્રભાવ
હોર્મુઝ ખુલવાથી તેલ અને ગેસ સપ્લાય ફરી શરૂ થશે, જે વૈશ્વિક બજારમાં રાહત લાવશે. જો સીઝફાયર ન પાયદાર હોય, તો વિશ્વ બજારમાં ભાવ ફરી વધવા માટે તૈયાર રહેશે. આ સીઝફાયર, નિષ્ણાતોના મતે, બંને પક્ષ માટે સમય મેળવવાનો ઉપાય હોઈ શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વ માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સીઝફાયર લાગુ પડતાં હવે આ માર્ગ ખુલશે, પરંતુ ટોલ અંગે અસ્પષ્ટતા છે. યુદ્ધ હજુ પૂરું નથી, સુરક્ષા જોખમ યથાવત છે. આ બે અઠવાડિયા ગ્લોબલ બજારમાં અને રાજકીય વાતાવરણ માટે બહુ મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
