Breaking News : મતદાન પહેલા જ ‘કેસરીયો દબદબો’,ભાજપના 300 થી વધુ ઉમેદવારો બિનહરીફ, ગુજરાતમાં લોકશાહી મજબૂત કે વિપક્ષ કમજોર?

સામાન્ય રીતે લોકશાહીમાં ચૂંટણી એટલે રસાકસી, પ્રચારનો શોરબકોર અને મતદાનના દિવસે મતદારોની લાંબી કતારો. પરંતુ ગુજરાતનું વર્તમાન રાજકીય ચિત્ર કંઇક અલગ જ દિશામાં નિર્દેશ કરી રહ્યું છે. અહીં લોકશાહીનું પર્વ હવે ‘ઔપચારિકતા’ તરફ વળી રહ્યું હોય તેમ જણાય છે. આગામી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં મતદાનની પ્રક્રિયાનો પ્રારંભ થાય તે પહેલા જ ભારતીય જનતા પાર્ટીએ જે રીતે ‘કેસરીયો સપાટો’ બોલાવ્યો છે, તે માત્ર રાજકીય વિજય નથી પણ ગુજરાતના રાજકારણમાં એક મોટા ‘પેરાડાઈમ શિફ્ટ’નો સંકેત છે. વિપક્ષી ઉમેદવારોના અભાવે કે ફોર્મ પરત ખેંચાવાને કારણે સર્જાયેલી આ સ્થિતિએ રાજ્યના રાજકીય ઇતિહાસમાં એક નવો અધ્યાય આલેખ્યો છે.

300થી વધુ બેઠકો પર ‘બિનહરીફ’ વિજય અને તેનો મનોવૈજ્ઞાનિક પ્રભાવ

ગુજરાત સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીના ઉમેદવારી ફોર્મની ચકાસણી અને નામ ખેંચવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ જે આંકડાઓ સપાટી પર આવ્યા છે તે વિરોધ પક્ષો માટે ચિંતાજનક છે. રાજ્યભરમાં ભાજપના 300 થી વધુ ઉમેદવારો બિનહરીફ જાહેર થયા છે. એક વરિષ્ઠ વિશ્લેષકની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો આ આંકડો માત્ર સંખ્યાત્મક પકડ નથી, પરંતુ વિરોધ પક્ષોમાં વ્યાપેલી ‘સંગઠનાત્મક શિથિલતા’ (Organizational Lethargy) અને ‘વિપક્ષી શૂન્યાવકાશ’ નું જીવંત ઉદાહરણ છે. મતદાન પૂર્વે જ આટલી વિશાળ સંખ્યામાં વિજય મેળવવો એ ભાજપના પાયાના કાર્યકરો માટે મનોબળ વધારનારું છે, જ્યારે સામે પક્ષે વિરોધ પક્ષોના મનોબળ પર આ એક જોરદાર પ્રહાર છે જે આગામી સમયમાં ‘મનોવૈજ્ઞાનિક પરાજય’માં પરિણમી શકે છે.

ચાર નગરપાલિકાઓમાં શાસનનું શિખર

રાજ્યની કુલ 84 નગરપાલિકાઓ પૈકી 4 નગરપાલિકાઓમાં તો ભાજપે મતદાન પહેલા જ સ્પષ્ટ બહુમતી હાંસલ કરીને વિરોધીઓના સૂપડા સાફ કરી દીધા છે. આ નગરપાલિકાઓ છે

1. ગણદેવી (દક્ષિણ ગુજરાત)
2. કડી (ઉત્તર ગુજરાત)
3. ઊંઝા (ઉત્તર ગુજરાત)
4. શહેરા (મધ્ય ગુજરાત)

આ વિજય માત્ર એક વિસ્તાર પૂરતો મર્યાદિત નથી. દક્ષિણ ગુજરાતના ગણદેવીથી લઈને ઉત્તર ગુજરાતના APMCના હબ ગણાતા ઊંઝા અને કડી સુધી ભાજપની આ જીત એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે પક્ષનું સંગઠન રાજ્યના દરેક ભૌગોલિક છેડા સુધી અત્યંત મજબૂત છે. ઉત્તર અને મધ્ય ગુજરાતના આ મહત્વના પોકેટ્સમાં મળેલી બહુમતી એ સાબિત કરે છે કે અહીં ભાજપ સામે ટકી શકે તેવું કોઈ સક્ષમ માળખું વિપક્ષ પાસે બચ્યું નથી.

બેઠકોનું સ્તરવાર પૃથ્થકરણ

બિનહરીફ થયેલી 300થી વધુ બેઠકોનું વિભાજન ભાજપની દરેક સ્તરે રહેલી પકડને સ્પષ્ટ કરે છે:

• મહાનગરપાલિકા: 20 બેઠકો બિનહરીફ
• નગરપાલિકા: 178 બેઠકો બિનહરીફ
• જિલ્લા પંચાયત: 20 બેઠકો બિનહરીફ
• તાલુકા પંચાયત: 90 બેઠકો બિનહરીફ

આ આંકડાકીય માળખું દર્શાવે છે કે શહેરી મતદારોની સાથે સાથે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પણ ભાજપે પોતાની રણનીતિ અને જનસંપર્કથી વિપક્ષને હાંસિયામાં ધકેલી દીધો છે. ખાસ કરીને નગરપાલિકાઓમાં 178 બેઠકો પર બિનહરીફ વિજય એ ભાજપના ‘પેજ કમિટી’ મોડેલની સફળતા દર્શાવે છે.

2021નો રેકોર્ડ તોડ્યો

વર્ષ 2021માં જ્યારે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી યોજાઈ હતી, ત્યારે કુલ 221 બેઠકો બિનહરીફ થઈ હતી, જે તે સમયે એક મોટો રેકોર્ડ માનવામાં આવતો હતો. જોકે આ વખતે ભાજપે 300 નો આંકડો વટાવીને પોતાની જ જીતની ક્ષમતામાં આશરે 35% થી વધુનો વધારો નોંધાવ્યો છે. આ પ્રચંડ વિજયકૂચ એ સંકેત આપે છે કે ગુજરાતના રાજકારણમાં સ્પર્ધાનું તત્વ ધીમે ધીમે ઓસરી રહ્યું છે.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી પહેલા જ ભાજપનો સપાટો: 300થી વધુ ઉમેદવારો બિનહરીફ.

લોકશાહી કે એકતરફી વર્ચસ્વ?

આ ઐતિહાસિક બિનહરીફ વિજય રાજકીય વિશ્લેષકો માટે અભ્યાસનો વિષય છે. એક તરફ ભાજપની ‘ચૂંટણી મશીનરી’ અને સક્ષમ નેતૃત્વ છે, તો બીજી તરફ વિપક્ષનું નેતૃત્વવિહોણું અને દિશાહીન આયોજન છે. મતદાન પહેલા જ આટલી મોટી સંખ્યામાં બેઠકો અંકે કરી લેવી એ 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી માટે પણ એક માર્ગ સૂચવે છે.

પરંતુ અહી એક પ્રશ્ન ઊભો થાય છે: શું આટલી મોટી સંખ્યામાં બિનહરીફ વિજય એ શાસક પક્ષ પ્રત્યેનો ‘અતૂટ જનવિશ્વાસ’ છે કે પછી રાજ્યમાં ‘સ્પર્ધાત્મક રાજકારણનો અંત’? શું લોકશાહીમાં વિપક્ષની આ શૂન્યતા લાંબે ગાળે તંદુરસ્ત પ્રણાલી માટે પડકારરૂપ સાબિત થશે? ગુજરાતના આ ‘કેસરીયા રેકોર્ડ’ બાદ હવે પછીના રાજકીય પ્રવાહો કઈ દિશામાં જશે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે. તમારી દ્રષ્ટિએ આ એકતરફી જંગ એ મજબૂત લોકશાહીનું લક્ષણ છે કે વિપક્ષી અસ્તિત્વના જોખમની નિશાની?

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ફરી એકવાર વધીને 100 ડોલરને પાર, આ કારણથી એક જ ઝટકામાં ભાવ વધી ગયા આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો