Diwali Cash Gift Tax: શું દિવાળી પર મળતી રોકડ ભેટ પર ટેક્સ ભરવો પડે છે? જાણો ક્યારે મળે છે છૂટ
દિવાળીના શુકનમાં મળેલી રોકડ રકમ પર પણ આવકવેરો લાગી શકે છે. જો બિન-સંબંધીઓ તરફથી વર્ષ દરમિયાન ₹50,000 થી વધુ રોકડ ભેટ મળે તો તેના પર ટેક્સ ભરવો પડે છે. જાણો પરિવાર અને લગ્નમાં મળતી છૂટછાટના નિયમો.
દિવાળીના પર્વ પર મીઠાઈ અને ફટાકડાની સાથે શુકનના કવર મળવા સામાન્ય બાબત છે. ઘણીવાર મિત્રો કે સંબંધીઓ તરફથી સારી એવી રકમ ભેટમાં મળી જાય છે, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે શુકનના આ નાણાં પર પણ ટેક્સ લાગી શકે છે? જો તમને કોઈએ દિવાળી પર ₹51,000 ની રોકડ ભેટ આપી હોય, તો શું તેના પર ટેક્સ ભરવો પડશે? વાસ્તવમાં આ બાબત એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે નાણાં કોણે આપ્યા છે અને આખા નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન તમને કુલ કેટલી કિંમતની રોકડ ભેટ મળી છે.
₹50,000 થી વધુની રોકડ ભેટ પડી શકે છે ભારે
આવકવેરાના નિયમો અનુસાર, જો કોઈ એવી વ્યક્તિ તમને પૈસા આપે છે જે તમારા નજીકના સંબંધી (રિલેટિવ) ની વ્યાખ્યામાં આવતી નથી, અને વર્ષ દરમિયાન આવી ભેટોનું કુલ મૂલ્ય ₹50,000 થી વધી જાય, તો તમારે ટેક્સ ભરવો પડી શકે છે. દાખલા તરીકે, જો તમારા કોઈ પાડોશીએ દિવાળી પર ₹51,000 રોકડા આપ્યા હોય, તો સમગ્ર રકમ કરપાત્ર બને છે. આ રકમને ‘ઇનકમ ફ્રોમ અધર સોર્સિસ’ ગણવામાં આવે છે અને તમારા લાગુ ટેક્સ સ્લેબ મુજબ ટેક્સ વસૂલાય છે.
બીજી તરફ, જો કોઈ મિત્ર પાસેથી વર્ષ દરમિયાન કુલ ₹40,000 રોકડા મળ્યા હોય, તો સામાન્ય રીતે આ નિયમ હેઠળ તેના પર ટેક્સ લાગતો નથી. જોકે, આખા વર્ષમાં મળેલા તમામ ગિફ્ટ્સની કુલ રકમ ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે.
પરિવાર તરફથી મળેલી રોકડ ભેટ પર કેટલો ટેક્સ?
જો દિવાળી પર તમારા માતા-પિતા, ભાઈ-બહેન, પતિ-પત્ની કે દાદા-દાદી તમને રોકડ ભેટ આપે છે, તો રકમ ગમે તેટલી હોય, તેના પર સામાન્ય રીતે ટેક્સ લાગતો નથી. એટલે કે પિતા તરફથી ₹1 લાખ મળે તો પણ તમારે આવકવેરો ચૂકવવો પડતો નથી. જોકે, નિયમો હેઠળ દરેક પરિચિત કે દૂરના સંબંધીને છૂટ મળતી નથી. તેથી ગિફ્ટ આપનાર વ્યક્તિ ઇનકમ ટેક્સ એક્ટ હેઠળ ‘રિલેટિવ’ ની વ્યાખ્યામાં આવે છે કે નહીં તે જાણવું જરૂરી છે.
લગ્નમાં મળેલી ભેટ માટે શું છે નિયમ?
આવકવેરાના નિયમોમાં લગ્નના પ્રસંગે મળેલી ભેટો માટે વિશેષ કરમુક્તિ છે, જ્યાં રકમની કોઈ નિર્ધારિત મર્યાદા નથી. પરંતુ દિવાળી, જન્મદિવસ કે એનિવર્સરી જેવા તહેવારો કે પ્રસંગોએ મળેલી ભેટોને આ છૂટમાં ગણવામાં આવતી નથી. તેથી દિવાળી પર સામાન્ય ગિફ્ટ ટેક્સ નિયમો જ લાગુ પડે છે.
મોટી રકમની રોકડ ભેટ મળી હોય ત્યારે તેના સ્રોતનો યોગ્ય હિસાબ-કિતાબ રાખવો હિતાવહ છે, જેથી જરૂર પડ્યે નાણાં ક્યાંથી આવ્યા તે દર્શાવી શકાય.
