
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું છે કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપાર કરારના પ્રથમ તબક્કાને આખરી ઓપ આપવામાં આવ્યો છે અને હવે તેની કાનૂની દસ્તાવેજીકરણની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. અમલીકરણ પહેલાં બંને દેશો આ પ્રક્રિયા ટૂંક સમયમાં પૂર્ણ કરવાની આશા રાખે છે. પીયૂષ ગોયલના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરારને ત્યારે અમલમાં મૂકવામાં આવશે જ્યારે ભારતને અન્ય સ્પર્ધાત્મક દેશોની સરખામણીમાં સમકક્ષ અથવા વધુ સ્પર્ધાત્મક લાભ મળશે.
પીયૂષ ગોયલનું આ નિવેદન વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરે ભારત-અમેરિકા વેપાર વાટાઘાટો હવે ‘નિર્ણાયક તબક્કા તરફ આગળ વધી રહી છે’ તેમ કહ્યાના એક દિવસ બાદ આવ્યું છે. બુધવારે (14 ઓક્ટોબર) નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલા બ્લૂમબર્ગ ન્યૂ ઇકોનોમી ફોરમમાં બોલતાં જયશંકરે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચેના બાકી રહેલા મતભેદો ઉકેલવા માટે પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ભારતનો અંતિમ નિર્ણય અન્ય સ્પર્ધાત્મક અર્થતંત્રોને મળતી વેપારની શરતો પર પણ આધારિત રહેશે.
જયશંકરે કહ્યું હતું કે, “મને લાગે છે કે હજુ કેટલીક બાબતો અંગે સ્પષ્ટતા થવાની બાકી છે. અમેરિકા જેવા મોટા અર્થતંત્ર સાથે વાટાઘાટો કરતી વખતે એક પાસું બંને દેશો વચ્ચે નક્કી થતી શરતોનું હોય છે. જ્યારે બીજું પાસું એ હોય છે કે અન્ય સ્પર્ધાત્મક અર્થતંત્રોની સરખામણીમાં આપણે ક્યાં ઊભા છીએ.” તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, તમામ દેશોના વેપાર કરાર હજુ નક્કી થયા નથી, તેથી આ બાબત સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ નથી.
વેપાર મંત્રીઓ, અમેરિકાના વેપાર પ્રતિનિધિ (USTR) અને ભારતના વાણિજ્ય તથા ઉદ્યોગ મંત્રી આ મુદ્દાઓ ઉકેલવા માટે કામ કરી રહ્યા છે. જયશંકરે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની વાટાઘાટો ટૂંક સમયમાં કોઈ નિષ્કર્ષ પર પહોંચશે.
ભારત અને અમેરિકાએ ફેબ્રુઆરી 2026 માં વચગાળાના વેપાર કરાર માટે એક માળખા પર સહમતિ દર્શાવી હતી. આ સાથે બંને દેશોએ વ્યાપક દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર કરવાની પ્રતિબદ્ધતાનો પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. આ વાટાઘાટોમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં નીચેના મુદ્દાઓ સામેલ છે.
વેપાર કરારનો પ્રથમ તબક્કો હવે કાનૂની દસ્તાવેજીકરણના તબક્કે પહોંચ્યો છે. પરંતુ બંને દેશો વચ્ચેનો વ્યાપક વેપાર કરાર હજુ વાટાઘાટોની પ્રક્રિયામાં છે. પીયૂષ ગોયલના તાજેતરના નિવેદન પરથી સંકેત મળે છે કે સરકાર કરારના લખાણને અંતિમ સ્વરૂપ આપવા માટે કામ કરી રહી છે. જોકે, ભારત સરકાર એ પણ સુનિશ્ચિત કરવા માગે છે કે કરારની શરતો ભારતીય ઉદ્યોગો અને વ્યવસાયોને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પર્ધાત્મક લાભ આપે.