
હિંદુ ધર્મમાં પાપાંકુશા એકાદશી (Papankusha Ekadashi)ને ભગવાન વિષ્ણુની કૃપા મેળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ વ્રત આસો માસના શુકલ પક્ષની એકાદશી તિથિ પર રાખવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના પદ્મનાભ સ્વરુપની પુજા કરવાથી, વ્રત રાખવાથી અને દાન-પુણ્ય કરવાથી વ્યક્તિને પોતાના ખોટા કામોથી મુક્તિ મેળવવા અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિની પ્રેરણા મળે છે. પાપાંકુશા શબ્દનો સંબંધ પાપો પર અંકુશ લગાવવાની ધારણા સાથે જોડવામાં આવે છે. આ કારણથી આ એકાદશીને પ્રાયશ્ચિત, ભક્તિ અને સદકર્મો તરફ આગળ વધવાનો અવસર મળે છે.
પંચાગ અનુસાર વર્ષ 2026માં પાપાંકુશા એકાદશીનું વ્રત 22 ઓક્ટોમ્બર,ગુરુવારના રોજ છે. એકાદશીની તિથિ 21 ઓક્ટોમ્બરના બપોરે 2 : 11કલાકે શરુ થશે. તેમજ 22 ઓક્ટોમ્બર બપોરના 2 : 47 કલાકે પૂર્ણ થશે. ઉદયા તિથિના આધાર પર 22 ઓકટોમ્બરના રોજ વ્રત રાખવામાં આવશે.
પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર પાપાંકુશા એકાદશીનું મહત્વ શ્રીકૃષ્ણ અને રાજા યુધિષ્ઠરમાં સંવાદમાં બતાવવામાં આવ્યો છે. પદ્મ પુરાણમાં વર્ણિત કથા અનુસાર, રાજા યુધિષ્ઠર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને આસો માસના શુકલ પક્ષની એકાદશી વિશે પુછે છે. તે જાણવા માંગે છે કે, આ એકાદશીનું શું મહત્વ છે. તેમજ આ વ્રત કરવાથી શું ફળ મળે છે. જેના જવાબમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પાપાંકુશા એકાદશીનો મહિમા બતાવે છે તે કહે છે કે, આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના પદ્મનાભ સ્વરુપોની શ્રદ્ધાપૂર્વક પુજા કરવી જોઈએ. માન્યતા છે કે, આ વ્રત કરવાથી ભગવાનનું નામ જપવાથી સારા કર્મ કરવાથી વ્યક્તિને પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
પાપાંકુશા શબ્દો 2 શબ્દો જોડીને બનાવવામાં આવ્યો છે. પાપ અને અંકુશ આનો અર્થ છે નિયંત્રણ કરવાવાળું.આ વ્રતના પ્રભાવથી મનુષ્યના જીવનમાં જાણતા અજાણતા થયેલા તમામ પાપ નષ્ટ થઈ જાય છે. વિષ્ણુ પુરાણ અનુસાર આ એકાદશીનું વ્રત કરવાથી 100 અશ્વમેધ યજ્ઞ અને 100 સૂર્યયજ્ઞ કરવાનું ફળ પ્રાપ્ત થાય છે. આ વ્રત કરવાથી પાપનો નાશ થાય છે. આ સાથે માતા પક્ષ, પિતૃ પક્ષની અનેક પેઢીઓનો ઉદ્ધાર થાય છે.
Published On - 8:26 am, Fri, 16 October 26