મોબાઈલ ખોવાઈ જાય તો તરત કરો આ 7 કામ, નહીંતર UPI અને બેંક એકાઉન્ટ થઈ જશે ‘ખાલી’

આજકાલ ફોન ખોવાવાનો અર્થ માત્ર મોંઘો મોબાઈલ ખોવાનો નથી હોતો. તેમાં બેન્કિંગ એપ, UPI, ઈમેલ, સોશિયલ મીડિયા અને અનેક જરૂરી દસ્તાવેજો પણ હોય છે.

જો ફોન કોઈ અજાણ વ્યક્તિના હાથમાં લાગી જાય, તો તમારી અંગત માહિતીનો ખોટો ઉપયોગ પણ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ગભરાવાને બદલે તરત જ કેટલાક જરૂરી પગલાં લેવા જોઈએ.

1. સૌથી પહેલા SIM કાર્ડ બ્લોક કરાવવું: ફોન ખોવાતા જ તમારા ટેલિકોમ ઓપરેટરના કસ્ટમર કેરનો સંપર્ક કરો અને SIM બ્લોક કરાવો. તેનાથી કોઈ બીજી વ્યક્તિ તમારા નંબર પર આવતા OTP નો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં. પછીથી તે જ નંબરનું નવું SIM મેળવી શકાય છે.
2. બેંક અને UPI એપને સુરક્ષિત કરવી: તમારી બેંકની સત્તાવાર હેલ્પલાઈન પર કોલ કરીને સ્થિતિ જણાવો. જરૂર પડવા પર મોબાઈલ બેન્કિંગ અને UPI સેવાઓ અસ્થાયી રૂપે બંધ કરાવો. જો ફોનમાં ડેબિટ કે ક્રેડિટ કાર્ડની માહિતી Save છે, તો બેંક સાથે કાર્ડ બ્લોક કરવા અંગે પણ વાત કરો. ધ્યાન રાખો, બેંકની હેલ્પલાઈનનો નંબર તેની સત્તાવાર વેબસાઇટ કે બેન્કિંગ દસ્તાવેજમાંથી જ લો.
3. બીજા ડિવાઈસથી ફોન લોક કરવો: જો તમારો ફોન Android છે, તો Google ના Find Hub અને iPhone છે, તો Apple ના Find My ફીચરની મદદથી ફોનને શોધવા કે લોક કરવાનો પ્રયત્ન કરો. જરૂર પડવા પર ફોનનો ડેટા પણ ડિલીટ કરી શકાય છે. જો કે, ડેટા ડિલીટ કરતા પહેલા તેના પરિણામો સમજી લો.
4. ઈમેલ અને સોશિયલ મીડિયાનો પાસવર્ડ બદલવો: તમારા ઈમેલ એકાઉન્ટનો પાસવર્ડ કોઈ સુરક્ષિત ડિવાઈસથી બદલો. ત્યારબાદ સોશિયલ મીડિયા અને બીજા જરૂરી એકાઉન્ટની સુરક્ષા તપાસો. હવે જ્યાં વિકલ્પ મળે, ત્યાં ખોવાયેલા ફોનથી લોગ-આઉટ કરી દો. ટુ-સ્ટેપ વેરિફિકેશન ચાલુ રાખવું પણ ફાયદાકારક છે.
5. પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવવી: ફોન ખોવાવાની ફરિયાદ નજીકના પોલીસ સ્ટેશન અથવા ઉપલબ્ધ ઓનલાઈન સુવિધા દ્વારા નોંધાવો. ફોનનો IMEI નંબર હોય, તો તેને સાચવીને રાખો. ભારતમાં Sanchar Saathi પોર્ટલના CEIR ફીચરથી ચોરાયેલા અથવા ખોવાયેલા મોબાઈલને બ્લોક કરવાનો અનુરોધ પણ કરી શકાય છે.
6. પૈસા કપાય તો તરત જ ફરિયાદ કરવી: જો ફોન ખોવાયા બાદ બેંક ખાતામાંથી પૈસા કપાય, તો તરત જ બેંકને સૂચના આપો અને સાયબર ક્રાઈમ હેલ્પલાઈન નંબર 1930 પર સંપર્ક કરો. તમે cybercrime.gov.in પર પણ ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો. જલદી ફરિયાદ કરવાથી કાર્યવાહીમાં મદદ મળી શકે છે. જો કે, પૈસા પાછા મળવાની કોઈ ગેરંટી હોતી નથી.
7. OTP અને PIN કોઈને ન જણાવવા: ફોન ખોવાયા બાદ જો કોઈ પોતાની જાતને બેંક કર્મચારી કે કસ્ટમર કેર પ્રતિનિધિ જણાવીને કોલ કરે, તો સાવધાન રહો. કોઈની સાથે OTP, UPI PIN કે બેન્કિંગ પાસવર્ડ શેર ન કરો.

યાદ રાખો: ફોન ખોવાઈ જવા પર સૌથી પહેલા SIM અને બેન્કિંગ સેવાઓને સુરક્ષિત કરો. ત્યારબાદ ફોન લોક કરવા, પાસવર્ડ બદલવા અને પોલીસમાં ફરિયાદ કરવા જેવા પગલાં લો.

‘રજા’ પર જઈ રહ્યા છો? Gmail માં આ રીતે સેટ કરો Auto-Reply, મેઇલનો ઓટોમેટિક રિપ્લાય થઈ જશે શરૂ