કયા દેશોમાં ચાલે છે UPI અને ક્યાં કેટલો લાગે છે ચાર્જ? જાણો ડિજિટલ પેમેન્ટના નિયમો
સરકાર 2000 રૂપિયાથી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર મર્ચન્ટ ચાર્જ લગાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. ચાલો જાણીએ કે વિદેશોમાં UPI કેવી રીતે કામ કરે છે અને ત્યાં કેટલો ચાર્જ લાગે છે.
ભારતમાં ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનની દિશા બદલતા એક મોટા સમાચાર સામે આવી રહ્યા છે. સરકાર દેશમાં UPI પેમેન્ટ્સ પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લગાવવાની મંજૂરી આપવાની તૈયારી કરી રહી છે. જોકે, આ ચાર્જ માત્ર મર્ચન્ટ (વેપારી) ટ્રાન્ઝેક્શન પર જ લાગુ થશે અને સામાન્ય લોકો માટે પર્સન-ટુ-પર્સન (P2P) ટ્રાન્સફર સંપૂર્ણપણે ફ્રી રહેશે. બીજી તરફ, ચાલો જાણીએ કે ભારતીય UPI ની પહોંચ હવે કયા દેશો સુધી વિસ્તરી ચૂકી છે.
શું છે MDR અને સરકાર તેને કેવી રીતે લાગુ કરશે? સરકાર પેમેન્ટ એન્ડ સેટલમેન્ટ સિસ્ટમ્સ એક્ટમાં સુધારો કરવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ કાયદામાં ફેરફાર થયા પછી UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર MDR નક્કી કરવાની પૂરી સત્તા અને અધિકાર સીધા ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) પાસે આવી જશે. MDR એ ફી અથવા ચાર્જ છે જે બેંકો ડિજિટલ પેમેન્ટ સર્વિસ આપવાના બદલામાં દુકાનદારો અને વેપારીઓ પાસેથી વસૂલે છે.
2,000 રૂપિયાથી મોટા UPI પેમેન્ટ પર લાગશે ચાર્જ? તાજા પ્રસ્તાવ મુજબ, 2,000 રૂપિયાથી વધુના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) એટલે કે વ્યાપારી ટ્રાન્ઝેક્શન પર 0.25% થી 0.4% (એટલે કે 15 થી 30 બેસિસ પોઇન્ટ) સુધીનો ચાર્જ લગાવવામાં આવી શકે છે. જોકે, આ નવા ચાર્જને લાગુ કરતા પહેલા સરકારે સંસદીય મંજૂરી અને આ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ સાથે ચર્ચા પ્રક્રિયા પૂરી કરવી પડશે. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે P2P એટલે કે એક વ્યક્તિથી બીજી વ્યક્તિના ખાતામાં કરવામાં આવતા કોઈ પણ ટ્રાન્સફર પર આ ચાર્જ લાગુ થશે નહીં.
દુનિયાના કયા દેશોમાં પહોંચી UPI સેવા? ભારતીય ટેકનોલોજીનો ડંકો હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ વાગી રહ્યો છે. UPI સેવા અગાઉથી જ દુનિયાના 8 પ્રમુખ દેશોમાં સફળતાપૂર્વક સ્વીકારવામાં આવી રહી હતી. જેમાં સિંગાપોર, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE), નેપાળ, શ્રીલંકા, મોરિશિયસ, ભૂટાન, ફ્રાન્સ અને કતાર સામેલ છે. તાજેતરમાં આ આંતરરાષ્ટ્રીય યાદીમાં કમ્બોડિયા પણ નવમા દેશ તરીકે સામેલ થઈ ગયું છે.
વિદેશોમાં UPI પેમેન્ટ્સ પર કેટલો થાય છે ખર્ચ? વિદેશમાં કોઈ દુકાન કે મોલમાં QR કોડ સ્કેન કરીને ચૂકવણી કરવા પર UPI એપ કે NPCI તરફથી કોઈ પ્લેટફોર્મ કે એપ ફી લેવામાં આવતી નથી. પરંતુ, જ્યારે તમે ભારતીય રૂપિયાને વિદેશી ચલણમાં કન્વર્ટ કરો છો, ત્યારે તમારી બેંક કરન્સી કન્વર્ઝન (ફોરેક્સ માર્કઅપ) ના નામે લગભગ 1.5% થી 3.5% સુધીનો ચાર્જ વસૂલે છે. આ સિવાય કેટલીક બેંકો પ્રતિ ટ્રાન્ઝેક્શન હિસાબે 15 રૂપિયાથી 50 રૂપિયા સુધીનો નાનો ફ્લેટ બેંક પ્રોસેસિંગ ચાર્જ પણ લગાવી શકે છે.
દૈનિક લિમિટ અને UPI ઈન્ટરનેશનલ ચાલુ કરવાના નિયમો: વિદેશમાં UPI થી પેમેન્ટ કરવા માટે કેટલીક શરતોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય છે: વિદેશ યાત્રા પર નીકળતા પહેલા તમારે તમારા ફોનમાં રહેલી UPI એપ (જેમ કે PhonePe કે Google Pay) માં જઈને UPI International ફીચર એક્ટિવેટ કરવું પડે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ચૂકવણી માટે એક દિવસની મહત્તમ લિમિટ સામાન્ય રીતે 1,00,000 રૂપિયાથી લઈને 2,00,000 રૂપિયા પ્રતિદિન નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. જોકે, આ મર્યાદા સંપૂર્ણપણે તમારી બેંકના નિયમો અને ખાતાના પ્રકાર પર નિર્ભર કરે છે.
Published On - 8:50 pm, Wed, 5 August 26
