વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ( PM Modi ) દ્વારા કરવામાં આવેલી અપીલથી સોના બજાર અને નીતિગત વર્તુળોમાં નવી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ છે. ગઈકાલ રવિવાર 10મી મેના રોજ,  હૈદરાબાદમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન, પીએમ મોદીએ જનતાને આગામી એક વર્ષ માટે બિન-આવશ્યક સોનાની ખરીદીથી દૂર રહેવા, ઈંધણનો વપરાશ ઘટાડવા અને વિદેશ યાત્રા અંગે સંયમ રાખવાની અપીલ કરી હતી. આ પછી, એવી અટકળો તેજ થઈ ગઈ છે કે, જો પશ્ચિમ એશિયામાં કટોકટી વધુ ઘેરી બને અને ક્રુડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહે, તો સરકાર સોના પર આયાત ડ્યુટી વધારવા જેવા પગલાં લઈ શકે છે.

શું સરકાર સોનાની આયાત ડ્યુટી વધારી શકે છે?

જોકે કેન્દ્ર સરકારે હજુ સુધી સોનાની આયાત ડ્યુટીમાં વધારા અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. બજારના નિષ્ણાતો પીએમ મોદીના આ નિવેદનને સંભવિત “આકસ્મિક યોજના” ના સંકેત તરીકે જુએ છે. ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા સોનાના આયાતકારોમાંનો એક છે, અને સ્થાનિક માંગનો નોંધપાત્ર ભાગ આયાત દ્વારા પૂર્ણ થાય છે. પરિણામે, જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ વધે અથવા વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા ખોરવાઈ જાય, તો દેશનું આયાત બિલ ઝડપથી વધી શકે છે.

આવી સ્થિતિમાં, સરકાર બિન-આવશ્યક આયાતોને રોકવા માટે સોના પર કસ્ટમ ડ્યુટી વધારવાનું પસંદ કરી શકે છે. હાલમાં, ભારતમાં સોનાની આયાત પર અસરકારક કર – જેમાં કસ્ટમ ડ્યુટી અને અન્ય લેવીનો સમાવેશ થાય છે, લગભગ 6% છે.

ઈરાન કટોકટી અને ક્રૂડ ઓઇલ મુખ્ય ચિંતાઓ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને ઈરાનને લગતી કટોકટીએ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો કર્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ પહેલાથી જ ડોલર 104 પ્રતિ બેરલના આંકને વટાવી ગયું છે. તેલના ભાવમાં આ વધારો ભારતના ચાલુ ખાતાની ખાધ, ફુગાવા અને વિદેશી વિનિમય અનામત પર દબાણ વધારી શકે છે. આ જ કારણ છે કે સરકાર આયાત અને ડોલરના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવાના હેતુથી વિકલ્પો પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે. સરકારે અગાઉ પણ નિયમો કડક કર્યા હતા

તાજેતરમાં, સરકારે કિંમતી ધાતુઓ માટે આયાત નિયમો પણ કડક કર્યા છે. એપ્રિલમાં, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT) એ ઘણા સોના, ચાંદી અને પ્લેટિનમ ઉત્પાદનોને ‘પ્રતિબંધિત’ શ્રેણી હેઠળ મૂક્યા હતા. આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય વેપાર માર્ગોના દુરુપયોગને રોકવા અને કિંમતી ધાતુઓની આયાત પર દેખરેખ વધારવાનો હતો.

વિદેશી મુસાફરી અને ડોલરના પ્રવાહ પર ચકાસણીમાં વધારો?

વડાપ્રધાન મોદીની વિદેશ મુસાફરી ઘટાડવાની અપીલ બાદ, અટકળો તેજ થઈ છે કે સરકાર વિદેશી હૂંડિયામણ અનામતને બચાવવાના પ્રયાસમાં બાહ્ય રેમિટન્સ પર તપાસ વધારી શકે છે. હાલમાં, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ, ભારતીય નાગરિકોને વાર્ષિક 250,000 ડોલર સુધી વિદેશમાં મોકલવાની પરવાનગી છે. આ ભંડોળનો ઉપયોગ મુસાફરી, શિક્ષણ, રોકાણ અને અન્ય ઉદ્દેશ્યો જેવા હેતુઓ માટે થાય છે.

શું સોનું વધુ મોંઘુ કે સસ્તુ થઈ શકે છે?

જો સરકાર સોના પર આયાત ડ્યુટી વધારવાનો નિર્ણય લે છે, તો તેની સીધી અસર સ્થાનિક સોનાના ભાવ પર પડી શકે છે. આનાથી દાગીનાની કિંમતમાં વધારો થઈ શકે છે અને માંગમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. સરકારે હજુ સુધી કોઈ ઔપચારિક પગલાંની જાહેરાત કરી નથી, પરંતુ પીએમ મોદીની અપીલ ચોક્કસપણે સૂચવે છે કે વહીવટીતંત્ર વૈશ્વિક અસ્થિરતા, વધતી જતી ઉર્જાના ભાવ અને વિદેશી હૂંડિયામણ અનામત પરના દબાણ અંગે વધુ સતર્કતાની સ્થિતિમાં છે.

Gold Rate Today: સોનાના ભાવમાં ઘટાડો, તમારા શહેરમાં આ છે આજનો 10 ગ્રામનો ભાવ