
ભારતીય શેરબજારમાં પેની શેરોનો ભરમાર છે. તો બીજી તરફ, કેટલાક શેરો લાખો રૂપિયા સુધી પહોંચે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દુનિયામાં એક એવો પણ શેર છે, જેને ખરીદવા માટે તમારે ₹6 કરોડથી વધુ ખર્ચ કરવો પડી શકે છે? દુનિયાની 800 કરોડની વસ્તીમાંથી માત્ર 2 કરોડ લોકો જ તેને ખરીદવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
જ્યારે દુનિયાની સૌથી મોટી કંપનીઓની વાત થાય છે ત્યારે Apple, Nvidia, Microsoft અને Amazon જેવા નામો સામે આવે છે. પરંતુ, રસપ્રદ વાત એ છે કે આ કોઈ AI કે ટેક કંપનીનો શેર નથી. પરંતુ દિગ્ગજ રોકાણકાર વોરન બફેટની કંપની બર્કશાયર હાથાવાઈ (Berkshire Hathaway Inc.) નો Class A (BRK.A) શેર છે, જે દુનિયાનો સૌથી મોંઘો પબ્લિકલી લિસ્ટેડ શેર માનવામાં આવે છે.
જુલાઈ 2026 સુધીમાં BRK.A ની કિંમત પ્રતિ શેર આશરે 7.4 લાખ ડોલરની આસપાસ રહી છે. ભારતીય ચલણમાં આ રકમ ₹6 કરોડથી વધુ થાય છે. એટલે કે માત્ર એક શેર ખરીદવા માટે કરોડો રૂપિયા જોઈએ. જોકે, 1986માં આ શેરની કિંમત માત્ર 2,835 ડોલર (આશરે ₹35,749.35) હતી, જે આજે વધીને 7.45 લાખ ડોલર એટલે કે આશરે 26,178% વધી ચૂકી છે.
આનું સૌથી મોટું કારણ કંપનીની વ્યાપારિક રણનીતિ છે. વોરન બફેટે 1965માં બર્કશાયર હાથાવાઈની કમાન સંભાળી હતી. આ પછી કંપનીએ વીમો, રેલવે, ઊર્જા, ઉપભોક્તા ઉત્પાદનો અને રોકાણ જેવા ઘણા ક્ષેત્રોમાં વિસ્તાર કર્યો. Apple, Coca-Cola, American Express અને Bank of America જેવી મોટી કંપનીઓમાં રોકાણથી કંપનીનું મૂલ્ય સતત વધતું ગયું. પરંતુ વધુ એક નિર્ણય આ શેરની કિંમતને આસમાને લઈ ગયો. બફેટે Class A શેરનું ક્યારેય સ્ટોક સ્પ્લિટ (Stock Split) કર્યું નહીં.
સામાન્ય રીતે જ્યારે કોઈ કંપનીનો શેર ખૂબ મોંઘો થઈ જાય છે, ત્યારે તે સ્ટોક સ્પ્લિટ કરી દે છે. આનાથી શેરોની સંખ્યા વધી જાય છે અને પ્રતિ શેર કિંમત ઘટી જાય છે. Apple, Nvidia, Tesla અને Microsoft જેવી ઘણી કંપનીઓ આવું કરી ચૂકી છે. બર્કશાયર હાથાવાઈએ Class A શેર સાથે આવું ક્યારેય કર્યું નથી. આ જ કારણ છે કે દાયકાઓના વધારા પછી આજે એક શેરની કિંમત કરોડો રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે.
BRK.A શેર મુખ્યત્વે મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો, અત્યંત ધનિક રોકાણકારો અને લાંબા સમયથી જોડાયેલા શેરધારકો પાસે છે. સામાન્ય રોકાણકારો માટે 1996માં કંપનીએ Class B (BRK.B) શેર જાહેર કર્યા હતા. તેની કિંમત Class A ની સરખામણીમાં ઘણી ઓછી છે, તેથી નાના રોકાણકારો પણ બર્કશાયર હાથાવાઈમાં રોકાણ કરી શકે છે.
| રેન્ક | કંપની | દેશ | શેર નામ | પ્રતિ શેર ભાવ અંદાજીત |
| 1 | Berkshire Hathaway Class A | અમેરિકા | BRK.A | 7.27–7.43 લાખ ડોલર (INR 6 કરોડ) |
| 2 | NVR Inc. | અમેરિકા | NVR | 6,300–6,400 ડોલર |
| 3 | Seaboard Corporation | અમેરિકા | SEB | 4,700–5,200 ડોલર |
| 4 | AutoZone Inc. | અમેરિકા | AZO | 2,900–3,100 ડોલર |
| 5 | White Mountains Insurance Group | અમેરિકા | WTM | 2,200 ડોલર આસપાસ |
આ સવાલનો સીધો જવાબ ‘ના’ છે. વાસ્તવમાં આ એક મોટી ગેરસમજ છે કે સૌથી મોંઘો શેર એટલે સૌથી મોટી કંપની. પરંતુ, શેરની કિંમત અને કંપનીનું કુલ મૂલ્ય (Market Capitalization) અલગ-અલગ બાબતો છે. આને સરળ ભાષામાં એમ સમજો કે કોઈ કંપનીના માત્ર 100 શેર છે અને દરેક શેર ₹1,000 નો છે. બીજી કંપનીના 10,000 શેર છે અને દરેક શેર ₹100 નો છે. બીજી કંપનીનું કુલ મૂલ્ય પહેલી કંપની કરતાં વધુ હોઈ શકે છે, ભલે તેનો પ્રતિ શેર ભાવ ઓછો હોય. આ જ કારણ છે કે Apple, Nvidia અને Microsoft જેવી કંપનીઓની માર્કેટ વેલ્યુ કેટલાય સમયે બર્કશાયર હાથાવાઈ કરતાં વધુ રહી છે, પરંતુ તેમના શેરોનો ભાવ BRK.A કરતાં ઘણો ઓછો છે.
સોશિયલ મીડિયા પર અવારનવાર કહેવાય છે કે “એક BRK.A શેર વેચી દો, આખી જિંદગી આરામથી વિતી જશે.” આ દરેક વ્યક્તિ માટે સાચું ન હોઈ શકે. પરંતુ, એક સામાન્ય માણસ માટે આ વાત મહદઅંશે સાચી છે. કારણ કે, ₹6 કરોડ એટલે કે આશરે 7.4 લાખ ડોલરથી વધુની રકમ દુનિયાના મોટાભાગના પરિવારોની જીવનભરની કમાણી કરતાં વધુ છે. એવામાં એવું કહેવાય છે કે એક શેરથી આખી જિંદગી જલસા કરી શકાય છે. જોકે, એ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે આ શેર તમને મફતમાં, ભેટમાં કે ખૂબ ઓછા ભાવે મળ્યો હોય. વ્યવહારિક રીતે (આજના ભાવે ખરીદીને) આ શક્ય નથી.