
આજના સમયમાં જ્યારે સિમેન્ટ, લોખંડ અને ઈંટોના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા છે, ત્યારે મધ્યમ વર્ગ માટે ઘરનું સપનું પૂરું કરવું મુશ્કેલ બન્યું છે. પરંતુ NTPC (નેશનલ થર્મલ પાવર કોર્પોરેશન) એ ‘ફ્લાય એશ’ (કોલસાની રાખ) માંથી તૈયાર થતા ઇકો-ફ્રેન્ડલી અને અત્યંત સસ્તા ઘરની ટેકનોલોજી રજૂ કરીને આશાનું નવું કિરણ બતાવ્યું છે.
NTPC દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા આ મોડેલ હાઉસને ‘સુખ’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. 300 ચોરસ ફૂટના આ ઘરમાં બેડરૂમ, ડ્રોઈંગ રૂમ, કિચન અને બાથરૂમની સુવિધા છે. આ ઘર બનાવવામાં પરંપરાગત ઈંટ કે રેતીની જરૂર પડતી નથી, પરંતુ 80% ફ્લાય એશથી બનેલા ‘ઇન્ટરલોકિંગ બ્લોક્સ’નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
પાવર પ્લાન્ટમાં કોલસો બળ્યા પછી જે બારીક રાખ વધે છે, તેને ‘ફ્લાય એશ’ કહેવામાં આવે છે. વિજ્ઞાને આ કચરાને ખજાનામાં ફેરવી દીધો છે.
આ આકર્ષક કિંમત પાછળ ત્રણ મુખ્ય કારણો છે:
લોકોને લાગે છે કે રાખમાંથી બનેલું ઘર નબળું હશે, પણ હકીકત અલગ છે. આ બ્લોક્સ અગ્નિરોધક છે અને વજનમાં હળવા હોવાને કારણે ભૂકંપના આંચકા સહન કરવાની વધુ ક્ષમતા ધરાવે છે. ઉપરાંત, લાલ ઈંટોની જેમ તેમાં ક્ષાર (નમક) ની સમસ્યા નડતી નથી, જેથી દીવાલો અને રંગ લાંબો સમય ટકી રહે છે.
આ ટેકનોલોજી ખેતીલાયક જમીનની માટી બચાવે છે અને ઈંટના ભઠ્ઠામાંથી નીકળતા ધુમાડાને અટકાવે છે. આ ‘વેસ્ટ ટુ વેલ્થ’ (કચરામાંથી કમાણી) ના સિદ્ધાંત પર આધારિત એક ગ્રીન વિકલ્પ છે, જે ખાસ કરીને ‘પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના’ માટે ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.