Round Solar Panel : આવી ગઈ ગોળ આકારની સોલાર પેનલ, જાણો તેના ફાયદા અને ફીચર..

સોલાર પેનલનો ઉલ્લેખ થતાં જ આપણા મનમાં છત પર લગાવેલા વાદળી રંગના, સપાટ અને લંબચોરસ પેનલની છબી ઉભરી આવે છે. છેલ્લા લગભગ 140 વર્ષોથી આ જ ડિઝાઇન વિશ્વભરમાં સૌર ઊર્જાની ઓળખ બની રહી છે. તેની શરૂઆત 1883માં થઈ હતી, જ્યારે ચાર્લ્સ ફ્રિટ્સે પ્રથમ સૌર પેનલ વિકસાવી હતી. તે એક કઠોર અને સપાટ પ્લેટ હતી, જે સીધા સૂર્યપ્રકાશમાં શ્રેષ્ઠ કાર્ય કરતી હતી. પરંતુ હવે જાપાને આ પરંપરાગત વિચારને બદલી નાખ્યો છે અને સાબિત કર્યું છે કે સૌર પેનલ માટે સપાટ હોવું જરૂરી નથી.

ગોળ સૌર પેનલનો વિચાર કેવી રીતે આવ્યો?

જાપાનની ક્યોસેમી કોર્પોરેશનના એન્જિનિયરોને સમજાયું કે વાસ્તવિક દુનિયામાં સૂર્યપ્રકાશ હંમેશા સીધી રેખામાં પડતો નથી. પ્રકાશ વાદળોમાંથી ફિલ્ટર થાય છે, કાચ, પાણી અને રસ્તાઓ પરથી પરાવર્તિત થાય છે અને અનેક દિશાઓમાં વિખેરાય છે. આવી સ્થિતિમાં, જો સોલાર પેનલ ફક્ત સીધા પડતા પ્રકાશનો જ ઉપયોગ કરે, તો મોટી માત્રામાં ઊર્જા વેડફાઈ જાય છે. આ વિચારમાંથી જ “સ્ફેલર” નામના ગોળાકાર સૌર સેલનો જન્મ થયો.

માઇક્રોગ્રેવિટીમાં થયો અનોખો પ્રયોગ

આ પ્રોજેક્ટનું નેતૃત્વ એન્જિનિયર શુજી નાકાતાએ કર્યું હતું. તેમનો મુખ્ય વિચાર એવો હતો કે સોલાર પેનલ દરેક દિશામાંથી આવતો પ્રકાશ પકડી શકે. આ વિચારને હકીકતમાં બદલવા માટે જાપાન માઇક્રોગ્રેવિટી સેન્ટર (JAMIC) નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો, જે એક જૂની ખાણને સંશોધન ટનલમાં રૂપાંતરિત કરીને બનાવવામાં આવ્યું છે. અહીં પડતી વસ્તુઓ થોડા સમય માટે વજનહીન (માઇક્રોગ્રેવિટી) વાતાવરણનો અનુભવ કરે છે.

ગોળાકાર સૌર પેનલ કેવી રીતે બને છે?

ક્યોસેમી કંપનીના એન્જિનિયરો પીગળેલા સિલિકોનને સીલબંધ કેપ્સ્યુલમાં મૂકી આ ઊંડા શાફ્ટમાં નીચે છોડતા હતા. માઇક્રોગ્રેવિટીના કારણે સિલિકોન નાના ગોળાકાર ટીપાંમાં તૂટી જતું અને ઠંડું થઈને લગભગ સંપૂર્ણ ગોળાકાર મણકા બની જતું. ત્યારબાદ, દરેક ગોળામાં P-N જંકશન બનાવવામાં આવતું, જેથી તેના પર પ્રકાશ પડતાં ઇલેક્ટ્રિક ચાર્જ ઉત્પન્ન થઈ શકે.

ગોળાકાર ડિઝાઇનનો મોટો ફાયદો

દરેક ગોળાકાર સોલાર પેનલનું કદ માત્ર 1 થી 2 મિલીમીટર જેટલું હોય છે, પરંતુ તેનો ગોળ આકાર તેને અનન્ય બનાવે છે. આ કોષો દિવસભર વિવિધ ખૂણાઓથી આવતો સીધો, પરાવર્તિત અને વિખેરાયેલો પ્રકાશ શોષી શકે છે. આવા હજારો નાના ગોળાકાર કોષોને જોડીને સપાટ પેનલ જેવી મોડ્યુલ્સ બનાવવામાં આવે છે. ખાસ વાત એ છે કે આ કોષોને સૂર્યપ્રકાશના ચોક્કસ ખૂણાની રાહ જોવાની જરૂર પડતી નથી; ઓછા પ્રકાશ, વાદળછાયા હવામાન અથવા છાંયડામાં પણ તે વીજળી ઉત્પન્ન કરતા રહે છે.

ભવિષ્યમાં સૌર ઊર્જાનો ઉપયોગ ક્યાં બદલાશે?

આ ટેકનોલોજીનો સૌથી મોટો લાભ એ છે કે તેનો ઉપયોગ ત્યાં પણ થઈ શકે છે, જ્યાં પરંપરાગત સપાટ સોલાર પેનલ લગાવવી મુશ્કેલ હોય. ઊંચી કાચની ઇમારતો, બાલ્કનીની ધાર, વક્ર દિવાલો અને પારદર્શક બારીઓ પણ હવે વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકે છે. સ્ફેલર કોષોને પારદર્શક સામગ્રીમાં એમ્બેડ કરી શકાય છે, જેથી પ્રકાશ પસાર પણ થાય અને સાથે સાથે વીજળી પણ ઉત્પન્ન થાય.

વ્યાવસાયિક ઉપયોગ તરફ એક મોટું પગલું

ક્યોસેમીએ 1998માં પોતાની માઇક્રોગ્રેવિટી લેબની સ્થાપના કરી અને મોટા પાયે સંશોધન શરૂ કર્યું. બાદમાં “સ્ફેલર”ને ટ્રેડમાર્ક તરીકે નોંધણી કરાવવામાં આવી અને સ્ફેલર પાવર કોર્પોરેશન નામની કંપની દ્વારા તેને વ્યાવસાયિક ઉત્પાદનોમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યું. આજે આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ નાના દીવા, બગીચાની લાઇટ્સ અને બિલ્ડિંગના વિવિધ ઘટકોમાં થઈ રહ્યો છે, જે ભવિષ્યમાં સૌર ઊર્જાના ઉપયોગને સંપૂર્ણપણે નવી દિશા આપી શકે છે.

Electricity Bill : 2026માં તમારું વીજળીનું બિલ થશે શૂન્ય, ઘરે બેઠા કરવાનું છે ફક્ત આ કામ