
ગીર જંગલ જે એશિયાઇ સિંહોનું એકમાત્ર નિવાસસ્થાન છે અને એક સંરક્ષિત અભયારણ્ય છે, તેના જાણીતા ખજૂરી નેસ વિસ્તારમાં મંજૂરી વગર સંસ્કૃતિ દર્શન નામના કાર્યક્રમના આયોજનથી મોટો વિવાદ ઊભો થયો છે. આ ઘટના ત્યારે પ્રકાશમાં આવી જ્યારે જળક્રાંતિ ટ્રસ્ટ દ્વારા આયોજિત આ કાર્યક્રમની પત્રિકા સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ. આ પત્રિકામાં પ્રકૃતિ દર્શનના બહાને આમ જનતાને ગીરના પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં રાત્રી રોકાણ, ભોજન અને ભજન-ડાયરાના કાર્યક્રમો માટે ખુલ્લું આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું. જો કે વિવાદ બાદ આ કાર્યક્રમ રદ કરવામાં આવ્યો છે.
ખજૂરી નેસ એ ધારી ગીરપૂર્વના જસાધાર રેન્જની નીચે આવેલો એક સંવેદનશીલ વિસ્તાર છે, જે વન્યજીવોના સંરક્ષણ માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાય છે. આવા પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં વન વિભાગની પૂર્વ મંજૂરી વિના મોટા પાયે લોકોની અવરજવર અને કાર્યક્રમોનું આયોજન વન્યજીવો અને પર્યાવરણ માટે ગંભીર ખતરો ઊભો કરી શકે છે. વાયરલ થયેલી પત્રિકામાં કેન્દ્ર સરકારના પૂર્વ મંત્રી પરષોત્તમ રૂપાલા અને ગુજરાત રાજ્યના પૂર્વ વનમંત્રી મૂળુ બેરા સહિત અનેક કલાકારો અને મહાનુભાવોની ઉપસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે વિવાદ વધુ વકર્યો હતો.
ઘટનાની ગંભીરતા જોતાં ધારી ગીરપૂર્વના ડિવિઝનલ ફોરેસ્ટ કન્ઝર્વેટર (ડીસીએફ) વિકાસ યાદવ દ્વારા તાત્કાલિક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. ડીસીએફ યાદવે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, તેમને સોશિયલ મીડિયા અને વોટ્સએપ ગ્રુપ્સ દ્વારા આ ગેરકાયદેસર આમંત્રણ પત્રિકા વિશે જાણ થઈ હતી. તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, ગીર અભયારણ્ય એ એક સંરક્ષિત વિસ્તાર છે અને અહીં વન વિભાગની મંજૂરી વિના કોઈ પણ પ્રકારની ગતિવિધિ કરી શકાતી નથી. આ કાર્યક્રમ માટે કોઈ પૂર્વ મંજૂરી માંગવામાં આવી ન હતી કે આપવામાં પણ આવી ન હતી.
ડીસીએફ વિકાસ યાદવે તત્કાળ પગલાં લેતાં જળક્રાંતિ ટ્રસ્ટ ના આયોજકો અને આ નેસ સાથે સંકળાયેલા લોકોને રૂબરૂ બોલાવીને નોટિસ પાઠવી હતી. તેમની પાસેથી જવાબ માંગવામાં આવ્યો હતો અને ભવિષ્યમાં આવા કોઈ પણ કાર્યક્રમો ન યોજાય તેની લેખિત ખાતરી પણ લેવામાં આવી હતી. ડીસીએફ યાદવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, વન વિભાગ દ્વારા આવા ગેરકાયદેસર કાર્યક્રમોને ભૂતકાળમાં ક્યારેય મંજૂરી આપવામાં આવી નથી અને ભવિષ્યમાં પણ આપવામાં આવશે નહીં.
આ ઘટનાએ સંરક્ષિત વન વિસ્તારોમાં કાર્યક્રમોના આયોજન અને નિયમોના પાલન અંગે ગંભીર પ્રશ્નાર્થ ઊભા કર્યા છે. ખાસ કરીને જ્યારે પૂર્વ મંત્રીઓ જેવા મહાનુભાવોના નામનો ઉપયોગ આમંત્રણ પત્રિકામાં કરવામાં આવ્યો હોય, ત્યારે આવા કાર્યક્રમોની કાયદેસરતા અને વન્યજીવ સંરક્ષણ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા પર સવાલો ઊભા થાય છે. વન વિભાગની સક્રિયતાને કારણે આયોજકોને તાત્કાલિક કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડ્યો છે અને ભવિષ્યમાં આવા બનાવો રોકવા માટે આ એક દાખલારૂપ કદમ ગણી શકાય. ગીર અભયારણ્યની પવિત્રતા અને વન્યજીવોની સલામતી જાળવવી એ સૌની નૈતિક જવાબદારી છે.
Health Tips : છાસમાં પાણી ઉમેરીને પીવાના ગજબના ફાયદા, ગરમીમાં તો એકદમ બેસ્ટ! આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો