
સ્માર્ટ મીટરના આગમન સાથે ભોપાલમાં વીજળી ચોરી પકડવાની પદ્ધતિમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. હવે વીજ કંપનીના સત્તાધીશો જાહેર જનતાની ફરિયાદની રાહ જોયા વિના, રિયલ ટાઈમમાં (જે-તે સમયે જ) ગેરકાયદેસર વીજ વપરાશને ઓળખી કાઢવામાં સક્ષમ બન્યા છે. અગાઉના સમયમાં વીજ કંપનીઓ મોટે ભાગે ચોરીની શંકાસ્પદ માહિતી મળ્યા પછી જ કાર્યવાહી કરતી હતી. પરંતુ હવે, જ્યારે પણ મીટર સાથે છેડછાડ અથવા અનધિકૃત વીજ વપરાશ થાય છે, ત્યારે સ્માર્ટ મીટર આપમેળે ડિજિટલ એલર્ટ જનરેટ કરે છે. આ એલર્ટ સીધું કંટ્રોલ રૂમમાં જાય છે, જે તાત્કાલિક વિજિલન્સ ટીમને સ્થળ પર જઈને કડક કાર્યવાહી કરવા માટે સૂચના આપે છે.
આવો જ એક કિસ્સો તાજેતરમાં સુભાષ કોલોનીમાં પ્રકાશમાં આવ્યો હતો, જ્યાં અધિકારીઓએ ગીતા તેંડુલકરની માલિકીના ત્રણ માળના મકાનની તપાસ કરી હતી. તપાસ દરમિયાન ત્રણ ભાડૂતો માન્ય મીટર કનેક્શનનો ઉપયોગ કરવાને બદલે સીધા વીજ થાંભલામાંથી વાયર જોડીને વીજળી ખેંચતા હોવાનું માલૂમ પડ્યું હતું. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે વિજિલન્સ ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચતા જ રાજુ તેંડુલકરે ગેરકાયદેસર વાયરો હટાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ સ્માર્ટ મીટર તે પહેલાં જ કંટ્રોલ રૂમમાં ડિજિટલ એલર્ટ મોકલી ચૂક્યું હતું. તપાસમાં આશરે 18 કિલોવોટનો ગેરકાયદેસર વીજ લોડ સામે આવ્યો હતો. આ દરોડા બાદ વીજ કંપનીએ 2.35 લાખ રૂપિયાનું આકારણી દંડ ફટકાર્યું છે.
સિટી સર્કલના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સ્માર્ટ મીટર વિવિધ પ્રકારની છેડછાડ પર સતત નજર રાખે છે અને કોઈપણ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિને સેન્ટ્રલ સર્વર પર તરત જ રેકોર્ડ કરી લે છે. આ પ્રવૃત્તિઓમાં મીટરની સીલ તોડવી, મીટર ખોલવાનો પ્રયાસ કરવો, થાંભલા પરથી સીધું કનેક્શન લેવું, ન્યુટ્રલ લાઇન સાથે છેડછાડ કરવી અથવા અન્ય સપ્લાય લાઇનમાંથી વીજળી ડાયવર્ટ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. આવી કોઈપણ પ્રવૃત્તિ થતાં જ તપાસ માટે તુરંત એલર્ટ આવી જાય છે.
રાહુલ નગરમાં અન્ય એક કિસ્સામાં, અધિકારીઓએ મીટરની ઇનકમિંગ લાઇનમાં ગેરકાયદેસર કટ કરીને વીજળી ચોરી થતી પકડી પાડી હતી. ત્યાં 5 કિલોવોટનો અનધિકૃત લોડ મળતાં અંદાજે 90,000 રૂપિયાનું બિલ ફટકારાયું હતું. આ જ પ્રમાણે, સુંદર નગરમાં અધિકારીઓએ એક થાંભલા પરથી સીધી 9 ભાડાના રૂમમાં વીજળી સપ્લાય થતી શોધી કાઢી હતી, જ્યાં 9 કિલોવોટનો ગેરકાયદેસર લોડ હતો.
વીજ કંપનીએ જણાવ્યું કે ડિજિટલ મોનિટરિંગને કારણે વીજ ચોરી વિરૂદ્ધની ઝુંબેશ ઘણી મજબૂત બની છે. છેલ્લા બે મહિનામાં 900થી વધુ કેસ અને છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં આ આંકડો 1,000ને પાર કરી ગયો છે. અધિકારીઓએ નોંધ્યું છે કે મોટાભાગની વીજ ચોરી રાત્રે અથવા વહેલી સવારે થાય છે, જેથી વિજિલન્સ ટીમો સવારે 6 વાગ્યાથી જ ખાસ સરપ્રાઈઝ ચેકિંગ ઝુંબેશ ચલાવી રહી છે. આ ઝુંબેશના કારણે વસૂલાત માટે લાખો રૂપિયાના દંડના બિલ જારી કરવામાં આવ્યા છે.