
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ ઓછો થવાના બદલે વધે તેવા સંકેત મળી રહ્યાં છે. અમેરિકા અને ઈરાન બંને રાષ્ટ્રો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે પોતપોતાના દાવાઓ પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. દરમિયાન, યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર એક તસવીર શેર કરી છે, જેમાં વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને “નવો યુએસ ટેરિટરી” ગણાવ્યો છે. તેનાથી વિપરીત, ઈરાને સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ છે અને જ્યાં સુધી વોશિંગ્ટન પોતાનું વલણ નહીં બદલે ત્યાં સુધી તે બંધ જ રહેશ. અમેરિકા હોર્મુઝમાંથી એક જહાજ કાઢી બતાવે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અગાઉ, ગત 18 ઓગસ્ટના રોજ સોશિયલ મીડિયા પર આ જ તસવીર શેર કરી હતી. તેમણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે સતત આ દાવો કર્યો છે, જેને ઈરાને વારંવાર નકારી કાઢ્યું છે. ટ્રમ્પનું આ પગલું અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધુ વધવાની ચિંતા ઉભી કરી રહ્યું છે.
ટ્રમ્પે 14 ઓગસ્ટે લોંગ આઇલેન્ડ પર પોલીસ એકેડેમીને સંબોધિત કરતી વખતે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અંગે પણ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ ટૂંક સમયમાં આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ (હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ) ને યુએસ ક્ષેત્ર જાહેર કરશે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે, જે વિશાળ માત્રામાં તેલ અને અન્ય પ્રવાહી ઇંધણના પરિવહનને સરળ બનાવે છે.
આ દરમિયાન, ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, જ્યાં સુધી અમેરિકા પોતાનું વલણ બદલતું નથી અને પોતાની પ્રતિબદ્ધતાઓ પૂર્ણ કરતું નથી ત્યાં સુધી તે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવા માટે તૈયાર નથી. ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી મોહસેન રેઝાઈએ જણાવ્યું હતું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ છે અને હાલમાં તેને ખોલવામાં આવશે નહીં. રેઝાઈએ જણાવ્યું હતું કે જો અમેરિકા પોતાનું વલણ બદલે છે અને પોતાની પ્રતિબદ્ધતાઓ પૂર્ણ કરે છે તો ઉકેલ શક્ય છે, પરંતુ આ વખતે, અમેરિકાએ નક્કર પગલાં લેવા જોઈએ. તેમણે સ્પષ્ટપણે ભાર મૂક્યો હતો કે આ મુદ્દો ફક્ત શબ્દો અથવા વાતચીત દ્વારા ઉકેલી શકાતો નથી; તેના બદલે, અમેરિકાએ મૂર્ત પગલાં લેવાની જરૂર છે.
ઈરાનની નાકાબંધીની જાહેરાત છતાં, તાજેતરના દિવસોમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે. દરિયાઈ વેપાર દેખરેખ સ્ત્રોતોના ડેટા અનુસાર, ગયા અઠવાડિયે આશરે 200 જહાજોએ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયા હતા, જે એક અઠવાડિયા પહેલા લગભગ 150 અને તેના બે અઠવાડિયા પહેલા લગભગ 40 હતા.
દરિયાઈ ગુપ્તચર કંપની કેપ્લરના જણાવ્યા અનુસાર, છેલ્લા બે અઠવાડિયામાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પ્રવાહી કાર્ગો પરિવહન કરતા 80 % થી વધુ જહાજોએ કાં તો ઓમાન રૂટનો ઉપયોગ કર્યો હતો. જે યુએસ દ્વારા સમર્થિત અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સંગઠન દ્વારા અધિકૃત છે અથવા અજાણ્યા માર્ગો દ્વારા મુસાફરી કરી હતી. રેઝાઈએ એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા કેન્દ્રીય શિપિંગ લેન સ્થાપિત કરવા માટે ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે કરાર થયો છે. જો કે, આ બાબત અંગે સંયુક્ત નિવેદન હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.