વધતી ગરમીનો ખતરો : આરોગ્ય પર ગંભીર અસરના સંકેત

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વિશ્વભરમાં તાપમાન સતત વધતું જઈ રહ્યું છે. ક્લાઈમેટ ચેન્જના કારણે વધતી ગરમી હવે માત્ર પર્યાવરણ સુધી સીમિત નથી રહી, પરંતુ તે સીધી રીતે માનવ આરોગ્યને અસર કરી રહી છે. તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલી એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્ટડી અનુસાર, જો આ સ્થિતિ ચાલુ રહેશે તો 2050 સુધી દર વર્ષે લાખો લોકોના જીવ પર જોખમ ઊભું થઈ શકે છે.

ગરમીના કારણે ઘટતી શારીરિક પ્રવૃત્તિ

વધતી ગરમીના કારણે લોકોની રોજિંદી જીવનશૈલીમાં મોટો ફેરફાર આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને, વધુ તાપમાન અને ભેજના કારણે લોકો બહાર જઈને કસરત કરવાનું ટાળી રહ્યા છે. ઘણા વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ એવી બની શકે છે કે લોકો માટે ચાલવું કે હળવી કસરત કરવી પણ મુશ્કેલ બની જાય. અંદાજ મુજબ 2030 સુધી લોકોની ફિઝિકલ એક્ટિવિટી લગભગ 15 ટકા સુધી ઘટી શકે છે.

ફિટનેસના માપદંડો પણ પૂર્ણ નથી થતા

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) મુજબ, 18થી 64 વર્ષની વયના લોકો માટે દર અઠવાડિયે ઓછામાં ઓછા 150 મિનિટ મધ્યમ સ્તરની કસરત અથવા 75 મિનિટ તીવ્ર કસરત જરૂરી છે. પરંતુ હાલની સ્થિતિ એવી છે કે દુનિયાભરમાં દરેક ત્રણમાંથી એક વ્યક્તિ આ માપદંડોને પૂર્ણ કરી શકતી નથી. વધતી ગરમીના કારણે આ સમસ્યા વધુ ગંભીર બનવાની શક્યતા છે.

વધતી બીમારીઓ અને મૃત્યુનો જોખમ

જ્યારે લોકો કસરત ઓછું કરે છે, ત્યારે હૃદયરોગ, ડાયાબિટીસ અને અન્ય મેટાબોલિક બીમારીઓનો ખતરો વધે છે. આ બધી બીમારીઓ લાંબા ગાળે મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ બની શકે છે. ઉપરાંત વધુ ગરમીના કારણે હીટ સ્ટ્રોક, ડિહાઇડ્રેશન જેવી તાત્કાલિક સમસ્યાઓ પણ વધી રહી છે. આ બંને કારણો મળીને ભવિષ્યમાં મૃત્યુના દરમાં વધારો કરી શકે છે.

‘એક્સ્ટ્રા મોત’નો અર્થ શું છે?

સ્ટડીમાં “એક્સ્ટ્રા ડેથ્સ” એટલે કે વધારાના મૃત્યુનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં જે સંખ્યામાં લોકોનું મૃત્યુ થતું હોય છે, તે સંખ્યામાં જો ગરમીના કારણે વધારો થાય તો તેને વધારાના મૃત્યુ તરીકે ગણવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વર્ષે 20 લાખ લોકોના મૃત્યુ થાય અને ગરમીના કારણે આ આંકડો 22 લાખ થઈ જાય, તો વધારાના 2 લાખ મૃત્યુ ગરમી અને તેની અસરને કારણે ગણાશે.

ભારત પર પડતો અસરકારક પ્રભાવ

આ અભ્યાસ મુજબ, 2050 સુધી ભારતમાં ફિઝિકલ એક્ટિવિટી ન હોવાને કારણે મૃત્યુદર નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. અંદાજ છે કે દર 1 લાખ લોકોમાં આશરે 10.62 લોકોનું મૃત્યુ આ કારણસર થઈ શકે છે. આ આંકડો ભવિષ્ય માટે ચિંતાજનક સંકેત આપે છે.

સમાધાન અને સાવચેતી જરૂરી

નિષ્ણાતો સૂચવે છે કે વધતી ગરમી વચ્ચે પણ લોકો માટે સુરક્ષિત રીતે કસરત કરી શકાય તે માટે ખાસ માર્ગદર્શિકા બનાવવી જરૂરી છે. વહેલી સવારે અથવા સાંજે કસરત કરવી, પૂરતું પાણી પીવું અને ગરમીથી બચવાના ઉપાયો અપનાવવું જરૂરી છે. સાથે જ, ક્લાઈમેટ ચેન્જને કાબૂમાં લેવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે પ્રયત્નો કરવાની પણ જરૂર છે.

વધતી ગરમી માત્ર પર્યાવરણ માટે જ નહીં, પરંતુ માનવ જીવન માટે પણ ગંભીર ખતરો બની રહી છે. જો સમયસર યોગ્ય પગલાં લેવામાં નહીં આવે, તો ભવિષ્યમાં આ સમસ્યા વધુ વિકટ બની શકે છે. સ્વસ્થ જીવનશૈલી સાથે પર્યાવરણની સુરક્ષા પણ એટલી જ જરૂરી બની ગઈ છે.

Parenting Tips: ACમાં બાળકને સુવડાવતા પહેલા ધ્યાન રાખવા જેવી બાબતો વિષે જાણો