
મુંબઈના સ્પોટ માર્કેટમાં સોનાના ભાવે તમામ રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે અને કિંમત રૂ. 1.62 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામની અકલ્પનીય સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે. માત્ર ઓગસ્ટ મહિનામાં જ સોનામાં 14 ટકાથી વધુનો વિસ્ફોટક ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. સોનાના આ આકાશે પહોંચેલા ભાવને કારણે જ્વેલરી માર્કેટમાં ભારે હલચલ મચી ગઈ છે અને સામાન્ય ગ્રાહકોથી લઈને મોટા રોકાણકારો સુધી તમામ લોકો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા છે.

રેકોર્ડબ્રેક કિંમતો વચ્ચે ભારતીય પરિવારોમાં એક અનોખો અને મોટો બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકો હવે નવું સોનું ખરીદવાને બદલે ઘરમાં પેઢીઓથી સચવાયેલું જૂનું સોનું બહાર કાઢી રહ્યા છે. ઓગસ્ટ મહિનામાં જૂના સોનાના બદલે રોકડ (Cash) લેવાના કારોબારમાં સીધો 20 ટકાનો ઉછાળો નોંધાયો છે, જે ગયા વર્ષે આ સમયે માત્ર 5 ટકા જ હતો. આ અચાનક આવેલા ઉછાળાએ માર્કેટના નિષ્ણાતોને પણ વિચારતા કરી મૂક્યા છે.

આ અચાનક સોનું વેચવા પાછળ બે મુખ્ય કારણો સામે આવી રહ્યા છે. એક તરફ સતત વધતી જતી મોંઘવારી અને ઘરના અનપેક્ષિત ખર્ચાઓને પૂરા કરવા માટે લોકો સોનાને રોકડમાં બદલી રહ્યા છે. તો બીજી તરફ, આર્થિક અનિશ્ચિતતાના આ વાતાવરણમાં ભાવ હજુ ઘટે તે પહેલાં સોનાના ઓલ-ટાઈમ હાઈ રેટનો લાભ લઈને રોકડી કરી લેવાની ગણતરી પણ કામ કરી રહી છે.

પરંપરાગત રીતે જૂનું સોનું આપીને રોકડા મેળવવાનો ખેલ માત્ર નાના અને સ્થાનિક ઝવેરીઓ સુધી સીમિત હતો. પરંતુ હવે કલ્યાણ જ્વેલર્સ, તનિષ્ક અને જોયાલુક્કાસ જેવી દેશની દિગ્ગજ બ્રાન્ડ્સે અધિકૃત રીતે 'કેશ-ફોર-ગોલ્ડ' ઓપ્શન શરૂ કરી દીધો છે. ગ્રાહકો હવે નવા દાગીના એક્સચેન્જ કરવાની શરત વિના પોતાના જૂના ઘરેણાં વેચીને તરત જ રોકડા રૂપિયા મેળવી રહ્યા છે.

આ કન્સેપ્ટ માત્ર ગ્રાહકો માટે જ નહીં પરંતુ મોટી જ્વેલરી બ્રાન્ડ્સ માટે પણ અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થઈ રહ્યો છે. સોનાના ઊંચા ભાવના કારણે નવા દાગીનાનું વેચાણ ધીમું પડી ગયું છે, જેનાથી જ્વેલર્સનું માર્જિન ઘટ્યું હતું. ગ્રાહકો પાસેથી જૂનું સોનું ખરીદીને તેને રીસાઇકલ કરવાથી જ્વેલર્સને નવું સોનું આયાત કર્યા વિના સસ્તું સોનું મળી રહે છે, જેનાથી તેમના નફાનું માર્જિન જળવાઈ રહે છે.

કલ્યાણ જ્વેલર્સના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર રમેશ કલ્યાણરમનના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં તેમની કંપનીના બિઝનેસમાં કેશ-ફોર-ગોલ્ડનો હિસ્સો સિંગલ ડિજિટમાંથી વધીને સીધો ડબલ ડિજિટમાં પહોંચી ગયો છે. માર્કેટના એનાલિસ્ટ્સનું માનવું છે કે સોનાની આ નવી ટ્રેડિંગ પેટર્ન આગામી તહેવારોની સિઝનમાં પણ જ્વેલરી ઈન્ડસ્ટ્રીના સમગ્ર ગણિતને બદલી નાખશે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનું અને ચાંદી પોતાના ત્રણ મહિનાના સર્વોચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યા બાદ થોડા થંભ્યા છે. હવે તમામ ટ્રેડર્સની નજર અમેરિકાના મોંઘવારીના આંકડા અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના આગામી વલણ પર છે. જો યુએસ ડૉલર નબળો પડશે તો આગામી દિવસોમાં સોનાના ભાવમાં વધુ એક ધડાકો થઈ શકે છે, જેના કારણે ઘરમાં રાખેલું સોનું રોકડા કરવાનો આ ખેલ હજુ વધુ આક્રમક બને તેવી શક્યતા છે.