AC વગર ફક્ત પાણી વડે ઠંડુ થશે ઘર, 19 મી સદીની આ અનોખી ટેકનિક વિશે જાણો
19મી સદીની પાણી આધારિત ડિસ્ટ્રિક્ટ કૂલિંગ ટેકનોલોજીને આધુનિક રૂપ આપવું ખૂબ જરૂરી બન્યું છે, AC વગર ઘરો અને ઇમારતોને ઠંડા કરવાની અનોખી પદ્ધતિ અપનાવી છે. આ સિસ્ટમ પરંપરાગત AC કરતાં 30-50% વધુ ઊર્જા બચાવે છે અને પર્યાવરણને અનુકૂળ છે.
વિશ્વભરમાં વધતી ગરમી વચ્ચે એર કંડિશનરનો ઉપયોગ સતત વધી રહ્યો છે. જોકે, વીજળીના વધતા ખર્ચ અને પર્યાવરણ પર થતી અસરને ધ્યાનમાં રાખીને ઘણા દેશો વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે. આ વચ્ચે સિંગાપોરે એક એવી અનોખી ટેકનોલોજી અપનાવી છે, જે ઘરો અને ઇમારતોને ઠંડા રાખવા માટે AC પર નહીં પરંતુ માત્ર પાણી પર આધારિત છે.
આ ટેકનોલોજી નવી નથી. હકીકતમાં, તેનો ઉદ્ભવ 19મી સદીમાં થયો હતો. સિંગાપોરે આ જૂની પદ્ધતિને આધુનિક સ્વરૂપ આપીને તેને સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકી છે. પરિણામે, આજે ત્યાંની અનેક ઓફિસો, હોટલો અને મોટી ઇમારતો ઓછા ઊર્જા ખર્ચે ઠંડક મેળવી રહી છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે આ સિસ્ટમ?
આ પ્રણાલી હેઠળ જમીનની અંદર લગભગ 25 મીટર ઊંડાઈએ પાઈપોનું વિશાળ નેટવર્ક બનાવવામાં આવે છે. આ પાઈપોમાં સતત ઠંડું પાણી વહેતું રહે છે, જે આસપાસની ઇમારતોને ઠંડક પહોંચાડે છે. પરંપરાગત એર કંડિશનરની જેમ દરેક બિલ્ડિંગમાં અલગ-અલગ મશીન લગાવવાની જરૂર પડતી નથી.
સિંગાપોરના મરીના બે અને પુંગગોલ જેવા વિસ્તારોમાં વિશાળ કેન્દ્રિય ઠંડક પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. રાત્રિના સમયે, જ્યારે વીજળીની માંગ ઓછી હોય છે, ત્યારે આ પ્લાન્ટ મોટી માત્રામાં બરફ બનાવે છે અને તેનો સંગ્રહ કરે છે. દિવસ દરમિયાન આ બરફનો ઉપયોગ પાણી ઠંડું રાખવા માટે થાય છે, જે પછી પાઈપો દ્વારા વિવિધ ઇમારતોમાં પહોંચાડવામાં આવે છે.
137 વર્ષ જૂની ટેકનોલોજીનું આધુનિક સ્વરૂપ
આ સિસ્ટમની શરૂઆત વર્ષ 1889માં અમેરિકાના ડેનવર શહેરમાં “ડિસ્ટ્રિક્ટ કૂલિંગ સિસ્ટમ” તરીકે થઈ હતી. સમય સાથે ટેકનોલોજીમાં સુધારા થતાં આજે તે વધુ કાર્યક્ષમ બની છે. સિંગાપોરે તેમાં અદ્યતન સેન્સર, મોનિટરિંગ સિસ્ટમ અને કંટ્રોલ રૂમનો સમાવેશ કરીને તેને વધુ સુરક્ષિત અને અસરકારક બનાવી છે.
સંપૂર્ણ નેટવર્કનું 24 કલાક નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે જેથી પાણીના લીકેજ જેવી સમસ્યાઓને તરત જ ઓળખી શકાય અને ઉકેલી શકાય.
પરંપરાગત AC કરતાં વધુ ફાયદાકારક
આ ટેકનોલોજીનો સૌથી મોટો ફાયદો તેની ઊર્જા કાર્યક્ષમતા છે. અહેવાલો અનુસાર, ડિસ્ટ્રિક્ટ કૂલિંગ સિસ્ટમ પરંપરાગત એર કંડિશનરની સરખામણીએ 30થી 50 ટકા સુધી વધુ ઊર્જા બચાવી શકે છે.
મરીના બે વિસ્તારમાં માત્ર 18 મોટા ચિલર દ્વારા 27 ગગનચુંબી ઇમારતોને ઠંડક પૂરી પાડવામાં આવે છે. જેના કારણે વીજળીના વપરાશમાં લગભગ 20 ટકા સુધીનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ઉપરાંત, હજારો વ્યક્તિગત AC યુનિટની જરૂરિયાત પણ ઓછી થઈ જાય છે.
પર્યાવરણ માટે પણ ફાયદાકારક
સામાન્ય એર કંડિશનર અંદરની ગરમી બહાર ફેંકે છે, જેના કારણે શહેરોમાં ગરમી વધુ વધી શકે છે. પરંતુ સિંગાપોરની આ ટેકનોલોજી બહારના વાતાવરણમાં વધારાની ગરમી છોડતી નથી. પરિણામે શહેરી ગરમીની સમસ્યા ઘટાડવામાં મદદ મળે છે અને કાર્બન ઉત્સર્જનમાં પણ ઘટાડો થાય છે.
ભારત માટે કેમ બની શકે ગેમ ચેન્જર?
ભારત સહિત અનેક દેશો આજે ભારે ગરમી અને વધતા AC વપરાશનો સામનો કરી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સિંગાપોરનું ડિસ્ટ્રિક્ટ કૂલિંગ મોડેલ એક અસરકારક વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.
ભારતના મોટા શહેરોમાં જો આ પ્રકારની ટેકનોલોજી અપનાવવામાં આવે, તો વીજળીની મોટી બચત થઈ શકે છે. સાથે જ શહેરી વિસ્તારોમાં વધતી ગરમીને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ મળી શકે છે. આ જ કારણ છે કે દુબઈ, દોહા અને અન્ય ગરમ શહેરોમાં પણ આ ટેકનોલોજીની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે.
નિષ્ણાતોના મતે, આગામી વર્ષોમાં ડિસ્ટ્રિક્ટ કૂલિંગ ટેકનોલોજી વૈશ્વિક સ્તરે વિશાળ ઉદ્યોગનું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે. વધતી ગરમી સામે લડવા માટે આ પદ્ધતિ ભવિષ્યની મહત્વપૂર્ણ અને ટકાઉ ટેકનોલોજી તરીકે ઉભરી રહી છે.
વિન્ડ-ફ્રી એસી જે પવન વગર જ રૂમને કરી દેશે ચિલ્ડ
