
ભારત હવે વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપારના નકશા પર પોતાની સ્થિતિ વધુ મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મોટું પગલું ભરી રહ્યું છે. દક્ષિણ ભારતમાં આવેલા વિઝિંજામ બંદરને વિશ્વ કક્ષાના ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબ તરીકે વિકસાવવા માટે અદાણી પોર્ટ્સ દ્વારા ₹16,000 કરોડનું વિશાળ રોકાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ભારતની વેપાર ક્ષમતામાં વધારો કરશે નહીં, પરંતુ ચીનના દરિયાઈ વર્ચસ્વને સીધો પડકાર પણ આપશે. હાઇ-ટેક મશીનરી અને અદ્યતન ઓટોમેટેડ સિસ્ટમ્સથી સજ્જ આ બંદર ભારત માટે એક ઐતિહાસિક માઈલસ્ટોન સાબિત થવાની શક્યતા ધરાવે છે.
સદીઓથી વેપારનું કેન્દ્ર રહેલા ભારતીય દરિયાકાંઠે હવે એક નવો અધ્યાય લખાઈ રહ્યો છે. દેશની અગ્રણી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કંપની અદાણી પોર્ટ્સે વિઝિંજામ બંદરના વિસ્તરણના બીજા તબક્કા માટે સ્પષ્ટ રોડમૅપ તૈયાર કર્યો છે. કંપનીનું લક્ષ્ય વિઝિંજામને ભારતીય ઉપખંડનું સૌથી મોટું અને સૌથી અસરકારક ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબ બનાવવાનું છે. ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબ તરીકે વિકસતા આ બંદરથી ભારતને કોલંબો અને સિંગાપોર જેવા વિદેશી બંદરો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
બીજા તબક્કાના પૂર્ણ થવા સાથે, બંદરની ક્ષમતામાં 4.1 મિલિયન ટીઇયુ (કન્ટેનર યુનિટ)નો મોટો વધારો થશે. આ સાથે ભારતની લોજિસ્ટિક્સ ક્ષમતામાં ઐતિહાસિક ઉછાળો આવશે. મોટા જહાજોમાંથી માલ ઉતારીને અન્ય દેશોમાં મોકલવાની પ્રક્રિયા હવે દેશની અંદર જ શક્ય બનશે, જેનાથી સમય અને ખર્ચ બંનેમાં બચત થશે.
ટેકનોલોજીની દૃષ્ટિએ વિઝિંજામ બંદર પહેલેથી જ અદ્યતન માનવામાં આવે છે, પરંતુ તબક્કો-2 તેને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જશે. બંદર પર 21 અત્યાધુનિક સ્વ-સંચાલિત શિપ-ટુ-શોર ક્રેન્સ (STS) અને 45 રેલ-માઉન્ટેડ ગેન્ટ્રી ક્રેન્સ (CRMG) તૈનાત કરવામાં આવશે. ભારે કન્ટેનરોનું લિફ્ટિંગ અને લોડિંગ હવે સંપૂર્ણપણે મશીન આધારિત રહેશે, જેથી માનવ ભૂલની શક્યતા નગણ્ય બની જશે અને કાર્ગો હેન્ડલિંગની ઝડપમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે.
પર્યાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને, વિઝિંજામ બંદરને ‘ગ્રીન પોર્ટ’ તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. બંદર સંકુલમાં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ચાર્જિંગ સ્ટેશનો સ્થાપિત કરવામાં આવશે અને પર્યાવરણને અનુકૂળ સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. સાથે જ, ઝડપી અને કાર્યક્ષમ માલ પરિવહન માટે આધુનિક રેલ હેન્ડલિંગ યાર્ડ પણ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે.
માળખાગત દૃષ્ટિએ, આ પ્રોજેક્ટ એન્જિનિયરિંગનું એક અદભુત ઉદાહરણ બનશે. અહીં ભારતનું સૌથી ઊંડું બ્રેકવોટર બનાવવામાં આવશે, જે 920 મીટર લાંબું અને 21 મીટર ઊંડું હશે. આ બ્રેકવોટર સમુદ્રના પ્રચંડ મોજાને અટકાવીને બંદરને સલામત રાખશે, જેથી મોટા કન્ટેનર જહાજો સરળતાથી ડોક કરી શકશે.
સુરક્ષા અને સ્વચ્છતાના મામલે પણ કોઈ સમજૂતી કરવામાં નહીં આવે. આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજ અને બંદર સુવિધા સુરક્ષા (ISPS) ધોરણો અનુસાર મજબૂત સુરક્ષા પરિમિતિ બનાવવામાં આવશે. ઉપરાંત, પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અને સ્વચ્છતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આધુનિક ગટર શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ પણ આ પ્રોજેક્ટનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ રહેશે.
ચીન નહીં હવે ભારતમાં બનશે દુનિયાનો સામાન, જાણવા માટે અહીં ક્લિક કરો..
Published On - 8:56 pm, Sat, 24 January 26