નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) એવા રોકાણકારો માટે રોકાણનો શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે જેઓ નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક (પેન્શન) મેળવવા માંગે છે. ભારત સરકારે 2004માં સરકારી કર્મચારીઓ માટે આ યોજના શરૂ કરી હતી, પરંતુ 2009થી તેને તમામ ભારતીય નાગરિકો માટે ખોલી દેવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે સામાન્ય ખાનગી નોકરિયાતો કે વેપારીઓ પણ આ યોજનામાં જોડાઈ શકે છે.

નિવૃત્તિ પછી નિયમિત પેન્શનની સુવિધા

NPS ની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે નિયમિત રોકાણ કરવાથી 60 વર્ષની ઉંમરે એક વિશાળ રિટાયરમેન્ટ ફંડ તૈયાર થઈ જાય છે. નિયમો અનુસાર: મેચ્યોરિટી વખતે કુલ ફંડના ઓછામાં ઓછા 40% હિસ્સામાંથી એન્યુઇટી (Annuity) ખરીદવી ફરજિયાત છે, જેના દ્વારા આજીવન માસિક પેન્શન મળે છે. બાકીનો 60% હિસ્સો રોકાણકારને એકસાથે કરમુક્ત (Lump-sum Tax-Free) રોકડ સ્વરૂપે મળી જાય છે, જેનો ઉપયોગ ઘરના અન્ય ખર્ચ કે લાયબિલિટી ચૂકવવા માટે થઈ શકે છે.

40 વર્ષની ઉંમરે શરૂઆત કરવા છતાં બનશે મોટો કોર્પસ

ઘણા લોકોને એવી ગેરસમજ હોય છે કે પેન્શન ફંડ બનાવવા માટે 20-25 વર્ષની નાની ઉંમરે જ રોકાણ શરૂ કરવું પડે. પરંતુ એવું નથી; જો કોઈ વ્યક્તિ 40 વર્ષની ઉંમરે પણ શિસ્તબદ્ધ રીતે દર મહિને ₹10,000 જમા કરાવે, તો તેને 60 વર્ષની નિવૃત્તિ સુધી 20 વર્ષનો લાંબો સમયગાળો મળે છે. કમ્પાઉન્ડિંગના ફાયદાથી આ સમયગાળો પણ સંપત્તિ સર્જન માટે પૂરતો સાબિત થાય છે.

20 વર્ષના રોકાણ અને વળતરનું ગણિત:

• કુલ જમા રકમ: દર મહિને ₹10,000 લેખે 20 વર્ષમાં રોકાણકારની પોતાની જમા મૂડી ₹24,00,000 થશે.

સ્થિતિ 1: 9% સરેરાશ વાર્ષિક રિટર્ન ધારતા:

• અંદાજિત વ્યાજ/નફો: ₹42,78,869
• 60 વર્ષે કુલ ફંડ: ₹66,78,869
• એકસાથે મળતી રકમ (60% લમ્પસમ): આશરે ₹40,07,321 હાથમાં મળશે.
• એન્યુઇટી માટે રોકાણ (40%): આશરે ₹26,71,548 માંથી પેન્શન શરૂ થશે.

સ્થિતિ 2: 10% સરેરાશ વાર્ષિક રિટર્ન ધારતા:

• અંદાજિત વ્યાજ/નફો: ₹52.57 લાખ
• 60 વર્ષે કુલ ફંડ: આશરે ₹76.57 લાખ
• વાર્ષિક રિટર્નમાં માત્ર 1% ના વધારાથી મેચ્યોરિટી ફંડમાં સીધો ₹10 લાખ જેટલો મોટો ફાયદો જોવા મળે છે.

NPS નું અંતિમ વળતર બજાર આધારિત એસેટ એલોકેશન (Equity અને Debt) ના વાસ્તવિક પ્રદર્શન પર નિર્ભર રહે છે. લાંબા ગાળે ઈક્વિટી એક્સપોઝર સારું રાખવાથી 10% કે તેથી વધુ સરેરાશ વાર્ષિક વૃદ્ધિ મેળવી શકાય છે.

પોસ્ટ ઓફિસ RD સ્કીમ : માત્ર ₹5000 ની માસિક બચતથી બનાવો ₹8.50 લાખનું ફંડ, ફક્ત વ્યાજથી જ થશે ₹2.50 લાખની કમાણી