યુદ્ધ વચ્ચે સોના-ચાંદીના ભાવમાં કેમ આવ્યો મોટો કડાકો? ભારતમાં કેટલું સસ્તું થવાના સંકેત?

સોનાને દુનિયાનું સૌથી સુરક્ષિત રોકાણ માનવામાં આવે છે, પરંતુ રાતોરાત આ સુરક્ષિત રોકાણમાં મોટો કડાકો જોવા મળ્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ એક જ રાતમાં આશરે 4 ટકા તૂટી ગયા છે. દિલ્હીના ચાંદની ચોકથી લઈને મુંબઈના ઝવેરી બજાર સુધીના તમામ ઝવેરીઓ અને સામાન્ય રોકાણકારો અત્યારે એક જ સવાલ પૂછી રહ્યા છે કે આખરે આ શું થઈ રહ્યું છે?

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં શું સ્થિતિ સર્જાઈ?

વૈશ્વિક માર્કેટમાં સોનાનો ભાવ ગગડીને 4,100 ડોલર પ્રતિ ઔંસની નીચે આવી ગયો છે. આ ઘટાડા સાથે સોનું છેલ્લા 7 મહિનાના સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયું છે. બીજી તરફ, ચાંદીની કહાની થોડી અલગ રહી. રાત્રિના સમયે ચાંદી પણ તૂટીને 60 ડોલર પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચી ગઈ હતી, પરંતુ સવાર થતાં જ તેણે રિકવરી શરૂ કરી અને ભાવ ફરી વધીને 64 ડોલર પ્રતિ ઔંસની આસપાસ પહોંચી ગયા હતા.

ભારતીય બજાર પર આની શું અસર પડી?

આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની આ હલચલ વચ્ચે ભારતમાં ચાંદીનો ભાવ આશરે 2.40 લાખ રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ અને સોનાનો ભાવ આશરે 1.40 લાખ રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામની આસપાસ જોવા મળ્યો હતો. આ સમયે ડોલર સામે રૂપિયો 95 રૂપિયાના સ્તરે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો.

ઇન્ટરનેશનલ કિંમત મુજબ ભારતનું ગણિત સમજો:

• આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ: 4,100 ડોલર પ્રતિ ઔંસ
• ડોલરનો ભાવ: 95 રૂપિયા
• 1 ટ્રોય ઔંસ = 31.1035 ગ્રામ
• ગણતરી મુજબ: 4,100 ડોલર × 95 રૂપિયા = 3,89,500 રૂપિયા પ્રતિ ઔંસ
• ગ્રામ દીઠ ભાવ: 3,89,500 રૂપિયા ÷ 31.1035 ગ્રામ = આશરે 12,522 રૂપિયા પ્રતિ ગ્રામ
• 10 ગ્રામનો અંદાજિત ભાવ: 12,522 × 10 = આશરે 1,25,220 રૂપિયા

આ હિસાબે વૈશ્વિક કિંમતો મુજબ ભારતમાં સોનાનો સૈદ્ધાંતિક ભાવ 1.25 લાખ રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ આસપાસ હોવો જોઈએ, જ્યારે બજારમાં તે 1.40 લાખ રૂપિયાની આસપાસ છે. આ બંને વચ્ચેનો આશરે 15,780 રૂપિયાનો તફાવત આયાત ડ્યુટી, જીએસટી અને લોકલ પ્રીમિયમના કારણે છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો વૈશ્વિક મંદી ચાલુ રહેશે તો ભારતીય બજારમાં સોનું 5 થી 8 હજાર રૂપિયા પ્રતિ 10 ગ્રામ સુધી સસ્તું થઈ શકે છે.

યુદ્ધ વચ્ચે પણ સોનું કેમ તૂટી રહ્યું છે?

સામાન્ય રીતે યુદ્ધના સમયે સોનાના ભાવ વધતા હોય છે, પરંતુ આ વખતે ફેબ્રુઆરીના અંતમાં અમેરિકા સમર્થિત ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી સોનું 20 ટકાથી વધુ તૂટ્યું છે. આની પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:

• મોંઘવારીનો ડર: અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધતાં તેલના ભાવ આસપાસ વધી રહ્યા છે. મોંઘા તેલના કારણે મોંઘવારી વધવાનો ખતરો ઊભો થયો છે.
• વ્યાજદરમાં વધારાની આશંકા: મોંઘવારી વધવાના કારણે અમેરિકાની સેન્ટ્રલ બેંક (ફેડરલ રિઝર્વ) વ્યાજદરોમાં ફરીથી વધારો કરે તેવી આશંકા છે. ટ્રેડર્સ ડિસેમ્બરમાં વ્યાજદર વધવાની 67 ટકા શક્યતા જોઈ રહ્યા છે.
• નૉન-યીલ્ડિંગ એસેટ: સોના પર કોઈ વ્યાજ કે ડિવિડન્ડ મળતું નથી. જ્યારે વ્યાજદરો વધવાની શક્યતા હોય છે, ત્યારે રોકાણકારો સોનામાંથી પૈસા કાઢીને બોન્ડ જેવા વિકલ્પોમાં રોકાણ કરવા લાગે છે, જેનાથી સોના પર દબાણ વધે છે.

ટેકનિકલ ચાર્ટ અને ચાંદીની સ્થિતિ

બજારના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ટેકનિકલ નજરે સોનું તેના 200 દિવસના સિમ્પલ મુવિંગ એવરેજ (200-Day SMA)ની નીચે ગયું છે, જે બજારમાં મંદીનો સંકેત આપે છે. બીજી તરફ, ચાંદીનો ઉપયોગ માત્ર રોકાણ માટે જ નહીં પણ ઉદ્યોગોમાં પણ મોટા પાયે થતો હોવાથી, તેની ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ડિમાન્ડના કારણે તેણે સોનાની સરખામણીએ ઝડપથી રિકવરી મેળવી લીધી છે.

રોકાણકારો માટે મોટો પાઠ

આ ઘટાડાએ બજારને મોટો પાઠ આપ્યો છે કે દરેક યુદ્ધ સોનાના ભાવ વધારી શકતું નથી. ઘણી વખત યુદ્ધના કારણે પેદા થતો મોંઘવારીનો ડર સોનાના ક્રેઝ કરતાં પણ મોટો બની જાય છે, જેના કારણે સુરક્ષિત ગણાતા સોનામાં પણ વેચવાલી જોવા મળે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ માત્ર એક સામાન્ય ઘટાડો છે કે પછી સોના-ચાંદીના બજારમાં કોઈ નવા દોરની શરૂઆત છે.

ડિસ્ક્લેમર: આ આર્ટિકલ માત્ર માહિતી આપવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આને કોઈ પણ પ્રકારની ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કે શેર ખરીદવા-વેચવાની સલાહ માનવી નહીં. બજારમાં પૈસા રોકતા પહેલાં હંમેશા તમારા પ્રમાણિત નાણાકીય સલાહકારની મદદ અવશ્ય લો.

ઓલટાઇમ હાઈ સપાટીને સ્પર્શ્યા બાદ શું હવે સોનામાં મોટો ડાઉનફોલ શરૂ થશે કે પછી તે પોતાનું અસ્તિત્વ જાળવી રાખશે?