
1 એપ્રિલ આપણા દેશમાં ફક્ત નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત જ નથી, પરંતુ તે દિવસ પણ છે જ્યારે તમારા ખિસ્સા, તમારા બેંક બેલેન્સ અને તમારી જીવનશૈલીને લગતા ઘણા નિયમો બદલાય છે. આ 1 એપ્રિલ 2026 ખાસ છે કારણ કે આ વખતે સરકાર દાયકાઓ જૂના કાયદાઓમાં સુધારો કરીને નવા નિયમો લાગુ કરી રહી છે.
તમારી સેલેરી સ્લિપ હોય, તમારી કન્ફર્મ રેલવે ટિકિટ હોય, તમારો UPI ટ્રાન્ઝેક્શન હોય કે પછી તમારા વોલેટમાં ક્રેડિટ કાર્ડ હોય બધું જ પ્રભાવિત થશે. 1 એપ્રિલે આવનારા ફેરફારો તમારા વોલેટના વજન અને બેંક બેલેન્સ પર પણ અસર કરશે, કારણ કે ઘણા જૂના નિયમો હંમેશા માટે ઇતિહાસ બની જશે.
સમય બગાડ્યા વિના, ચાલો મુખ્ય નિયમો અને ફેરફારો પર નજર કરીએ જે તમારા મહેનતથી કમાયેલા પૈસા અને ખર્ચ કરવાની રીતોને સીધી અસર કરશે. ચાલો આ મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોને અનલૉક કરીએ જે 1 એપ્રિલ, 2026 થી તમારા જીવનનો એક ભાગ બનશે.
દર મહિનાની પહેલી તારીખે ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવ બદલાય છે. ઇંધણ સંકટ અને ગયા મહિને અચાનક ભાવ વધારા બાદ સમગ્ર દેશ ઉત્સુકતાથી રાહ જોઈ રહ્યો હતો કે શું પેટ્રોલિયમ કંપનીઓ દર મહિનાની પહેલી તારીખે ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો કરશે. જોકે આ વખતે જનતા કોઈ ફેરફાર કર્યા વિના રાહત અનુભવી રહી હતી. ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં શરૂઆતમાં ગયા મહિનાની 7 તારીખે વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. બીજી તરફ કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવમાં સરેરાશ ₹200નો વધારો થયો છે, જેના કારણે દેશભરમાં ભાવ પ્રતિ સિલિન્ડર ₹2,200 થયો છે.
આજકાલ જેટ ઇંધણના ભાવ વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ બની ગયા છે. આ અસર એરલાઇન્સના સંચાલન ખર્ચ અને સામાન્ય લોકોના ખિસ્સા પર સ્પષ્ટપણે અનુભવાય છે. નોંધપાત્ર વાત એ છે કે આ વખતે પેટ્રોલિયમ કંપનીઓએ જેટ ઇંધણના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. લગભગ બે વર્ષમાં આ પહેલી વાર છે જ્યારે જેટ ઇંધણના ભાવ યથાવત રહ્યા છે. અગાઉ માર્ચમાં જેટ ઇંધણના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો, જે સ્થાનિક ફ્લાઇટ્સ માટે પ્રતિ કિલોલીટર ₹100,000 થી વધુ સુધી પહોંચ્યો હતો.
પહેલા આવકવેરા વિશે વાત કરીએ 1 એપ્રિલથી 1961નો જૂનો આવકવેરા કાયદો ઇતિહાસ બની જશે અને તેને નવા આવકવેરા કાયદા 2025 દ્વારા બદલવામાં આવશે. અત્યાર સુધી આપણે “નાણાકીય વર્ષ” (FY) અને “આકારણી વર્ષ” (AY) શબ્દો વચ્ચે મૂંઝવણમાં હતા, પરંતુ હવે સરકારે આ મૂંઝવણનો અંત લાવ્યો છે. હવે ફક્ત “કર વર્ષ” રહેશે. એટલે કે 1 એપ્રિલ 2026 થી 31 માર્ચ 2027 સુધીનો સમયગાળો “કર વર્ષ 2026-27” કહેવાશે. વધુમાં નોન-ઓડિટ કરદાતાઓ માટે ITR 3 અને 4 ફાઇલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 ઓગસ્ટ સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
પણ સાવધાન! જો તમે મોટા રોકડ વ્યવહારો કરો છો, તો આવકવેરા વિભાગ તમારા પર નજર રાખશે. અત્યાર સુધી, વાર્ષિક ₹20 લાખ સુધીના રોકડ વ્યવહારો પર નજર રાખવામાં આવતી હતી, પરંતુ 1 એપ્રિલથી આ મર્યાદા ઘટાડીને ₹10 લાખ કરવામાં આવી છે. જો તમે એક વર્ષમાં તમારા બેંક ખાતામાંથી રોકડ જમા કરો છો અથવા ઉપાડો છો, તો તમને આવકવેરા નોટિસનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
હવે તમારી પગાર સ્લિપ પર એક નજર નાખો. 1 એપ્રિલથી દેશમાં ચાર નવા લેબર કોડ લાગુ થવાની સંભાવના છે. આનાથી તમારા ટેક-હોમ પગાર પર સીધી અસર પડશે. નવા નિયમો અનુસાર, કંપનીઓએ કર્મચારીના કુલ પગારના ઓછામાં ઓછા 50 ટકા મૂળ પગાર (Basic Pay) તરીકે અલગ રાખવા પડશે.
અત્યાર સુધી કંપનીઓ તેમના પીએફ યોગદાન ઘટાડવા માટે મૂળ પગાર 20 થી 40 ટકાની વચ્ચે રાખતી હતી. જોકે, જેમ જેમ તમારો મૂળ પગાર વધશે તેમ તેમ તમારા પીએફ અને ગ્રેચ્યુઇટી યોગદાનમાં પણ વધારો થશે. આનો અર્થ એ છે કે તમારી ભવિષ્યની બચત વધશે, પરંતુ તમારા માસિક પગારમાં થોડો ઘટાડો થશે. વધુમાં, હવે HRAનો દાવો કરવા માટે તમારા મકાનમાલિકનું પાન કાર્ડ અને ભાડાની રસીદ આપવી ફરજિયાત રહેશે.
આવતીકાલથી મુસાફરો માટે નિયમો પણ બદલાઈ રહ્યા છે. રેલવેએ ટિકિટ રદ કરવા અંગે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. હવે, જો તમે ટ્રેન ઉપડવાના 8 થી 24 કલાક પહેલાં તમારી ટિકિટ રદ કરો છો, તો તમને ફક્ત 50% રિફંડ મળશે. અને જો 8 કલાકથી ઓછો સમય બાકી હોય, તો તમને કોઈ રિફંડ મળશે નહીં. જોકે કેટલાક સારા સમાચાર છે તમે હવે ટ્રેન ઉપડવાના 30 મિનિટ પહેલાં તમારા બોર્ડિંગ પોઈન્ટને બદલી શકો છો, જે બહુવિધ સ્ટેશનવાળા શહેરોમાં રહેતા લોકો માટે મોટી રાહત છે.
ટોલ પ્લાઝામાંથી મુસાફરી કરવી પણ વધુ મોંઘી થઈ ગઈ છે. NHAI એ બિન-વાણિજ્યિક વાહનો માટે વાર્ષિક FASTag પાસની કિંમત ₹3,000 થી વધારીને ₹3,075 કરી દીધી છે. આ પાસ એક વર્ષ અથવા 200 ટોલ ક્રોસિંગ માટે માન્ય રહેશે.
બેંકિંગ જગતમાં કંઈપણ “મફત” નહીં રહે. HDFC અને બંધન બેંક જેવી બેંકો હવે દર મહિને પાંચ મફત વ્યવહારો પછી રોકડ ઉપાડ માટે ₹23 ચાર્જ લેશે. જો તમારા ખાતામાં બેલેન્સ ઓછું હોય અને ATM વ્યવહાર નિષ્ફળ જાય, તો તમારે ₹25 નો દંડ ચૂકવવો પડશે. પંજાબ નેશનલ બેંકે પણ તેની ડેબિટ કાર્ડ ઉપાડ મર્યાદા ઘટાડી દીધી છે.
તમારા દસ્તાવેજો અને રોકાણોની વાત કરીએ તો નવું PAN કાર્ડ મેળવવા માટે તમારા આધાર કાર્ડને હવે જન્મ તારીખ (DOB) નો એકમાત્ર પુરાવો ગણવામાં આવશે નહીં. તમારે તમારું 10મા ધોરણનું પ્રમાણપત્ર, પાસપોર્ટ અથવા જન્મ પ્રમાણપત્ર પ્રદાન કરવાની જરૂર પડશે. તમારા ક્રેડિટ સ્કોર અંગે બેંકો હવે તમારા રિપોર્ટને સાપ્તાહિક અપડેટ કરશે, જેનાથી તમારો ક્રેડિટ સ્કોર વધુ સચોટ બનશે.
1 એપ્રિલથી ડિજિટલ ચુકવણી ઉત્સાહીઓ માટે સુરક્ષાનું એક નવું સ્તર ઉમેરવામાં આવશે. હવે ફક્ત OTP પૂરતું રહેશે નહીં. RBI એ UPI, કાર્ડ અથવા વોલેટનો ઉપયોગ કરીને ચુકવણી માટે બે-પરિબળ પ્રમાણીકરણ ફરજિયાત બનાવ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે તમારે તમારી ચુકવણીની પુષ્ટિ કરવા માટે બાયોમેટ્રિક્સ અથવા PIN જેવી વધારાની સુરક્ષા તપાસમાંથી પસાર થવું પડશે. વધુમાં જો તમે ઘરે તમારું ડેબિટ કાર્ડ ભૂલી ગયા છો અને UPI નો ઉપયોગ કરીને ATM માંથી પૈસા ઉપાડવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો તો સાવચેત રહો. હવે તમારે આવા દરેક વ્યવહાર માટે ₹23 ની ફ્લેટ ફી ચૂકવવી પડશે, જે તમારા વોલેટ પર નોંધપાત્ર અસર કરશે.
જો તમે મુસાફરીના શોખીન છો અને હોટલમાં રહેવાનો આનંદ માણો છો, તો તમારા રોકડ નાણાંનું ધ્યાન રાખો. નવા નિયમો હેઠળ તમે હવે કોઈપણ હોટલમાં ₹1 લાખ સુધીની મહત્તમ રોકડ ચુકવણી કરી શકો છો. આ રકમથી વધુ રકમ માટે તમારે ડિજિટલ માધ્યમો અથવા ચેકનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર પડશે. સરકારનો ધ્યેય વૈભવી ખર્ચ માટે કાળા નાણાંના ઉપયોગને રોકવાનો છે.
રોકાણના મોરચે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ્સ (SGB) નું ગણિત સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું છે. અત્યાર સુધી તેમને સૌથી સુરક્ષિત અને સૌથી કરમુક્ત રોકાણ માનવામાં આવતું હતું, પરંતુ 1 એપ્રિલથી એક મોટી ગૂંચવણ ઊભી થશે. જો તમે આ બોન્ડ્સ સીધા RBI પાસેથી ખરીદવાને બદલે સેકન્ડરી માર્કેટમાંથી ખરીદ્યા હોય, તો હવે તમારે કમાયેલા નફા પર 12.5 ટકા લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કર ચૂકવવો પડશે. સંપૂર્ણ કર મુક્તિ ફક્ત તે લોકો માટે જ ઉપલબ્ધ રહેશે જેમણે RBI પાસેથી સીધા બોન્ડ ખરીદ્યા છે અને તેમને સંપૂર્ણ પરિપક્વતા સમયગાળા માટે રાખ્યા છે.
તો આ વિવિધ ફેરફારો છે જે 1 એપ્રિલ 2026 થી તમારા જીવનમાં પ્રવેશ કરશે. આ બધા ફેરફારો તમારા ખિસ્સા, તમારી બચત અને તમારા ભવિષ્યના આયોજન પર સીધી અને ઊંડી અસર કરશે. પછી ભલે તે કર હોય વ્યવહારો હોય રોકાણ હોય કે મુસાફરી હોય આ નિયમોની આ વિગતવાર સમજ તમને અનિચ્છનીય સૂચનાઓ ભારે દંડ અથવા નાણાકીય નુકસાનથી બચાવી શકે છે.
નિવૃત્તિ આયોજનમાં પણ કેટલાક ફેરફારો થઈ શકે છે. બદલાયેલા નિયમો હેઠળ, સરકારી કર્મચારીઓ પાસે નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) સહિત પેન્શન સિસ્ટમ્સ વચ્ચે સ્વિચ કરવાનો વિકલ્પ હોઈ શકે છે. આનાથી કર્મચારીઓને ફિક્સ્ડ અને માર્કેટ-લિંક્ડ નિવૃત્તિ લાભો વચ્ચે પસંદગી કરવામાં વધુ સુગમતા મળી શકે છે.
રોકાણકારો માટે કર અને વ્યવહાર ખર્ચમાં ફેરફાર વળતરને અસર કરી શકે છે. ડેરિવેટિવ્ઝ પર ઉચ્ચ સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) F&O ટ્રેડિંગને વધુ ખર્ચાળ બનાવશે. મૂડી લાભ અને બાયબેક ટેક્સમાં ફેરફાર ઇક્વિટી રોકાણકારોને અસર કરશે.
1 એપ્રિલ 2026 થી ભારતીય રિઝર્વ બેંકના નવા “સોના અને ચાંદીની સુરક્ષા સામે લોન” નિર્દેશો 2025 હેઠળ વાણિજ્યિક બેંકો અને નિયમનકારી સંસ્થાઓ, જેમાં NBFCનો સમાવેશ થાય છે, તેમને લોન માટે લાયક કોલેટરલ તરીકે ચાંદીના દાગીના, ઘરેણાં અને સિક્કા સ્વીકારવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે.
Axis Bank: Airtel Axis Bank ક્રેડિટ કાર્ડનું કેશબેક માળખું બદલાશે. રિવોર્ડ્સ હવે બેઝ સાઇકલ કમાણી સાથે લિંક કરવામાં આવશે. Zomato, Blinkit અને District by Zomato દ્વારા કરવામાં આવેલા વ્યવહારો પર મેળવેલ કેશબેક સીધા ભાગીદાર વોલેટમાં જમા કરવામાં આવશે. વધુમાં, ચાર મફત ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટ લાઉન્જ મુલાકાતો હવે ઉપલબ્ધ રહેશે નહીં.
YES Bank: બેંકે યુટિલિટી અને ટ્રાન્સપોર્ટેશન ટ્રાન્ઝેક્શન પર વસૂલવામાં આવતા ચાર્જમાં સુધારો કર્યો છે. જો માસિક ખર્ચ ચોક્કસ મર્યાદા કરતાં વધી જાય, ખાનગી કાર્ડ માટે ₹100,000, પ્રીમિયમ કાર્ડ માટે ₹50,000 અને અન્ય કાર્ડ માટે ₹25,000 – તો યુટિલિટી ચુકવણી પર 1% ફી + GST વસૂલવામાં આવશે. તેવી જ રીતે, ₹75,000 અથવા ₹50,000 ની મર્યાદા કરતાં વધુ થયા પછી પરિવહન સંબંધિત વ્યવહારો પણ વસૂલવામાં આવશે. આ ફી પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન મહત્તમ ₹5,000 ને આધીન રહેશે.
ગાંધીજીની જન્મભૂમિ પોરબંદરમાં હોટલોમાં દારૂ વેચાણને મંજૂરી, પ્રવાસનને મળશે નવી દિશા, આ સ્ટોરી વાંચવા અહીં ક્લિક કરો
Published On - 8:47 am, Wed, 1 April 26