મોબાઈલ ગુમ થયો ? ડેટા અને પૈસા બચાવવા માટે આ છે ‘પહેલી ગોલ્ડન 15 મિનિટ’
સ્માર્ટફોન ખોવાઈ ગયા પછીની પહેલી 15 મિનિટ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સિમ બ્લોક કરો, બેંકિંગ સેવાઓ બંધ કરો, તમારો ફોન લોક કરો, પાસવર્ડ બદલો અને FIR નોંધાવો. આ પગલાં તમને નાણાકીય નુકસાન અને ડેટા ચોરીથી બચાવી શકે છે.
આજના સ્માર્ટફોન ફક્ત કોલ કરવા માટેનું એક સાધન નથી. તેમાં બેંક એકાઉન્ટ્સ, UPI એપ્સ, ડિજિટલ વોલેટ્સ, ઓળખ કાર્ડ્સ, વ્યક્તિગત ફોટા અને ઇમેઇલ્સ પણ છે. તમારો ફોન ખોવાઈ જવાથી અથવા ચોરાઈ જવાથી નાણાકીય નુકસાન અને ગોપનીયતા જોખમો થઈ શકે છે. સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો માને છે કે ફોન ખોવાઈ ગયા પછીની પહેલી 15 મિનિટ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તાત્કાલિક યોગ્ય પગલાં લેવાથી છેતરપિંડી અને ડેટા ચોરી અટકાવી શકાય છે.
પહેલા, સિમ બ્લોક કરો
તમારો ફોન ખોવાઈ ગયા પછી પહેલું પગલું એ છે કે તમારા મોબાઇલ નેટવર્ક પ્રદાતાને કૉલ કરો અને સિમ બ્લોક કરો. આ OTP સંદેશાઓ, કોલ્સ અને SMS બંધ કરે છે, અને છેતરપિંડી કરનારાઓને કોઈપણ નાણાકીય એપ્લિકેશનો ઍક્સેસ કરવા માટે તમારા નંબરનો ઉપયોગ કરતા અટકાવે છે. આ અંતિમ સુરક્ષા છે.
બેંક અને UPI સેવાઓ ફ્રીઝ કરો
ફક્ત સિમ બ્લોક કરવું પૂરતું નથી. તાત્કાલિક તમારી બેંકનો સંપર્ક કરો અને મોબાઇલ બેંકિંગ, UPI અને કાર્ડ સેવાઓને કામચલાઉ સ્થગિત કરવાની વિનંતી કરો. ફોનપે, ગૂગલ પે અને પેટીએમ જેવા વોલેટ પ્રદાતાઓને પણ સૂચિત કરો. આ ઝડપી કાર્યવાહી અનધિકૃત વ્યવહારોને અટકાવી શકે છે.
તમારા ફોનને રિમોટલી લોક કરો
જો તમારો ફોન ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલ હોય, તો Android માટે Find My Device અથવા iPhone માટે Find My iPhone નો ઉપયોગ કરો. આનાથી તમે તમારા ફોનને લોક કરી શકો છો, સ્ક્રીન પર સંદેશ પ્રદર્શિત કરી શકો છો, તેનું સ્થાન ટ્રેક કરી શકો છો અને જો જરૂરી હોય તો બધો ડેટા ડિલીટ કરી શકો છો. જો પુનઃપ્રાપ્તિ શક્ય ન હોય તો ડેટા કાઢી નાખવો એ સૌથી સલામત વિકલ્પ છે.
તાત્કાલિક પાસવર્ડ બદલો
તમારા ઇમેઇલ, બેંકિંગ, સોશિયલ મીડિયા અને ક્લાઉડ એકાઉન્ટ્સ માટે પાસવર્ડ્સ બીજા ડિવાઇસથી બદલો. ઇમેઇલ એકાઉન્ટ્સ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે અન્ય સેવાઓની ચાવી ધરાવે છે. મજબૂત, અનન્ય પાસવર્ડ્સનો ઉપયોગ કરો અને શક્ય હોય ત્યાં 2FA (ટુ-ફેક્ટર સિક્યુરિટી) સક્ષમ કરો.
FIR દાખલ કરો અને IMEI બ્લોક કરાવો
પોલીસમાં FIR નોંધાવવી અને ફોનનો IMEI નંબર બ્લોક કરવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આનાથી ફોન નેટવર્ક પર બિનઉપયોગી બને છે, ટ્રેકિંગની શક્યતા વધે છે અને વીમા દાવાઓમાં મદદ મળે છે. FIR ભવિષ્યમાં થતી છેતરપિંડી સામે કાનૂની રક્ષણ પણ પૂરું પાડે છે.
તમે નક્કી કરશો કે નુકસાન અટકશે કે વધશે?
ફોન ગુમાવવો તણાવપૂર્ણ હોય છે, પરંતુ ગભરાટ ફક્ત પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ બનાવે છે. પ્રથમ 15 મિનિટમાં લેવામાં આવેલા પગલાં નક્કી કરે છે કે નુકસાન કાબુમાં આવશે કે વધુ ખરાબ થશે. સિમ બ્લોક કરવું, બેંકિંગ સેવાઓ બંધ કરવી, ફોન લોક/ડિલીટ કરવો, પાસવર્ડ બદલવો અને FIR દાખલ કરવી – આ પાંચ પગલાં તમારી નાણાકીય સુરક્ષા અને વ્યક્તિગત ડેટાનું રક્ષણ કરે છે.
