
રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંક લિમિટેડ (PPBL) ને તેની શેડ્યુલ્ડ બેંકોના લિસ્ટમાંથી દૂર કરી દીધી છે. આ પગલું બેંકનું લાઇસન્સ રદ કર્યા પછી લેવામાં આવ્યું છે. RBI એ અગાઉ એપ્રિલ 2026 માં પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકનું બેંકિંગ લાઇસન્સ રદ કર્યું હતું.
આરબીઆઈએ 24 એપ્રિલ 2026ના રોજ Paytm Payments Bankનું લાઈસન્સ રદ કરતા કહ્યું હતું કે, બેંકની કામગીરી અને સંચાલન જમાકર્તાઓના હિતોને પ્રતિકૂળ અસર કરી રહ્યું હતું. કેન્દ્રીય બેંકના જણાવ્યા અનુસાર, બેંક તેના લાયસન્સની શરતો અને બેંકિંગ નિયમોનું પાલન કરવામાં પણ નિષ્ફળ ગઈ હતી. આ પછી, Paytm પેમેન્ટ્સ બેંકના બેંકિંગ કાર્યોને બંધ કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધી. RBI એ બેંકને બંધ કરવા માટે હાઇકોર્ટમાં અરજી પણ દાખલ કરી.
Paytm પેમેન્ટ્સ બેંક સામે RBI ની કાર્યવાહી અચાનક આવી ન હતી. કેન્દ્રીય બેંકે જાન્યુઆરી 2024 માં બેંક પર અનેક વ્યવસાયિક પ્રતિબંધો લગાવ્યા હતા. ગ્રાહકોને પાછળથી તેમના ઉપલબ્ધ બેલેન્સ ઉપાડવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ નવી થાપણો, ક્રેડિટ વ્યવહારો અને ઘણી બેંકિંગ સેવાઓ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. RBI એ માર્ચ 2024 થી બેંકની ઘણી સેવાઓ પર પ્રતિબંધો લગાવ્યા હતા. આ પછી, Paytm ના ચુકવણી વ્યવસાયમાં અન્ય ભાગીદાર બેંકોની ભૂમિકા વધી.
શેડ્યુલ્ડ બેંક એવી બેંક હોય છે. જે RBI એક્ટ, 1934 ના બીજા શેડ્યુલમાં સૂચિબદ્ધ બેંક છે. આવી બેંકોને RBI તરફથી ચોક્કસ વિશેષાધિકારો મળે છે, જેમ કે બેંક દરે ધિરાણ અને ક્લિયરિંગ હાઉસમાં સભ્યપદ મળે છે.
Paytm પેમેન્ટ્સ બેંકનું ડિલિસ્ટિંગ તેના બેંકિંગ લાઇસન્સ રદ થયા પછી નિયમનકારી પ્રક્રિયાનો એક ભાગ છે. આનો અર્થ એ છે કે PPBL હવે સામાન્ય બેંકિંગ ગતિવિધિઓ કરતી શેડ્યુલ્ડ બેંક નથી.
Paytm Payments Bank અને Paytmની ચુકવણી સેવાઓને એકબીજા સાથે મૂંઝવણમાં ન મૂકવી જોઈએ. પેટીએમ એપની ઘણી સેવાઓ પાર્ટનર બેંકો અને અન્ય નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા ઓફર કરવાનું ચાલુ રાખી શકાય છે. RBIએ અગાઉ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે, ગ્રાહકોને પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકમાં તેમના ઉપલબ્ધ બેલેન્સ ઉપાડવાની અથવા તેનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. બેંકનું લાઇસન્સ રદ કરવાની પ્રક્રિયા બાદ, મુખ્ય ધ્યાન હવે બેંકને બંધ કરવા અને જમાકર્તાઓની જવાબદારીઓનું કામ પૂર્ણ કરવા પર છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે જુલાઈ 2026 માં પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બેંકને બંધ કરવાનો આદેશ પણ આપ્યો હતો, અને એક સત્તાવાર લિક્વિડેટરની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.