
iPhone UPI Scam: સાયબર ક્રાઇમમાં એક નવી અને અત્યંત ચિંતાજનક મોડસ ઓપરેન્ડી સામે આવી છે, જ્યાં સ્માર્ટફોન, ખાસ કરીને આઇફોન ચોરાયા પછી તેના પાસકોડને ક્રેક કર્યા વિના જ યુઝર્સના UPI એકાઉન્ટમાંથી પૈસા ઉપાડી લેવામાં આવે છે.
આ ઘટનાઓએ ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમની સુરક્ષા પર ગંભીર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે UPI ભારતમાં સૌથી લોકપ્રિય અને વ્યાપક ચુકવણી પદ્ધતિ બની ગયું છે.
એક કિસ્સામાં, પોલીસ અધિકારીએ એક વિચિત્ર ફરિયાદ નોંધી હતી: ફોન ચોરાયાના માત્ર 20 મિનિટમાં જ UPI દ્વારા બેંક ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડી લેવાયા હતા. શરૂઆતમાં, આઇફોનની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને આ કેવી રીતે શક્ય બન્યું તે સમજવું મુશ્કેલ હતું, કારણ કે સામાન્ય ધારણા એ હતી કે પૈસા ઉપાડવા માટે ફોનનો પાસકોડ અને ત્યારબાદ UPI પિન બંનેની જરૂર પડે છે. જોકે ઊંડાણપૂર્વકના સંશોધન અને NPCI પાસેથી UPI લોગ્સ મેળવ્યા બાદ આ ભેદ ઉકેલાયો હતો.
સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું કે આ છેતરપિંડી પાછળનું મુખ્ય કારણ *99# USSD સેવા છે. આ સેવા ફીચર ફોન (જેને આપણે સામાન્ય રીતે કીપેડ ફોન કહીએ છીએ) પર પણ UPI વ્યવહારો કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. આ સેવા દ્વારા, યુઝર્સ *99# ડાયલ કરીને સેન્ડ મની, રિક્વેસ્ટ મની, ચેક બેલેન્સ અને UPI પિન રીસેટ જેવા વિકલ્પોનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
ચોરો આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને આઇફોનની સુરક્ષાને બાયપાસ કરે છે. જ્યારે આઇફોન ચોરાય છે, ત્યારે ચોર સૌપ્રથમ તેમાંથી સિમ કાર્ડ કાઢી નાખે છે. ત્યારબાદ, આ સિમ કાર્ડને કોઈપણ બીજા ફોનમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. આ પગલું આઇફોનના પાસકોડની જરૂરિયાતને સંપૂર્ણપણે દૂર કરે છે, કારણ કે સિમ કાર્ડ હવે બીજા, સુરક્ષિત ન હોય તેવા ફોનમાં હોય છે.
બીજા ફોનમાં સિમ કાર્ડ દાખલ કર્યા પછી, ચોર *99# ડાયલ કરે છે. આનાથી UPI મેનૂ ખુલે છે, જેમાં એક મહત્ત્વનો વિકલ્પ UPI પિન રીસેટનો હોય છે. UPI પિન રીસેટ કરવા માટે, સિસ્ટમ ડેબિટ કાર્ડના છેલ્લા ચાર અંકોની વિગતો માંગે છે.
એકવાર ચોર આ વિગતો કોઈક રીતે મેળવી લે છે (જે વિડિયોમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી), પછી તેઓ સરળતાથી નવો UPI પિન સેટ કરી શકે છે. નવો પિન સેટ થયા પછી, ચોરો માટે પીડિતના બેંક ખાતામાંથી પોતાના ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરવા ખૂબ જ સરળ બની જાય છે.
આ સમગ્ર પ્રક્રિયા દર્શાવે છે કે માત્ર ફોનનો પાસકોડ જ નહીં, પરંતુ સિમ કાર્ડની સુરક્ષા પણ કેટલી મહત્ત્વપૂર્ણ છે. સ્માર્ટફોન ચોરાયા પછી તાત્કાલિક ધોરણે સિમ બ્લોક કરાવવું અથવા બેંકને જાણ કરવી એ આ પ્રકારની છેતરપિંડીથી બચવા માટે અનિવાર્ય છે. આ ઘટસ્ફોટ #CyberCrime સામેની લડાઈમાં #OnlineSafety અને #UPI સુરક્ષા માટે નવા પડકારો ઊભા કરે છે અને યુઝર્સને વધુ સાવચેત રહેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે.